{"id":38771,"date":"2025-07-15T16:15:56","date_gmt":"2025-07-15T14:15:56","guid":{"rendered":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/?p=38771"},"modified":"2025-07-15T18:08:10","modified_gmt":"2025-07-15T16:08:10","slug":"edi-rama-herrenchiemsee-festivalinde-avrupa-ruhunu-korumaliyiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/edi-rama-herrenchiemsee-festivalinde-avrupa-ruhunu-korumaliyiz\/","title":{"rendered":"Ba\u015fbakan Rama Herrenchiemsee Festivali\u2019nde: \u201cAvrupa Ruhunu Korumal\u0131y\u0131z\u201d"},"content":{"rendered":"

Arnavutluk Ba\u015fbakan\u0131 Edi Rama, Bavyera h\u00fck\u00fcmetinin onur konu\u011fu olarak Herrenchiemsee Festivali\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renine kat\u0131ld\u0131. Her y\u0131l Avrupa temas\u0131 etraf\u0131nda d\u00fczenlenen t\u00f6rende konu\u015fan Rama, festivalin sadece bir k\u00fclt\u00fcrel etkinlik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Avrupa\u2019n\u0131n de\u011ferlerini savunmaya y\u00f6nelik sessiz bir direni\u015f oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n

Konu\u015fmas\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n yaln\u0131zca bir anla\u015fmalar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fil, bir medeniyet ve ortak bir ruh oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Rama, \u201cBug\u00fcn Arnavut m\u00fczisyenler Berlin\u2019de, Alman m\u00fczisyenler Tiran\u2019da sahne al\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z art\u0131k ka\u00e7mak de\u011fil, birlikte \u00fcretmek istiyor. Bu, Avrupa\u2019n\u0131n ger\u00e7ek i\u015flevidir: yarat\u0131m yoluyla birle\u015ftirmek, de\u011fi\u015fimle y\u00fcceltmek,\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Ba\u015fbakan Rama, 1984 y\u0131l\u0131nda Franz Josef Strauss\u2019un Arnavutluk\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 tarihi ziyareti hat\u0131rlatarak Bavyera\u2019n\u0131n o d\u00f6nemde bile a\u00e7\u0131k bir duru\u015f sergiledi\u011fini s\u00f6yledi. Bavyera Ba\u015fbakan\u0131 Markus S\u00f6der\u2019e de te\u015fekk\u00fcr eden Rama, \u201cEkonomik g\u00fc\u00e7le k\u00fclt\u00fcrel derinlik bir \u00e7eli\u015fki de\u011fil, ikizdir. Avrupa\u2019y\u0131 korumak i\u00e7in \u00f6nce ruhunu ya\u015fatmal\u0131y\u0131z,\u201d dedi<\/p>\n

Konu\u015fman\u0131n tamam\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/strong><\/p>\n

\u201cHerrenchiemsee adas\u0131nda, bir saray\u0131n kemerleri alt\u0131nda bulunmak \u2013 ki bu saray siyasetle de\u011fil, g\u00fczellik, yaln\u0131zl\u0131k ve ula\u015f\u0131lmazl\u0131k hayaliyle do\u011fmu\u015ftur \u2013 sadece mimariyi de\u011fil, ta\u015ftan daha kal\u0131c\u0131 bir \u015feyi hissetmek demektir. Sonsuzla\u015fm\u0131\u015f bir fikri kucaklamak demektir. Burada, kar\u015f\u0131n\u0131zda, bu \u00f6zel vesileyle bulunmak sadece bir onur de\u011fil, hayat\u0131m boyunca ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131m nadir bir ayr\u0131cal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Bu yeri in\u015fa eden Bavyera Kral\u0131 II. Ludwig, deli olarak an\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ordulara de\u011fil Wagner\u2019e, fetihlere de\u011fil g\u00fczelli\u011fin kusursuzlu\u011funa servet harcad\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, ruhu k\u0131l\u0131ca tercih etti\u011fi i\u00e7in deli dendi. Bir keresinde \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u2018Hem kendime hem de ba\u015fkalar\u0131na sonsuz bir bilmece olarak kalmak istiyorum.\u2019 B\u00f6ylece bir ba\u015fka \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc \u2013 iktidar\u0131n son b\u00fcy\u00fck romantik fig\u00fcr\u00fc. Kararlarla de\u011fil, hayallerle h\u00fckmeden bir insan.<\/p>\n

\u0130\u015fte bug\u00fcn, o hayalin kalbindeyiz. Avrupa, ortak evimiz ve kolektif miras\u0131m\u0131z, bir kez daha silah seslerinin, b\u00f6l\u00fcnme korkusunun ve bizi bir arada tutan \u015feyleri unutma ayart\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7evresinde.<\/p>\n

