“Klubi 5” – Më shumë orë pune, më pak produktivitet? Ekspertja: Shqipëria duhet të investojë te vlera e punës.

Shqipëria vijon të renditet ndër vendet me numrin më të lartë të orëve të punës në Evropë, një tregues që shpesh krijon perceptimin se më shumë punë do të thotë automatikisht më shumë zhvillim ekonomik. Megjithatë, ekspertët argumentojnë se realiteti është më kompleks dhe se produktiviteti nuk varet vetëm nga numri i orëve të kaluara në vendin e punës.

Kjo temë u diskutua në emisionin “Klubi 5” në Radio Tirana, ku e ftuar ishte ekspertja e ekonomisë Gertjana Hasalla. Gjatë bisedës u analizuan të dhënat e Eurostat-it, të cilat tregojnë se shqiptarët punojnë më shumë orë se qytetarët e shumë vendeve të Bashkimit Europian. Megjithatë, sipas ekspertes, ky fakt nuk përkthehet domosdoshmërisht në paga më të larta apo në një ekonomi më produktive.

Hasalla shpjegoi se ekonomitë më të zhvilluara të Europës arrijnë të prodhojnë më shumë vlerë ekonomike përmes investimeve në teknologji, automatizim dhe kualifikim profesional të fuqisë punëtore. Në vende si Gjermania, Holanda apo Norvegjia, punonjësit mund të kalojnë më pak kohë në punë krahasuar me vendet në zhvillim, por vlera që gjenerohet për çdo orë pune është shumë më e lartë.

Sipas saj, produktiviteti nuk lidhet vetëm me përpjekjen fizike apo kohën e kaluar në vendin e punës, por me një kombinim faktorësh që përfshijnë teknologjinë, organizimin e proceseve, nivelin e trajnimit të punonjësve dhe investimet në sektorë me vlerë të shtuar. Në mungesë të këtyre elementeve, edhe një numër i lartë orësh pune mund të mos sjellë rezultatet e pritshme ekonomike.

Gjatë diskutimit u trajtua edhe çështja e pagave. Ekspertja vuri në dukje se në shumë vende europiane paga për orë pune është ndjeshëm më e lartë sesa në Shqipëri. Për këtë arsye, qytetarët e vendeve të zhvilluara mund të sigurojnë të ardhura më të larta edhe duke punuar më pak orë, ndërsa në ekonomitë me produktivitet më të ulët shpesh kërkohet më shumë kohë pune për të arritur të njëjtin nivel të ardhurash.

Një tjetër aspekt i diskutuar ishte ekonomia informale dhe ndikimi i saj në tregun e punës. Sipas ekspertes, në disa sektorë ekziston fenomeni i orëve shtesë të padeklaruara, që jo gjithmonë shoqërohen me mbrojtje sociale, sigurime të plota apo përfitime pensionale. Kjo situatë krijon sfida si për punëmarrësit, ashtu edhe për vetë ekonominë, duke ndikuar në cilësinë e punësimit dhe në të ardhurat afatgjata të punonjësve.

Në emision u diskutua gjithashtu për ndikimin që orët e gjata të punës kanë në jetën personale dhe familjare. Ekspertja theksoi se puna e zgjatur mund të kufizojë kohën e lirë, të ndikojë në marrëdhëniet familjare dhe të ulë cilësinë e jetës. Sipas saj, një ekonomi e qëndrueshme duhet të synojë jo vetëm rritjen e punësimit, por edhe krijimin e kushteve që u lejojnë qytetarëve të kenë një balancë më të mirë mes jetës profesionale dhe asaj personale.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua edhe të rinjve dhe sfidave me të cilat ata përballen në tregun e punës. Ekspertja argumentoi se të rinjtë kanë nevojë për mundësi më të mira punësimi, paga konkurruese dhe perspektiva zhvillimi profesional, në mënyrë që të ndërtojnë karrierën e tyre në vend dhe të kontribuojnë në rritjen ekonomike.

Në përfundim të diskutimit, u nënvizua se rritja e produktivitetit mbetet një nga sfidat kryesore për ekonominë shqiptare. Investimet në teknologji, formalizimi i tregut të punës, përmirësimi i arsimit profesional dhe krijimi i vendeve të punës me vlerë të shtuar konsiderohen si faktorë kyç për të siguruar paga më të larta dhe standard më të mirë jetese për qytetarët.

Hasalla theksoi se suksesi ekonomik nuk matet thjesht me numrin e orëve të punës, por me aftësinë e ekonomisë për të krijuar vlerë, për të shpërblyer punën në mënyrë të drejtë dhe për të garantuar mirëqenie më të madhe për qytetarët.

Tashmë programet e radios mund t’i ndiqni përmes aplikacionit RTSH TANI, dhe nëse humbisni njërin syresh mund të riktheheni deri në një javë më pas.