{"id":62770,"date":"2026-09-14T12:27:48","date_gmt":"2026-09-14T10:27:48","guid":{"rendered":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/?p=62770"},"modified":"2026-09-14T09:58:51","modified_gmt":"2026-09-14T07:58:51","slug":"arnavut-kulturunun-cok-yonlu-ustasi-mitrush-kuteli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/arnavut-kulturunun-cok-yonlu-ustasi-mitrush-kuteli\/","title":{"rendered":"Arnavut k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ustas\u0131: Mitrush Kuteli"},"content":{"rendered":"<section>\n<header>Arnavutluk Bilimler Akademisi, bug\u00fcn do\u011fumunun 119. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, edebiyatta Mitrush Kuteli mahlas\u0131yla tan\u0131nan yazar, \u00e7evirmen, ekonomist ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Dhimit\u00ebr Pasko&#8217;yu and\u0131.<\/header>\n<div>\n<p>Mitrush Kuteli, 13 Eyl\u00fcl 1907&#8217;de Pogradec&#8217;te do\u011fdu. Edebiyat, gazetecilik, folklor, edebiyat ele\u015ftirisi, ekonomi ve finans alanlar\u0131ndaki katk\u0131lar\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>1926 y\u0131l\u0131nda, hen\u00fcz 19 ya\u015f\u0131ndayken Kuteli, Selanik&#8217;teki Arnavut \u00d6\u011frenciler Derne\u011fi&#8217;nin kurucular\u0131 ve y\u00f6neticileri aras\u0131nda yer ald\u0131. Dhimit\u00ebr&#8217;in \u00f6nerisiyle derne\u011fe \u201cKostandin Kristoforidhi\u201d ad\u0131 verildi.<\/p>\n<p>1924 y\u0131l\u0131ndan itibaren Romanya&#8217;n\u0131n K\u00f6stence kentinde yay\u0131mlanan \u201cShqip\u00ebria e Re\u201d ve \u201cKosova\u201d gazetelerinde yaz\u0131lar\u0131 yay\u0131mlanmaya ba\u015flad\u0131. Bu y\u0131llarda Kuteli, edebiyat ele\u015ftirisi alan\u0131ndaki ilk yaz\u0131lar\u0131n\u0131 kaleme ald\u0131; de\u011ferlendirmeler, izlenimler, analizler, yazarlar ve eserler hakk\u0131nda bilgiler yay\u0131mlad\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra para birimi, tar\u0131m meselesi ve ekonomik sorunlara ili\u015fkin mesleki yaz\u0131lar da yazd\u0131.<\/p>\n<p>Arnavutluk&#8217;taki bankalar\u0131n y\u00f6netimine y\u00f6nelik ele\u015ftirileri nedeniyle Arnavutluk devleti, lisans e\u011fitimine Paris&#8217;te devam edebilmesi i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 burs ba\u015fvurusunu reddetti. Oysa lise e\u011fitimini \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131yla tamamlam\u0131\u015f ve son iki s\u0131n\u0131f\u0131 bir y\u0131lda bitirmi\u015fti. Kuteli 1928&#8217;de B\u00fckre\u015f&#8217;e giderek Y\u00fcksek Ekonomi Bilimleri Akademisi&#8217;nde e\u011fitimine ba\u015flad\u0131 ve ayn\u0131 zamanda muhasebeci olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bununla birlikte edebiyat, ele\u015ftiri ve folklor gibi alanlarda da dersler ald\u0131. Frans\u0131zca, Romence, \u0130talyanca, Latince ve Yunanca eserler okudu. Romanya Arnavut \u00d6\u011frenciler Derne\u011fi&#8217;nin \u00fcyesi oldu; daha sonra sekreterli\u011fine ve 1931-1934 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ildi. 1928-1933 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda K\u00f6stence&#8217;de yay\u0131mlanan \u201cShqip\u00ebria e Re\u201d gazetesini y\u00f6netti ve 1929 y\u0131l\u0131nda gazetenin sayfalar\u0131nda \u201cEdebiyat Notlar\u0131\u201d adl\u0131 k\u00f6\u015feyi ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>1931&#8217;de mezun oldu ve \u015eubat 1934&#8217;te bankac\u0131l\u0131k ve para bilimleri alan\u0131nda en y\u00fcksek derece olan \u201cDiplomam Magnam cum Laud\u00e6\u201d derecesiyle