{"id":57989,"date":"2026-06-24T13:10:10","date_gmt":"2026-06-24T11:10:10","guid":{"rendered":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/?p=57989"},"modified":"2026-06-24T15:57:08","modified_gmt":"2026-06-24T13:57:08","slug":"arberes-kokenli-yazar-ernesto-sabato-dogumunun-115-yilinda-aniliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/arberes-kokenli-yazar-ernesto-sabato-dogumunun-115-yilinda-aniliyor\/","title":{"rendered":"Arb\u00ebre\u015f k\u00f6kenli yazar Ernesto S\u00e1bato do\u011fumunun 115. Y\u0131l\u0131nda an\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>24 Haziran 1911 tarihinde Arjantin\u2019in Buenos Aires kentinde d\u00fcnyaya gelen Ernesto S\u00e1bato, Arnavut k\u00f6kenli Arb\u00ebre\u015f ailesinden gelen d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir yazar, filozof, fizik\u00e7i ve insan haklar\u0131 savunucusuydu. Edebiyat ile bilimi ayn\u0131 potada eritmeyi ba\u015faran S\u00e1bato, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en etkili Latin Amerikal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n<p>\u0130talya\u2019n\u0131n Calabria b\u00f6lgesindeki Cosenza ilinden Arjantin\u2019e g\u00f6\u00e7 eden bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya gelen S\u00e1bato, her iki ebeveyninin k\u00f6kenleri sayesinde Arb\u00ebre\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131 boyunca korudu. \u00dcniversite e\u011fitimini fizik ve matematik alanlar\u0131nda tamamlayan S\u00e1bato, teorik fizik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc; g\u00f6relilik kuram\u0131 ve modern fizik alan\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sayesinde Paris\u2019te e\u011fitim g\u00f6rme bursu kazand\u0131.<\/p>\n<p>Paris\u2019te bulundu\u011fu y\u0131llarda s\u00fcrrealist sanat \u00e7evreleriyle tan\u0131\u015fmas\u0131, hayat\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sanat ve edebiyata ilgi duymaya ba\u015flayan S\u00e1bato, 1940\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru fizik kariyerini geride b\u0131rakarak kendisini tamamen yazarl\u0131\u011fa ve sanata adad\u0131. Bu d\u00f6nemde Arjantin\u2019in Pantanillo kasabas\u0131nda daha sakin ve i\u00e7e d\u00f6n\u00fck bir ya\u015fam s\u00fcrerek eserlerini kaleme ald\u0131.<\/p>\n<p>S\u00e1bato, uluslararas\u0131 \u00fcn\u00fcn\u00fc insan ruhunun karanl\u0131k y\u00f6nlerini ve varolu\u015fsal sorgulamalar\u0131 i\u015fledi\u011fi romanlar\u0131yla kazand\u0131. 1948 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan ve Albert Camus taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6vg\u00fcyle kar\u015f\u0131lanan \u201cEl T\u00fanel\u201d (T\u00fcnel), onu d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen isimlerinden biri haline getirdi. Bu ba\u015far\u0131y\u0131, 1961 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan ba\u015fyap\u0131t\u0131 \u201cSobre H\u00e9roes y Tumbas\u201d (Kahramanlar ve Mezarlar \u00dczerine) izledi. Her iki eser de Latin Amerika edebiyat\u0131n\u0131n klasikleri aras\u0131nda kabul edilmektedir.<\/p>\n<p>Edebiyat\u0131n \u00f6tesinde S\u00e1bato, Arjantin\u2019in demokratikle\u015fme s\u00fcrecinde \u00fcstlendi\u011fi ahlaki liderlikle de tarihe ge\u00e7ti. 1983 y\u0131l\u0131nda kurulan CONADEP\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilen S\u00e1bato, askeri diktat\u00f6rl\u00fck d\u00f6neminde ya\u015fanan insan haklar\u0131 ihlalleri ve zorla kaybetmelerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti. Onun liderli\u011finde haz\u0131rlanan ve \u201cNunca M\u00e1s\u201d (Bir Daha Asla) ad\u0131yla yay\u0131mlanan rapor, Arjantin\u2019in yak\u0131n tarihindeki en \u00f6nemli insan haklar\u0131 belgelerinden biri olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n<p>Ya\u015fam\u0131 boyunca bilim insan\u0131, romanc\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve insan haklar\u0131 savunucusu kimliklerini ba\u015far\u0131yla bir araya getiren Ernesto S\u00e1bato, 30 Nisan 2011 tarihinde, 100 ya\u015f\u0131na k\u0131sa bir s\u00fcre kala hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Ard\u0131nda yaln\u0131zca unutulmaz eserler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve insan onuru ad\u0131na verilen m\u00fccadelenin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir miras\u0131n\u0131 b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\/ Bora Meco \/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>24 Haziran 1911 tarihinde Arjantin\u2019in Buenos Aires kentinde d\u00fcnyaya gelen Ernesto S\u00e1bato, Arnavut k\u00f6kenli Arb\u00ebre\u015f ailesinden gelen d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir yazar, filozof, fizik\u00e7i ve insan haklar\u0131 savunucusuydu. Edebiyat ile bilimi ayn\u0131 potada eritmeyi ba\u015faran S\u00e1bato, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en etkili Latin Amerikal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. \u0130talya\u2019n\u0131n Calabria b\u00f6lgesindeki Cosenza ilinden Arjantin\u2019e g\u00f6\u00e7 eden bir ailenin \u00e7ocu\u011fu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":57990,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-57989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57989"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57991,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57989\/revisions\/57991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}