{"id":65969,"date":"2026-10-26T12:10:37","date_gmt":"2026-10-26T11:10:37","guid":{"rendered":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/?p=65969"},"modified":"2026-10-26T11:59:21","modified_gmt":"2026-10-26T10:59:21","slug":"permet-saze-topluluklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/permet-saze-topluluklari\/","title":{"rendered":"Permet saze topluluklar\u0131"},"content":{"rendered":"<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">P\u00ebrmet \u015fehrinde bir as\u0131rdan uzun s\u00fcredir nadide bir sanat gelene\u011fi ya\u015fat\u0131lmakta ve ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">P\u00ebrmet saze topluluklar\u0131 yaln\u0131zca bir m\u00fczik toplulu\u011fu de\u011fildir. Bunlar, toplumun tarihini, duygular\u0131n\u0131, sevin\u00e7lerini ve ac\u0131lar\u0131n\u0131 yans\u0131tan bir k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fin ifadesidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u00f6zg\u00fcn Arnavut m\u00fczi\u011finin simgelerinden biri olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">P\u00ebrmet, saze topluluklar\u0131yla icra edilen kentli halk m\u00fczi\u011finin olu\u015fumu ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan Arnavutluk\u2019un en \u00f6nemli \u015fehirleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Bu m\u00fczik gelene\u011fi, ku\u015faklar boyunca \u015fekillenip zenginle\u015ferek G\u00fcney Arnavutluk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en belirgin unsurlar\u0131ndan biri h\u00e2line gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren P\u00ebrmet ve Leskovik y\u00f6resi, Arnavut halk m\u00fczi\u011fi tarihinde silinmez izler b\u0131rakan tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fczik topluluklar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi bir merkez olmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">Bu b\u00f6lgenin en se\u00e7kin saze ustalar\u0131 aras\u0131nda, 1910-1930 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda faaliyet g\u00f6steren Usta Medi P\u00ebrmeti\u2019nin toplulu\u011funun ustalar\u0131 ile sonraki y\u0131llarda bu gelene\u011fi s\u00fcrd\u00fcren Vangjel Leskoviku ve Gaqo Lena say\u0131labilir.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">Bu sanat\u00e7\u0131lar yaln\u0131zca enstr\u00fcmanlar\u0131n\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ustal\u0131kla \u00e7almakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda kendileri de \u015fark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. B\u00f6ylece insan sesi ile enstr\u00fcman\u0131n tam bir uyum i\u00e7inde bulu\u015ftu\u011fu \u00f6zg\u00fcn bir icra bi\u00e7imini koruyorlard\u0131.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">P\u00ebrmet saze m\u00fczi\u011finin \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri de <i>iso<\/i> kullan\u0131m\u0131na dayan\u0131yordu. Geleneksel olarak isoyu s\u00fcrd\u00fcren ayr\u0131 bir vokal topluluk bulunmamas\u0131na ra\u011fmen m\u00fczisyenler, enstr\u00fcmanlar\u0131 ve kendi sesleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu e\u015flik bi\u00e7imini olu\u015fturmay\u0131 ba\u015far\u0131yorlard\u0131. B\u00f6ylece duygusal a\u00e7\u0131dan zengin ve kendine \u00f6zg\u00fc bir ses ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu. Bu \u00f6zellik, onlar\u0131n m\u00fczi\u011fini di\u011fer halk m\u00fczi\u011fi icra bi\u00e7imlerinden ay\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">Geleneksel saze toplulu\u011fu genellikle bir g\u00ebrnet\u00eb ya da klarnet, bir keman (<i>qemane<\/i>) ve iki lavtadan (<i>llaut\u00eb<\/i>) olu\u015fuyordu. Lavta, gitara benzeyen telli bir \u00e7alg\u0131d\u0131r. Gelene\u011fin ilk d\u00f6nemlerinde tef (<i>def<\/i>) kullan\u0131lm\u0131yordu; bu \u00e7alg\u0131 daha sonraki y\u0131llarda baz\u0131 topluluklara eklendi.