doktoras\u0131n\u0131 tamamlad\u0131. Romanya&#8217;da bulundu\u011fu d\u00f6nemde Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;nda \u00fcst d\u00fczey memur olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve \u00c7ern\u0103u\u021bi Bankas\u0131&#8217;n\u0131 y\u00f6netti. Kuteli, \u00fclke ekonomisini desteklemeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc; ancak daha sonra askere al\u0131narak Stalingrad cephesine g\u00f6nderildi. Eyl\u00fcl 1942&#8217;de Pogradec&#8217;e ula\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p>Mitrush Kuteli, b\u00fcy\u00fcl\u00fc ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fin ustas\u0131, ba\u015far\u0131l\u0131 bir yeniden yarat\u0131m ve uyarlama yazar\u0131 ve d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n se\u00e7kin eserlerinin \u00e7evirmeni olarak tan\u0131nd\u0131. Ayn\u0131 zamanda Arnavutluk Merkez Bankas\u0131&#8217;n\u0131n kurulu\u015funa ve ulusal para biriminin geli\u015ftirilmesine \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve finans\u00e7\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Ekonomist ve \u00f6yk\u00fc yazar\u0131, \u015fair ve folklor ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131, gazeteci, masal anlat\u0131c\u0131s\u0131 ve edebiyat ele\u015ftirmeni olan Kuteli, ya\u015fam\u0131 boyunca Arnavut k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131na 10&#8217;dan fazla edebi eser ile \u00e7o\u011funlukla ekonomi ve finans alan\u0131nda olmak \u00fczere Romence 16 kitap ve bro\u015f\u00fcr b\u0131rakt\u0131. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra folklor \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve polemik yaz\u0131lar\u0131 da yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Kuteli, edebi faaliyetlerinin yan\u0131 s\u0131ra Arnavutluk ekonomisinin ve finans sisteminin geli\u015fimine, \u00f6zellikle ulusal para birimi alan\u0131na ve Arnavutluk Merkez Bankas\u0131&#8217;n\u0131n kurulu\u015funa \u00f6nemli katk\u0131larda bulundu.<\/p>\n<p>Mitrush Kuteli, 4 May\u0131s 1967&#8217;de Tiran&#8217;da hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Arnavut k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7kin katk\u0131lardan dolay\u0131 kendisine \u201cBilimler Akademisi Onuru\u201d unvan\u0131 verildi.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<p>\/ Bora Meco \/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arnavutluk Bilimler Akademisi, bug\u00fcn do\u011fumunun 119. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, edebiyatta Mitrush Kuteli mahlas\u0131yla tan\u0131nan yazar, \u00e7evirmen, ekonomist ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Dhimit\u00ebr Pasko&#8217;yu and\u0131. Mitrush Kuteli, 13 Eyl\u00fcl 1907&#8217;de Pogradec&#8217;te do\u011fdu. Edebiyat, gazetecilik, folklor, edebiyat ele\u015ftirisi, ekonomi ve finans alanlar\u0131ndaki katk\u0131lar\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. 1926 y\u0131l\u0131nda, hen\u00fcz 19 ya\u015f\u0131ndayken Kuteli, Selanik&#8217;teki Arnavut \u00d6\u011frenciler Derne\u011fi&#8217;nin kurucular\u0131 ve y\u00f6neticileri aras\u0131nda yer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":62772,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-62770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62770"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62773,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62770\/revisions\/62773"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}