Bu ak\u015fam, m\u00fczik bize hat\u0131rlamay\u0131 \u00f6neriyor. Avrupa hi\u00e7bir zaman yaln\u0131zca bir antla\u015fma ya da para birimi, sadece bir parlamento veya pazar olmad\u0131. Avrupa bir medeniyet olmu\u015ftur ve \u00f6yle kalmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyay\u0131 hissetmenin bir yoludur. Ludwig\u2019in inand\u0131\u011f\u0131 gibi, g\u00fczelli\u011fin siyasi bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funa, sanat\u0131n bir l\u00fcks de\u011fil, bir ya\u015fam bi\u00e7imi oldu\u011funa inanman\u0131n yoludur.<\/p>\n

Bu festival sadece k\u00fclt\u00fcrel bir etkinlik de\u011fil. Sessiz meydan okumas\u0131nda, bir direni\u015f toplant\u0131s\u0131d\u0131r. Avrupa\u2019y\u0131 b\u00fcrokrasiye indirgemeye \u00e7al\u0131\u015fan sinizme kar\u015f\u0131 direni\u015f. K\u00fclt\u00fcr\u00fc sadece dekor olarak g\u00f6ren umutsuzlu\u011fa kar\u015f\u0131 direni\u015f. \u0130nsani sesi bo\u011fan g\u00fcr\u00fclt\u00fcye kar\u015f\u0131 direni\u015f.<\/p>\n

Biz Arnavutlar sessizli\u011fin nas\u0131l bir ses oldu\u011funu biliriz. On y\u0131llar boyunca, kendi in\u015fa etti\u011fimiz demir perdenin arkas\u0131nda ya\u015fad\u0131k; \u00f6zg\u00fcr Avrupa\u2019n\u0131n konser salonlar\u0131n\u0131 dolduran senfonilerden ve sonatlardan kopuk \u015fekilde. Yine de, o zaman bile m\u00fczik yolunu buldu. Ka\u00e7ak giren bir kaset, yasakl\u0131 bir nota, duvarlar y\u00fckselmeden \u00f6nceki bir konserden bir hat\u0131ra…<\/p>\n

\u00c7ocukken, Luchino Visconti\u2019nin sars\u0131c\u0131 ba\u015fyap\u0131t\u0131 \u201cLudwig\u201di ilk kez izledi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum. Ne sinemada ne de renkliydi. Siyah-beyazd\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kutudan, k\u0131yafet teliyle yap\u0131lm\u0131\u015f yasad\u0131\u015f\u0131 bir antenle yakalanm\u0131\u015f, rejimin yabanc\u0131 televizyonlar\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda. O film, bir kral\u0131n ruhuna yap\u0131lan \u015fiirsel bir dal\u0131\u015ft\u0131 ve sadece bir izleyici olarak de\u011fil, hen\u00fcz tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m ama bir g\u00fcn ya\u015fayaca\u011f\u0131m Avrupa\u2019n\u0131n gelecekteki bir yurtta\u015f\u0131 olarak bende iz b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n

Peki ya bug\u00fcn? Bug\u00fcn Arnavut m\u00fczisyenler M\u00fcnih ve Berlin’de okuyor. Bug\u00fcn Alman m\u00fczisyenler Tiran\u2019da konser veriyor. Bug\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ka\u00e7mak i\u00e7in de\u011fil, birlikte \u00fcretmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fcyor. Bu bir tesad\u00fcf de\u011fil. Bu, Avrupa’n\u0131n kurulu\u015f amac\u0131d\u0131r: yarat\u0131m yoluyla birle\u015ftirmek, de\u011fi\u015fim yoluyla y\u00fcceltmek.<\/p>\n

Ve nas\u0131l unutabilirim Bavyera\u2019daki bu topraklarda, tarihin neredeyse unuttu\u011fu ama bizim unutmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z cesur bir hareketi? 1984 y\u0131l\u0131nda, Arnavutluk h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnyaya kapal\u0131yken, Bavyera’n\u0131n b\u00fcy\u00fck devlet adam\u0131 Franz Josef Strauss Arnavutluk\u2019a geldi. Tehditlerle de\u011fil, \u00f6nerilerle geldi. Zalim rejimi pohpohlamak i\u00e7in de\u011fil, Arnavut halk\u0131na bir pencere a\u00e7mak i\u00e7in. O, elini bir \u00fclkeye uzatt\u0131, o \u00fclke nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fini bilmiyordu. Rejim \u201chay\u0131r\u201d dedi. Neyse ki tarih \u201cbekle\u201d dedi. O el bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 hissediliyor.<\/p>\n

Bavyera, Arnavutluk kapal\u0131yken a\u00e7\u0131kt\u0131. \u015eimdi Arnavutluk a\u00e7\u0131k ve minnettard\u0131r. O an k\u0131ymetlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6pr\u00fcler yaln\u0131zca ge\u00e7i\u015f kolay oldu\u011funda in\u015fa edilmez. Bazen sessizlik i\u00e7inde, di\u011fer taraf\u0131n g\u00f6r\u00fcnmesini beklerken kurulur.<\/p>\n

