Arnavutluk D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ferit Hoxha ile S\u0131rbistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marko Gjuri\u0107 aras\u0131nda, S\u0131rp taraf\u0131n\u0131n Kosova\u2019dan da ge\u00e7en \u0130bar Nehri\u2019nin yata\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine ili\u015fkin iddialar\u0131 \u00fczerine ya\u015fanan tart\u0131\u015fman\u0131n ard\u0131ndan, Arnavutluk Ba\u015fbakan\u0131 Edi Rama\u2019dan da a\u00e7\u0131klama geldi.<\/p>\n
Rama, iki bakan aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmay\u0131 \u201cyaz aylar\u0131nda ya\u015fanan olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir fikir al\u0131\u015fveri\u015fi\u201d olarak nitelendirerek, tart\u0131\u015fman\u0131n \u0130bar Nehri konusundan \u201cB\u00fcy\u00fck Arnavutluk\u201d iddialar\u0131na ve Kosova\u2019n\u0131n stat\u00fcs\u00fcne kaymas\u0131n\u0131 ironik bir dille ele\u015ftirdi.<\/p>\n
Rama ayr\u0131ca Arnavutluk\u2019un S\u0131rbistan\u2019a y\u00f6nelik herhangi bir toprak talebi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtti. Arnavutluk\u2019un Kosova\u2019ya ve Kosova halk\u0131n\u0131n kendi gelece\u011fini belirleme hakk\u0131na deste\u011fini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini ifade etti. Ba\u015fbakan, Kosova Cumhuriyeti\u2019nin topraklar\u0131n\u0131n ve bu topraklardaki do\u011fal kaynaklar\u0131n S\u0131rbistan Cumhuriyeti\u2019ne ait toprak veya kaynaklar olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Rama \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
\u201c\u0130bar hakk\u0131nda bir yan\u0131t bekliyordum ama bir \u015fekilde hidrolojiden uluslararas\u0131 hukuka ge\u00e7tik, zorunlu \u2018B\u00fcy\u00fck Arnavutluk\u2019 dura\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131k, \u2018Kosova ve Metohiya\u2019dan ge\u00e7tik ve sonunda S\u0131rp tarihsel kayg\u0131lar\u0131n\u0131n me\u015fhur m\u00fczesine ula\u015ft\u0131k.<\/p>\n
Arnavutluk\u2019un S\u0131rbistan topraklar\u0131 \u00fczerinde hi\u00e7bir iddias\u0131 yok ve b\u00f6yle bir iddia uydurmaya da ihtiyac\u0131m\u0131z yok. Kosova\u2019y\u0131 desteklemek i\u00e7in \u2018B\u00fcy\u00fck Arnavutluk\u2019a da ihtiyac\u0131m\u0131z yok. Kosova kendi ba\u015f\u0131na bir devlettir.<\/p>\n
Kosova\u2019daki Arnavutlar tam olarak budur: Kosoval\u0131 Arnavutlar. Onlar\u0131n kendi cumhuriyetleri, kendi kurumlar\u0131 ve kendi geleceklerini belirleme haklar\u0131 var. Biz her zaman bu hakk\u0131 destekleyece\u011fiz.<\/p>\n
S\u0131rbistan Kosova\u2019y\u0131 kaybetti. Kaybetmedi\u011fini tekrar tekrar s\u00f6ylemek, belki de siyasi hayal d\u00fcnyas\u0131n\u0131n co\u011frafyas\u0131nda bu kayb\u0131 bir zafere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir; ancak ne yaz\u0131k ki haritalar buna o kadar elveri\u015fli de\u011fil.<\/p>\n
Kosova Cumhuriyeti\u2019nin topraklar\u0131 S\u0131rp topra\u011f\u0131 de\u011fildir ve burada bulunan do\u011fal kaynaklar da S\u0131rbistan Cumhuriyeti\u2019nin kaynaklar\u0131 de\u011fildir. S\u0131rp dostlar\u0131m\u0131z bunu \u00e7ok iyi biliyor; Avrupa masalar\u0131nda birlikte oturdu\u011fumuz her seferde de bunun fark\u0131ndalar.<\/p>\n
\u015eimdi nehre geri d\u00f6nelim. As\u0131l mesele, Arnavutluk\u2019un b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yerde duruyor: \u0130bar, s\u0131n\u0131r a\u015fan bir su sistemidir. S\u0131rbistan, kendi yetki alan\u0131ndaki kaynaklar\u0131 y\u00f6netmekte tamamen \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr. Ancak makul bi\u00e7imde savunamayaca\u011f\u0131 \u015fey, ba\u015fka bir \u00fclke a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kabilecek sonu\u00e7lar\u0131n sihirli bir \u015fekilde S\u0131rbistan s\u0131n\u0131r\u0131nda sona erdi\u011fidir. Uluslararas\u0131 su hukukunun varl\u0131k nedeni de tam olarak budur.<\/p>\n
Nehirlerin, diplomatik tart\u0131\u015fmalar\u0131n konu\u015fuldu\u011fu noktalara g\u00f6re de\u011fil, co\u011frafyaya g\u00f6re akmak gibi rahats\u0131z edici bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Kosova\u2019daki S\u0131rp toplumunun durumu da g\u00fcndeme getirildi. Onlar\u0131n haklar\u0131 \u00f6nemlidir. G\u00fcvenlikleri \u00f6nemlidir. M\u00fclkleri, dilleri, k\u00fclt\u00fcrel ve dini miraslar\u0131 korunmal\u0131d\u0131r. Arnavutluk bunu s\u00f6ylemekte hi\u00e7bir zaman zorluk \u00e7ekmedi; \u00e7\u00fcnk\u00fc demokratik bir devletin vatanda\u015flar\u0131na bor\u00e7lu oldu\u011fu \u015fey tam olarak budur.<\/p>\n
