11 May\u0131s 2025’te yap\u0131lan Parlamento se\u00e7imlerinin sonras\u0131nda AGIT\/ODIHR taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan nihai raporun \u00f6zeti. Bu rapor, se\u00e7im s\u00fcrecinin rekabet\u00e7i ve iyi y\u00f6netildi\u011fini ancak a\u015f\u0131r\u0131 kutupla\u015fm\u0131\u015f bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fte \u00f6ne \u00e7\u0131kan noktalar:<\/p>\n
1. Rekabet\u00e7i Se\u00e7imler, Ancak Dengesiz F\u0131rsatlar: Se\u00e7imler genel olarak rekabet\u00e7i ge\u00e7mi\u015f olsa da, adaylar aras\u0131nda e\u015fit f\u0131rsatlar yoktu. \u00d6zellikle h\u00fck\u00fcmetteki parti, kamu kaynaklar\u0131n\u0131 ve idari g\u00fcc\u00fc kullanarak avantaj sa\u011flad\u0131, bu da di\u011fer adaylar i\u00e7in e\u015fit yar\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 zay\u0131flatt\u0131.<\/p>\n
2. Hukuki \u00c7er\u00e7evede Eksiklikler: Se\u00e7imlerin yasal \u00e7er\u00e7evesi demokratik se\u00e7imler i\u00e7in yeterli olmas\u0131na ra\u011fmen, se\u00e7im sisteminde \u00f6nemli eksiklikler ve belirsizlikler vard\u0131. AGIT\/ODIHR, se\u00e7im reformunun yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ve bu reformlar\u0131n t\u00fcm payda\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n
3. Medya ve Sosyal Medya \u00dczerindeki Etkiler: Medyada iki b\u00fcy\u00fck partinin hakimiyeti, gazetecilerin oto-sans\u00fcr uygulamas\u0131 ve sosyal medyan\u0131n kutupla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 dil kullan\u0131m\u0131, se\u00e7menlerin bilgi edinme s\u00fcre\u00e7lerini k\u0131s\u0131tlad\u0131. Se\u00e7im kampanyas\u0131, manip\u00fclatif i\u00e7eriklere kar\u015f\u0131 herhangi bir denetim mekanizmas\u0131 olmadan s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
4. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda Oy Kullanma: \u0130lk kez yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki vatanda\u015flar\u0131n oy kullanma imkan\u0131 tan\u0131nd\u0131 ve bu s\u00fcre\u00e7, organizasyonel zorluklara ra\u011fmen ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ancak, baz\u0131 \u00f6rg\u00fctsel eksiklikler ve usuls\u00fczl\u00fckler raporland\u0131.<\/p>\n
5. Se\u00e7im G\u00fcn\u00fcndeki Uygulamalar: Se\u00e7im g\u00fcn\u00fc genellikle huzurlu ve iyi organize edilmi\u015fti, ancak oy say\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u015feffafl\u0131k eksiklikleri ve prosed\u00fcrsel hatalar g\u00f6zlemlendi. Ayr\u0131ca, se\u00e7menlere y\u00f6nelik baz\u0131 tehdit ve bask\u0131lar da rapor edildi.<\/p>\n
6. Se\u00e7im Yasas\u0131nda Reform \u0130htiyac\u0131: Se\u00e7im yasas\u0131, adil ve demokratik se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamada yeterli temeli sunmakla birlikte, yasal \u00e7er\u00e7evenin daha \u015feffaf ve g\u00fcvenilir olmas\u0131 i\u00e7in kapsaml\u0131 reformlar gerekti\u011fi belirtiliyor. \u00d6zellikle, parti i\u00e7i demokrasinin eksiklikleri ve se\u00e7im komisyonlar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131 bu noktada \u00f6nemli bir sorun te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
7. Teknolojinin Kullan\u0131m\u0131: Se\u00e7imlerde biyometrik kimlik do\u011frulama ve elektronik oy kullanma teknolojisi kullan\u0131ld\u0131. Bu teknolojiler genellikle g\u00fcvenli ve \u015feffaf bir \u015fekilde y\u00f6netildi, ancak se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi testlerinin \u015feffafl\u0131\u011f\u0131na dair endi\u015feler vard\u0131.<\/p>\n
Genel olarak rapor, se\u00e7im s\u00fcrecinin \u015feffafl\u0131k ve organizasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlere sahip oldu\u011funu, ancak siyasi kutupla\u015fma, medya manip\u00fclasyonu ve hukuki belirsizliklerin demokratik s\u00fcrecin sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015fleyi\u015fini zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r. Se\u00e7im sisteminin ve yasal \u00e7er\u00e7evenin daha e\u015fit ve \u015feffaf hale getirilmesi gerekti\u011fi ifade edilmektedir.<\/p>\n
\/ Aida Vishko \/\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 11 May\u0131s 2025’te yap\u0131lan Parlamento se\u00e7imlerinin sonras\u0131nda AGIT\/ODIHR taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan nihai raporun \u00f6zeti. Bu rapor, se\u00e7im s\u00fcrecinin rekabet\u00e7i ve iyi y\u00f6netildi\u011fini ancak a\u015f\u0131r\u0131 kutupla\u015fm\u0131\u015f bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini vurgulamaktad\u0131r. \u0130\u015fte \u00f6ne \u00e7\u0131kan noktalar: 1. Rekabet\u00e7i Se\u00e7imler, Ancak Dengesiz F\u0131rsatlar: Se\u00e7imler genel olarak rekabet\u00e7i ge\u00e7mi\u015f olsa da, adaylar aras\u0131nda e\u015fit f\u0131rsatlar yoktu. \u00d6zellikle h\u00fck\u00fcmetteki parti, kamu kaynaklar\u0131n\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":44722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-44721","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44721"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44721\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44723,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44721\/revisions\/44723"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}