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">Topluluklar\u0131n repertuvar\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f <i>kaba<\/i> ezgileri, danslar, lirik \u015fark\u0131lar, a\u015fk t\u00fcrk\u00fcleri ve g\u00fcndelik ya\u015famdan esinlenen melodiler yer al\u0131yordu. Bu eserler aile kutlamalar\u0131nda, d\u00fc\u011f\u00fcnlerde, panay\u0131rlarda ve di\u011fer toplumsal etkinliklerde seslendiriliyordu.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">Bu gelene\u011fin tarihinde \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 da 1939 y\u0131l\u0131nda kurulan Radio Tirana Saze Toplulu\u011fu oldu. Tan\u0131nm\u0131\u015f sanat\u00e7\u0131lar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bu topluluk, radyo yay\u0131nlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla saze m\u00fczi\u011finin \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131na yay\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulundu.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">Ancak P\u00ebrmet saze gelene\u011finin en parlak d\u00f6nemiyle en g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde \u00f6zde\u015fle\u015fen isim, Arnavutluk\u2019un en b\u00fcy\u00fck klarnet ustalar\u0131ndan biri olarak tan\u0131nan Laver Bariu\u2019dur.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">20. y\u00fczy\u0131l\u0131n 1950\u2019li y\u0131llar\u0131ndan itibaren Laver Bariu, virt\u00fc\u00f6z yorumlar\u0131 ve geni\u015fletti\u011fi repertuvar\u0131yla saze m\u00fczi\u011fine yeni bir sanatsal boyut kazand\u0131rd\u0131. Onun y\u00f6netiminde topluluk birka\u00e7 kez yeniden d\u00fczenlendi ve nihayet 1975 y\u0131l\u0131nda klarnet, keman, lavta, akordeon ve teften olu\u015fan daha kapsaml\u0131 bi\u00e7imine kavu\u015ftu.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">Laver Bariu\u2019nun saze toplulu\u011fu, <b>\u201cP\u00ebrmet\u2019in B\u00fclb\u00fclleri\u201d (<i>Bilbilat e P\u00ebrmetit<\/i>)<\/b> ad\u0131yla Arnavutluk\u2019un her yerinde ve \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda tan\u0131n\u0131r h\u00e2le geldi.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu de\u011ferli miras, P\u00ebrmet \u015eehir Saze Toplulu\u011fu taraf\u0131ndan korunmaya ve tan\u0131t\u0131lmaya devam ediyor. Topluluk, ulusal ve uluslararas\u0131 festivallere kat\u0131larak Arnavut k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc temsil ediyor ve saze gelene\u011finin ku\u015faklar aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p class=\"yiv7371015348ydpae402c25MsoNormal\">P\u00ebrmet saze m\u00fczi\u011fi yaln\u0131zca m\u00fczikten ibaret de\u011fildir. <span lang=\"PL\">O, tarih, kimlik ve kolektif haf\u0131zad\u0131r. Bu ezgilerde G\u00fcney Arnavutluk\u2019un sesi, insanlar\u0131n duygular\u0131, do\u011fan\u0131n g\u00fczelli\u011fi ve Arnavut k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde gururla ya\u015famaya devam eden k\u00f6kl\u00fc bir gelene\u011fin ruhu duyulur.<\/span><\/p>\n<p><em>\/ Aida Vishko \/\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrmet \u015fehrinde bir as\u0131rdan uzun s\u00fcredir nadide bir sanat gelene\u011fi ya\u015fat\u0131lmakta ve ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lmaktad\u0131r. P\u00ebrmet saze topluluklar\u0131 yaln\u0131zca bir m\u00fczik toplulu\u011fu de\u011fildir. Bunlar, toplumun tarihini, duygular\u0131n\u0131, sevin\u00e7lerini ve ac\u0131lar\u0131n\u0131 yans\u0131tan bir k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fin ifadesidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u00f6zg\u00fcn Arnavut m\u00fczi\u011finin simgelerinden biri olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. P\u00ebrmet, saze topluluklar\u0131yla icra edilen kentli halk m\u00fczi\u011finin olu\u015fumu ve geli\u015fimi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":65973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-65969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arnavutluku-tanitiyoruz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65969"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65971,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65969\/revisions\/65971"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}