{"id":60618,"date":"2026-08-05T09:10:57","date_gmt":"2026-08-05T07:10:57","guid":{"rendered":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/?p=60618"},"modified":"2026-08-05T09:10:57","modified_gmt":"2026-08-05T07:10:57","slug":"abden-arnavutluka-100-milyon-avroluk-destek-kritik-hammaddeler-cevre-ve-demokratik-reformlar-on-planda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/abden-arnavutluka-100-milyon-avroluk-destek-kritik-hammaddeler-cevre-ve-demokratik-reformlar-on-planda\/","title":{"rendered":"AB&#8217;den Arnavutluk&#8217;a 100 milyon avroluk destek: Kritik hammaddeler, \u00e7evre ve demokratik reformlar \u00f6n planda"},"content":{"rendered":"<p class=\"isSelectedEnd\">Resm\u00ee Gazete&#8217;de yay\u0131mlanan son belge, Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin Arnavutluk&#8217;a y\u00f6nelik kapsaml\u0131 i\u015f birli\u011fi ve finansman program\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya koydu. 2025-2027 d\u00f6nemini kapsayan ve toplam 100 milyon avro b\u00fct\u00e7eye sahip program; kritik hammaddeler (CRM), \u00e7evrenin korunmas\u0131 ile insan haklar\u0131, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi ve demokratik kurumlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini desteklemeyi ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<h3>Kritik hammaddeler ve ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/h3>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Program\u0131n temel \u00f6nceliklerinden biri, Arnavutluk&#8217;un ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan kritik hammaddeler alan\u0131nda Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin sanayi tedarik zincirlerine entegre edilmesi.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Bu kapsamda a\u00e7\u0131k eri\u015fimli bir ara\u015ft\u0131rma merkezi kurulmas\u0131, jeolojik verilerin standartla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve madencilik sekt\u00f6r\u00fcnde teknolojik yeniliklerin desteklenmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Ekonomik kalk\u0131nman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evrenin korunmas\u0131 ve d\u00f6ng\u00fcsel ekonomi de program\u0131n \u00f6ncelikleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Madencilik at\u0131klar\u0131n\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesi de desteklenecek.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Belgede, &#8220;Bu program, Avrupa&#8217;da kritik hammaddelerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, i\u015flenmesi ve geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi yoluyla AB ve Arnavutluk&#8217;un iklim hedeflerine katk\u0131 sa\u011flayacak ve tedarik zincirlerinin g\u00fcvenli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirecektir.&#8221; ifadelerine yer verildi.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Ayr\u0131ca kritik hammaddelerin i\u015flenmesinde Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin &#8220;\u00d6nemli zarar vermeme&#8221; ilkesinin uygulanaca\u011f\u0131 ve s\u0131k\u0131 \u00e7evre koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilece\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n<h3>Demokrasi, insan haklar\u0131 ve toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fine destek<\/h3>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Fonlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc demokratik kurumlar\u0131n kapasitesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131n desteklenmesi i\u00e7in kullan\u0131lacak.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Program kapsam\u0131nda kamu maliyesinin y\u00f6netiminde \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, G\u00f6rsel-\u0130\u015fitsel Medya Otoritesi (AMA) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn desteklenmesi ve adalete eri\u015fimin iyile\u015ftirilmesi hedefleniyor.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Anla\u015fma ayr\u0131ca toplumsal cinsiyete duyarl\u0131 b\u00fct\u00e7eleme uygulamalar\u0131n\u0131 desteklemeyi ve madencilik gibi erkek egemen sekt\u00f6rlerde kad\u0131nlar\u0131n daha fazla yer almas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeyi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Belgede, &#8220;Arnavutluk&#8217;taki demokratik kurumlar\u0131n etkinlik ve hesap verebilirlik ilkeleri do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015fma kapasitesi g\u00fc\u00e7lendirilecek, b\u00f6ylece kamuoyunun demokratik kurumlara duydu\u011fu g\u00fcven art\u0131r\u0131lacakt\u0131r.&#8221; denildi.<\/p>\n<h3>B\u00fct\u00e7e, uygulama s\u00fcreci ve Uluslararas\u0131 \u0130zleme Operasyonu<\/h3>\n<p class=\"isSelectedEnd\">72 aya kadar uygulanabilecek finansman program\u0131; hibeler, do\u011frudan al\u0131mlar ve dolayl\u0131 y\u00f6netim mekanizmalar\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclecek.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Toplam 100 milyon avroluk b\u00fct\u00e7e 2025-2027 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u0131ll\u0131k dilimler halinde kulland\u0131r\u0131lacak. Bunun yakla\u015f\u0131k 59,1 milyon avroluk k\u0131sm\u0131 ise AB kriterlerine g\u00f6re yetkilendirilmi\u015f kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uygulanacak.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Program\u0131n \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biri de yarg\u0131 reformu ve \u00f6zellikle vetting (yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesi) s\u00fcrecine deste\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi olacak. Bu s\u00fcre\u00e7, Avusturya Kalk\u0131nma Ajans\u0131 (ADA) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla dolayl\u0131 y\u00f6netim modeliyle izlenecek.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Belgede, &#8220;Uluslararas\u0131 \u0130zleme Operasyonu&#8217;na y\u00f6nelik destek kapsam\u0131nda yap\u0131lan harcamalar\u0131n, hassas niteli\u011fi ve y\u00fcksek \u00f6nceli\u011fi nedeniyle 1 Eyl\u00fcl 2025 tarihinden itibaren uygun harcama olarak kabul edilmesine Komisyon taraf\u0131ndan onay verilmi\u015ftir.&#8221; ifadeleri yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi, program\u0131n uygulanmas\u0131 boyunca \u015feffafl\u0131k ve hesap verebilirli\u011fi sa\u011flamak amac\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u0131\u015f denetim, performans de\u011ferlendirmesi ve izleme mekanizmalar\u0131n\u0131n devrede olaca\u011f\u0131n\u0131 da bildirdi.<\/p>\n<p><em>\/ Aida Vishko \/\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Resm\u00ee Gazete&#8217;de yay\u0131mlanan son belge, Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin Arnavutluk&#8217;a y\u00f6nelik kapsaml\u0131 i\u015f birli\u011fi ve finansman program\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya koydu. 2025-2027 d\u00f6nemini kapsayan ve toplam 100 milyon avro b\u00fct\u00e7eye sahip program; kritik hammaddeler (CRM), \u00e7evrenin korunmas\u0131 ile insan haklar\u0131, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi ve demokratik kurumlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini desteklemeyi ama\u00e7l\u0131yor. Kritik hammaddeler ve ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Program\u0131n temel \u00f6nceliklerinden biri, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":52456,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-60618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60619,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60618\/revisions\/60619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}