Ve burada belki de bu tart\u0131\u015fmadaki en e\u011flenceli akrobatik manevraya ula\u015f\u0131yoruz: Ayn\u0131 a\u00e7\u0131klamada Arnavutluk\u2019u etnik yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 uyar\u0131rken, ba\u015fka bir egemen devletin topraklar\u0131ndan sanki h\u00e2l\u00e2 S\u0131rp topra\u011f\u0131ym\u0131\u015f gibi s\u00f6z etmek. Bu, olduk\u00e7a uzun bir s\u00fcre boyunca kareyi daireyle birle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak gibi. Belki S\u0131rbistan\u2019daki siyasi bir balonun i\u00e7inde i\u015fe yar\u0131yordur. D\u0131\u015far\u0131da ise geometri o kadar ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc de\u011fil.<\/p>\n
Ve evet, b\u00f6lgemizin gelece\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131n bizi ay\u0131rma g\u00fcc\u00fcn\u00fc giderek kaybetti\u011fi bir gelecek olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda daha fazla hemfikir olamazd\u0131m. Kesinlikle.<\/p>\n
Ancak s\u0131n\u0131rlar\u0131n daha az \u00f6nemli h\u00e2le gelmesinden \u00f6nce k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6n ko\u015ful var: Zaten var olan s\u0131n\u0131rlar\u0131n kabul edilmesi. Avrupa projesinin dehas\u0131 tam olarak ulusal aidiyeti toprak i\u015ftah\u0131ndan ay\u0131rmakta yat\u0131yordu.<\/p>\n
Kosova\u2019daki Arnavutlar Kosoval\u0131 Arnavutlard\u0131r. Arnavutluk, tarih, dil, aile ba\u011flar\u0131 ve ortak bir gelecek nedeniyle onlar\u0131n ve cumhuriyetlerinin yan\u0131nda duracakt\u0131r. Ama her \u015feyden \u00f6nce, \u00f6zg\u00fcr, demokratik ve g\u00fcvenli bir Kosova, me\u015fru bir Avrupa devletidir ve b\u00f6lgemizin istikrar\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu tutumun gizli sakl\u0131 hi\u00e7bir yan\u0131 yoktur. Hi\u00e7bir zaman da olmad\u0131. Gizli haritalar yoktur. Gizli s\u0131n\u0131rlar yoktur. Hi\u00e7bir \u2018b\u00fcy\u00fck\u2019 \u015fey talep edilmiyor.<\/p>\n
Bu nedenle Arnavutluk\u2019un tutumu hem kamuoyu \u00f6n\u00fcnde hem de \u00f6zel olarak ayn\u0131 kalacakt\u0131r: S\u0131rbistan\u2019a sayg\u0131 duyuyoruz, S\u0131rbistan ile iyi kom\u015fuluk ili\u015fkileri istiyoruz ve t\u00fcm b\u00f6lgenin Avrupa i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131 istiyoruz \u2014 S\u0131rbistan\u2019\u0131n da bu s\u00fcrece g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde dahil olmas\u0131yla.<\/p>\n
Ancak iyi kom\u015fuluk, S\u0131rbistan\u2019\u0131n her kom\u015fusundan sonsuza kadar tarihin S\u0131rp versiyonunu benimsemesini istemek anlam\u0131na gelemez. Balkanlar, bu \u00f6zel uzla\u015fma u\u011fruna zaten kan ve kaybedilmi\u015f zaman bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok a\u011f\u0131r bir bedel \u00f6dedi.<\/p>\n
Bu arada \u0130bar Nehri, t\u00fcm tarihsel haritac\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan tamamen habersiz bir \u015fekilde, folklora g\u00f6re de\u011fil, co\u011frafyaya g\u00f6re akmaya devam edecek.\u201d<\/p>\n
\/ Aida Vishko \/\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Arnavutluk D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ferit Hoxha ile S\u0131rbistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marko Gjuri\u0107 aras\u0131nda, S\u0131rp taraf\u0131n\u0131n Kosova\u2019dan da ge\u00e7en \u0130bar Nehri\u2019nin yata\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine ili\u015fkin iddialar\u0131 \u00fczerine ya\u015fanan tart\u0131\u015fman\u0131n ard\u0131ndan, Arnavutluk Ba\u015fbakan\u0131 Edi Rama\u2019dan da a\u00e7\u0131klama geldi. Rama, iki bakan aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmay\u0131 \u201cyaz aylar\u0131nda ya\u015fanan olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir fikir al\u0131\u015fveri\u015fi\u201d olarak nitelendirerek, tart\u0131\u015fman\u0131n \u0130bar Nehri konusundan \u201cB\u00fcy\u00fck Arnavutluk\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":60819,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-60818","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60818"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60820,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60818\/revisions\/60820"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}