Avrupa Komisyonu, aday \u00fclkelere Avrupa Birli\u011fi’ne tam \u00fcye olmadan \u00f6nce ekonomik avantajlar sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan yeni planlar haz\u0131rl\u0131yor. Politico’ya g\u00f6re, bu giri\u015fim, \u00fcyelik kriterlerini gev\u015fetmeden geni\u015fleme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
Teklifler, Komisyon’un “kademeli entegrasyon” stratejisinin bir par\u00e7as\u0131. Buna g\u00f6re aday \u00fclkeler, \u00fcyelik ba\u015fvurular\u0131 de\u011ferlendirilmeye devam ederken reformlar\u0131n\u0131 ilerlettik\u00e7e AB’ye daha fazla eri\u015fim ve ekonomik avantaj elde edecek.<\/p>\n
G\u00fcndemdeki avantajlar aras\u0131nda AB’nin baz\u0131 mali destek programlar\u0131na eri\u015fim, tercihli ticaret anla\u015fmalar\u0131 ve tam \u00fcyelikten \u00f6nce Tek Pazar’a k\u0131smi eri\u015fim yer al\u0131yor. Her \u00fclkeye sunulacak imk\u00e2nlar ise reform performans\u0131na g\u00f6re belirlenecek.<\/p>\n
Ama\u00e7, tam \u00fcyeli\u011fin y\u0131llar alabilece\u011fi durumlarda bile aday \u00fclkelerin reform s\u00fcrecini s\u00fcrd\u00fcrmelerini te\u015fvik etmek.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m, daha \u00f6nce g\u00fcndeme gelen ve aday \u00fclkelere tam \u00fcyelikten \u00f6nce siyasi haklar tan\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ancak AB \u00fcyesi \u00fclkeler taraf\u0131ndan reddedilen “tersine geni\u015fleme” fikrinden farkl\u0131 olarak, yaln\u0131zca ekonomik faydalar sa\u011flamay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
\u00d6neri, \u00f6nceki giri\u015fimlere k\u0131yasla daha fazla siyasi destek g\u00f6r\u00fcyor. Fransa ve Almanya, uzun \u00fcyelik s\u00fcre\u00e7leri ya\u015fayan \u00fclkeler i\u00e7in benzer “hafif \u00fcyelik” modellerini daha \u00f6nce de desteklemi\u015fti. Yetkililer, yeni yakla\u015f\u0131m\u0131n AB ba\u015fkentleri taraf\u0131ndan daha kolay kabul g\u00f6rece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Avrupa Parlamentosu geni\u015fleme stratejisinin raport\u00f6r\u00fc Litvanyal\u0131 milletvekili Petras Au\u0161trevi\u010dius, “Ekonomik entegrasyon paralel ve zorunlu olmal\u0131d\u0131r” dedi. Au\u0161trevi\u010dius, “Daha fazla reform yapan\u0131n daha fazla kazanmas\u0131 ilkesi kendini kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r ve daha h\u0131zl\u0131 ilerleyen aday \u00fclkeler i\u00e7in te\u015fvik olarak benimsenmelidir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Komisyon, giri\u015fim i\u00e7in AB \u00fcyesi \u00fclkelerin deste\u011fini arayacak. Yetkililer, liderlerin Ekim veya Aral\u0131k ay\u0131nda yap\u0131lacak Avrupa Konseyi toplant\u0131s\u0131nda daha kapsaml\u0131 bir \u00e7er\u00e7eve \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na onay vermesini umut ediyor.<\/p>\n
Planlara g\u00f6re, ekonomik avantajlara eri\u015fim her aday \u00fclkenin AB mevzuat\u0131na uyum d\u00fczeyi ve ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi reformlara g\u00f6re vaka baz\u0131nda belirlenecek. Bu durum, mevcut sistemden \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik anlam\u0131na geliyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn bu avantajlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc yaln\u0131zca tam \u00fcyelere tan\u0131n\u0131yor.<\/p>\n
Teklifler, \u00f6zellikle Rusya’n\u0131n Ukrayna’ya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan AB h\u00fck\u00fcmetlerinin geni\u015fleme s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda uzla\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, aday \u00fclkelerin tam anlam\u0131yla haz\u0131r olmadan Birli\u011fe kat\u0131lmalar\u0131 konusunda temkinli davranmalar\u0131 nedeniyle g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n
Bu nedenle Br\u00fcksel, geni\u015fleme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131r\u0131rken \u015f\u00fcpheci \u00fcye \u00fclkeleri ikna edecek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvence mekanizmalar\u0131 olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131m ayr\u0131ca, g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasi deste\u011fe ra\u011fmen \u00fcyelik s\u00fcrecinin y\u0131llarca s\u00fcrmesi beklenen Ukrayna gibi aday \u00fclkelerin, h\u0131zl\u0131 \u00fcyelik vaadi verilmeden s\u00fcrece ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
Yetkililere g\u00f6re aday \u00fclkeler, reformlar\u0131 hayata ge\u00e7irdik\u00e7e bu ekonomik avantajlara kademeli olarak hak kazanacak. B\u00f6ylece geni\u015flemeye mesafeli h\u00fck\u00fcmetlerin kayg\u0131lar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
