Nj\u00eb ngjarje n\u00eb Rusin\u00eb lindore ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje autoritetet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. Nj\u00eb laborante 28-vje\u00e7are ka humbur jet\u00ebn pasi theu nj\u00eb epruvet\u00eb me baktere n\u00eb nj\u00eb institut t\u00eb specializuar kund\u00ebr murtaj\u00ebs n\u00eb Irkutsk, nd\u00ebrsa dyshimet p\u00ebr nj\u00eb rast t\u00eb dyt\u00eb me pneumoni kan\u00eb rritur vigjilenc\u00ebn.<\/p>\n
\u200bN\u00eb nj\u00eb komunikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb nga Londra p\u00ebr emisionin \u201cN\u00eb Radio\u201d t\u00eb Andri Xhahut, eksperti i sh\u00ebndetit publik, dr. Leidon Shapo, analizoi rrethanat e incidentit, rrezikun e transmetimit dhe sfidat q\u00eb lidhen me menaxhimin e k\u00ebsaj situate.<\/p>\n
\u200b\u200bSipas dr. Shapos, \u00e7do pneumoni e r\u00ebnd\u00eb apo vdekje e pashpjeguar e personelit n\u00eb institute t\u00eb tilla ngre menj\u00ebher\u00eb pik\u00ebpyetje p\u00ebr nj\u00eb incident bio-sigurie dhe jo thjesht p\u00ebr nj\u00eb ekspozim t\u00eb zakonsh\u00ebm profesional. Megjithat\u00eb, ai b\u00ebn thirrje p\u00ebr maturi n\u00eb interpretimin e ngjarjes, duke theksuar se alarmi aktual lidhet me nevoj\u00ebn p\u00ebr verifikim t\u00eb shpejt\u00eb dhe jo me prov\u00ebn se jemi p\u00ebrpara nj\u00eb shp\u00ebrthimi masiv. \u200bRasti i par\u00eb ende nuk \u00ebsht\u00eb konfirmuar zyrtarisht si murtaj\u00eb, nd\u00ebrsa raportimet p\u00ebr punonj\u00ebsin e dyt\u00eb mbeten gjithashtu t\u00eb pakonfirmuara.<\/p>\n
\u200bSipas mjekut, gjasat q\u00eb infeksioni t\u00eb p\u00ebrhapet jasht\u00eb mureve t\u00eb institutit vler\u00ebsohen t\u00eb ul\u00ebta, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse t\u00eb gjitha kontaktet jan\u00eb identifikuar n\u00eb koh\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se rreth 200 persona jan\u00eb izoluar dhe po monitorohen.<\/p>\n
\u200bDr. Shapo sqaron dallimin thelb\u00ebsor midis murtaj\u00ebs dhe infeksioneve t\u00eb tjera respiratore. \u200b\u201cMurtaja pneumonike zakonisht k\u00ebrkon nj\u00eb kontakt t\u00eb af\u00ebrt dhe t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me personin q\u00eb ka simptoma. Nuk p\u00ebrhapet aq leht\u00eb sa gripi, Covid-19 apo infeksionet respiratore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast rreziku kryesor mbetet lokal pra koleg\u00ebt, familjar\u00ebt, personeli sh\u00ebndet\u00ebsor q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb pasur kontakt t\u00eb pambrojtur.\u201d \u200bP\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, procesi i survejanc\u00ebs dhe vler\u00ebsimi i kontakteve t\u00eb \u201cpacientit zero\u201d (laborantes q\u00eb humbi jet\u00ebn) p\u00ebrb\u00ebn hapin m\u00eb kritik n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb.<\/p>\n
\u200bE shkaktuar nga bakteri Yersinia Pestis, murtaja qarkullon te brejt\u00ebsit dhe pleshtat e tyre. \u201cNjeriu mund t\u00eb infektohet nga pickimi i pleshtit t\u00eb infektuar, kontakti i pambrojtur me inde ose l\u00ebngje t\u00eb infektuara, dhe n\u00eb form\u00ebn pneumonike p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn b\u00ebhet fjal\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, nga thithja e grimcave respiratore t\u00eb nxjerra nga pacineti i s\u00ebmur\u00eb.\u201d Nga tri format kryesore (bubonike, septikemike dhe pneumonike), kjo e fundit transmetohet drejtp\u00ebrdrejt nga njeriu te njeriu.<\/p>\n