A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylememe izin verin: Benim hayal etti\u011fim Avrupa, herkesin ayn\u0131 dili konu\u015ftu\u011fu ya da ayn\u0131 \u015feylere inand\u0131\u011f\u0131 bir yer de\u011fildir. Bu Avrupa, g\u00fczelli\u011fin pe\u015fine tutkuyla d\u00fc\u015fen bir Bavyera kral\u0131n\u0131n, y\u00fczy\u0131llar sonra modern bir Arnavut ba\u015fbakan\u0131na seslenebilece\u011fi ve anla\u015fabilece\u011fi bir yerdir. Bu Avrupa, bir Bavyeral\u0131 devlet adam\u0131n\u0131n unutulmu\u015f bir \u00e7abas\u0131n\u0131n bug\u00fcn\u00fcn dostlu\u011funun temeli olabilece\u011fi bir yerdir.<\/p>\n

Bavyera\u2019daki ev sahiplerimize y\u00fcrekten te\u015fekk\u00fcr ediyorum, sadece bu davet i\u00e7in de\u011fil, sundu\u011funuz \u00f6rnek i\u00e7in de. Bavyera bize ekonomik g\u00fcc\u00fcn ve k\u00fclt\u00fcrel derinli\u011fin z\u0131t de\u011fil, ikiz oldu\u011funu; \u015fiirsiz refah\u0131n bo\u015f, haf\u0131zas\u0131z g\u00fcc\u00fcn k\u00f6r, ruhsuz Avrupa\u2019n\u0131n art\u0131k Avrupa olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Ve e\u011fer Avrupa topraklar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in yeniden silahlanmam\u0131z gerekiyorsa, ayn\u0131 zamanda Avrupa\u2019n\u0131n ruhunu savunmak i\u00e7in kendimizi yeniden yaratmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

Ba\u015fbakan\u0131n\u0131z Markus S\u00f6der\u2019e de te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum. Onu yaln\u0131zca kararl\u0131 ve net bir devlet adam\u0131 olarak de\u011fil, bir dost olarak da g\u00f6r\u00fcyorum. Arnavutluk, onun sesini, Bavyera vizyonunu ve Avrupa \u00e7e\u015fitlili\u011fine olan sayg\u0131s\u0131n\u0131 takdir ediyor. Ve ben \u015fahsen, Ba\u015fbakan\u0131n\u0131z\u0131n sergiledi\u011fi s\u0131cakl\u0131k ve anlay\u0131\u015f\u0131 takdir ediyorum \u2013 inan\u0131n bana, bunlar k\u0131tam\u0131z\u0131n y\u00fcksek \u00e7evrelerinde her zaman rastlanan \u015feyler de\u011fildir.<\/p>\n

Bu ak\u015fam duyaca\u011f\u0131m\u0131z m\u00fczik, konu\u015fmalar\u0131n yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaps\u0131n. Bu saray\u0131n g\u00fczelli\u011fi, kelimelerin ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamlas\u0131n. Avrupa\u2019n\u0131n ruhunu ta\u015f\u0131s\u0131n \u2014 Ludwig\u2019in duydu\u011fu, di\u011ferlerinin hi\u00e7bir \u015fey duymad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda bile. Bizim yaln\u0131zca antla\u015fmalarla ya da askerlerle de\u011fil, sokaklar\u0131m\u0131zda, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0131n\u0131flar\u0131nda ve hayallerimizin sessiz k\u00f6<\/p>\n

\u015felerinde de savunmam\u0131z gereken o ruhu…<\/p>\n

Ludwig gibi olal\u0131m. Biraz deli. Belki o kadar de\u011fil, ama en az\u0131ndan bir par\u00e7a. G\u00fczelli\u011fe inanacak kadar deli, onu savunacak kadar tutkulu. G\u00fczelli\u011fi tekrar Avrupa\u2019n\u0131n kalbine koyacak kadar \u201c\u00e7\u0131lg\u0131n\u201d.
\nTe\u015fekk\u00fcr ederim!\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\/ Bora Meco \/<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Arnavutluk Ba\u015fbakan\u0131 Edi Rama, Bavyera h\u00fck\u00fcmetinin onur konu\u011fu olarak Herrenchiemsee Festivali\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renine kat\u0131ld\u0131. Her y\u0131l Avrupa temas\u0131 etraf\u0131nda d\u00fczenlenen t\u00f6rende konu\u015fan Rama, festivalin sadece bir k\u00fclt\u00fcrel etkinlik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Avrupa\u2019n\u0131n de\u011ferlerini savunmaya y\u00f6nelik sessiz bir direni\u015f oldu\u011funu vurgulad\u0131. Konu\u015fmas\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n yaln\u0131zca bir anla\u015fmalar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fil, bir medeniyet ve ortak bir ruh oldu\u011funa dikkat […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":38774,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-38771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38771"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38776,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38771\/revisions\/38776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}