Pazartesi g\u00fcn\u00fc Moldova yetkilileriyle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmenin ard\u0131ndan Avrupa Komisyonu, hem \u00fclkenin \u00fcyelik s\u00fcrecini hem de Moldova’n\u0131n AB ile kademeli entegrasyonunun derinle\u015ftirilmesini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
Moldova’ya h\u00e2lihaz\u0131rda Avro Tek \u00d6deme Alan\u0131 (SEPA), AB mobil dola\u015f\u0131m (roaming) d\u00fczenlemeleri ve k\u00fclt\u00fcrel destek programlar\u0131na eri\u015fim imk\u00e2n\u0131 sunulmu\u015f durumda.<\/p>\n
AB Geni\u015flemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, bundan sonraki s\u00fcrecin nas\u0131l ilerletilece\u011fine art\u0131k \u00fcye devlet h\u00fck\u00fcmetlerinin karar verece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
AB’nin daha geni\u015f kapsaml\u0131 geni\u015fleme reformlar\u0131na y\u00f6nelik ivme ise zay\u0131flam\u0131\u015f durumda. Liderler bu ay ba\u015f\u0131nda Karada\u011f’daki zirvede \u00fcyelik s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda uzla\u015fsa da, bunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fmeler daha sonra yava\u015flad\u0131.<\/p>\n
AB’nin \u015fu anda dokuz resm\u00ee aday \u00fclkesi bulunuyor. Karada\u011f \u00fcyeli\u011fe en yak\u0131n \u00fclke olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, Ukrayna ve Moldova kat\u0131l\u0131m m\u00fczakerelerine ba\u015flad\u0131. S\u0131rbistan, T\u00fcrkiye ve G\u00fcrcistan gibi \u00fclkelerin \u00fcyelik s\u00fcre\u00e7leri ise ilerleme kaydedemedi.<\/p>\n
Kademeli entegrasyon modeli \u00fcyelik s\u00fcrecini daha cazip h\u00e2le getirmeyi ama\u00e7lasa da, hem Ukrayna hem de Karada\u011f, Fransa ve Almanya’n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi “hafif \u00fcyelik” yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n tam \u00fcyeli\u011fin yerine ge\u00e7memesi gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n
Komisyonun daha \u00f6nceki “tersine geni\u015fleme” \u00f6nerileri yeterli destek bulamay\u0131nca, Komiser Marta Kos, tart\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011fine art\u0131k h\u00fck\u00fcmetlerin karar verece\u011fini belirtti.<\/p>\n
Almanya Ba\u015fbakan\u0131 Friedrich Merz, alternatif yakla\u015f\u0131mlar\u0131 destekleyen liderler aras\u0131nda yer al\u0131yor ve konuyu ge\u00e7en haftaki Avrupa Konseyi Zirvesi’nde g\u00fcndeme getirmeyi planl\u0131yordu. Ancak g\u00fcndemin yo\u011funlu\u011fu nedeniyle kapsaml\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamad\u0131.<\/p>\n
Liderlerin konuya Ekim ay\u0131nda yeniden d\u00f6nmesi bekleniyor.<\/p>\n
M\u00fczakerelere kat\u0131lan bir diplomat, yetkililerin geni\u015fleme reformunda ya\u015fanan “kay\u0131p on y\u0131l\u0131” telafi etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve aday \u00fclkelerin Birli\u011fe kat\u0131lmadan \u00f6nce anlaml\u0131 reformlar\u0131 tamamlamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak isteyen h\u00fck\u00fcmetlerin direncini a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Marta Kos, bu ay\u0131n ba\u015flar\u0131nda Politico’ya verdi\u011fi deme\u00e7te, Komisyon’un ayr\u0131ca gelecekte \u00fcye olacak \u00fclkelerin \u00fcyelik sonras\u0131nda demokrasi veya hukuk devleti ilkelerinden geri ad\u0131m atmalar\u0131 halinde otomatik olarak devreye girecek yeni koruma mekanizmalar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu d\u00fczenlemelerin amac\u0131, AB’nin standartlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeden geni\u015fleme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rabilece\u011fi konusunda \u00fcye \u00fclkeleri ikna etmek.<\/p>\n
\/ Aida Vishko \/\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Avrupa Komisyonu, aday \u00fclkelere Avrupa Birli\u011fi’ne tam \u00fcye olmadan \u00f6nce ekonomik avantajlar sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan yeni planlar haz\u0131rl\u0131yor. Politico’ya g\u00f6re, bu giri\u015fim, \u00fcyelik kriterlerini gev\u015fetmeden geni\u015fleme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rmay\u0131 hedefliyor. Teklifler, Komisyon’un “kademeli entegrasyon” stratejisinin bir par\u00e7as\u0131. Buna g\u00f6re aday \u00fclkeler, \u00fcyelik ba\u015fvurular\u0131 de\u011ferlendirilmeye devam ederken reformlar\u0131n\u0131 ilerlettik\u00e7e AB’ye daha fazla eri\u015fim ve ekonomik avantaj elde edecek. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":58139,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-58138","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58138"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58140,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58138\/revisions\/58140"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}