{"id":66023,"date":"2026-10-27T10:30:37","date_gmt":"2026-10-27T09:30:37","guid":{"rendered":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/?p=66023"},"modified":"2026-10-26T21:55:25","modified_gmt":"2026-10-26T20:55:25","slug":"biyocesitliligin-korunmasi-ve-bozulmus-ekosistemlerin-2030-yilina-kadar-yeniden-iyilestirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/biyocesitliligin-korunmasi-ve-bozulmus-ekosistemlerin-2030-yilina-kadar-yeniden-iyilestirilmesi\/","title":{"rendered":"Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 ve bozulmu\u015f ekosistemlerin 2030 y\u0131l\u0131na kadar yeniden iyile\u015ftirilmesi"},"content":{"rendered":"<p>Bat\u0131 <span data-d-streaming-word=\"\">Balkanlar<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">a\u00e7\u0131s\u0131ndan<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">\u00f6nemli<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">bir<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">geli\u015fme <\/span><span data-d-streaming-word=\"\">:<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">korunmas\u0131<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">ve<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">bozulmu\u015f<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">ekosistemlerin<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">2030<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">y\u0131l\u0131na<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">kadar<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">yeniden<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">iyile\u015ftirilmesi<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">amac\u0131yla<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">iki<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">ortak<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">b\u00f6lgesel<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">plan\u0131n<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">kabul<\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">edilmesi.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Arnavutluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu taahh\u00fct \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00dclkemiz; koruma alt\u0131ndaki alanlardan ormanlara, nehirlerden sulak alanlara, k\u0131y\u0131lardan deniz ekosistemlerine kadar \u00f6nemli bir do\u011fal zenginli\u011fe sahip. Bu zenginli\u011fin korunmas\u0131, yaln\u0131zca farkl\u0131 bitki ve hayvan t\u00fcrlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in de\u011fil; s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma, turizm, tar\u0131m ve yerel topluluklar\u0131n refah\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Bununla birlikte habitat kayb\u0131, topraklar\u0131n bozulmas\u0131, su kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri; somut \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131n\u0131, s\u00fcrekli izleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan bir i\u015f birli\u011fi y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini gerektiriyor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Uluslararas\u0131 Do\u011fa Koruma Birli\u011fi\u2019nin (IUCN) a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re Bat\u0131 Balkan \u00fclkeleri, <\/span><span data-d-component=\"text\" data-d-inline=\"\"><strong>2030 Biyo\u00e7e\u015fitlilik Stratejik Plan\u0131<\/strong><\/span> <span data-d-streaming-word=\"\">ile<\/span> <span data-d-component=\"text\" data-d-inline=\"\"><strong>Orman Peyzajlar\u0131n\u0131n Restorasyonu Plan\u0131<\/strong><\/span><span data-d-streaming-word=\"\">n\u0131 kabul etti. Her iki belge de 18 Eyl\u00fcl 2026\u2019da Karada\u011f\u2019\u0131n \u017dabljak kentinde d\u00fczenlenen Bat\u0131 Balkanlar Ye\u015fil G\u00fcndemi \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bakanlar Toplant\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda onayland\u0131.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Planlar, b\u00f6lgedeki alt\u0131 \u00fclkenin tamam\u0131nda do\u011fan\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik koordineli bir yakla\u015f\u0131m olu\u015fturmay\u0131 ve \u00fclkelerin \u00f6nceliklerini Avrupa ve uluslararas\u0131 biyo\u00e7e\u015fitlilik hedefleriyle uyumlu h\u00e2le getirmeyi ama\u00e7l\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Ba\u015fl\u0131ca hedefler aras\u0131nda kara alanlar\u0131n\u0131n, tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n, denizlerin ve k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin en az %30\u2019unun korunmas\u0131 ve bozulmu\u015f ekosistemlerin en az %20\u2019sinin iyile\u015ftirilmesi bulunuyor. Ayr\u0131ca t\u00fcr kay\u0131plar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 ve do\u011fal habitatlar aras\u0131ndaki ekolojik ba\u011flant\u0131lar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi hedefleniyor.<\/span><\/p>\n<h2 data-d-component=\"title\"><span data-d-streaming-word=\"\">Arnavutluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne anlama geliyor?<\/span><\/h2>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Arnavutluk i\u00e7in bu hedefler, do\u011fal alanlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131n ve y\u00f6netiminin daha da g\u00fc\u00e7lendirilmesi, \u00e7evresel verilerin toplanmas\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin tar\u0131m, ormanc\u0131l\u0131k, enerji, altyap\u0131 ve su y\u00f6netimi gibi \u00f6nemli sekt\u00f6rlere ili\u015fkin karar alma s\u00fcre\u00e7lerine d\u00e2hil edilmesi anlam\u0131na geliyor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan k\u0131y\u0131 ve deniz ekosistemlerinin korunmas\u0131 da \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu alanlar yaln\u0131zca do\u011fal ya\u015fam i\u00e7in de\u011fil, turizme ve denizle ba\u011flant\u0131l\u0131 ekonomik faaliyetlere dayanan b\u00f6lgelerin ekonomisi i\u00e7in de vazge\u00e7ilmez.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Ayn\u0131 zamanda nehirlerin, sulak alanlar\u0131n ve ormanlar\u0131n korunmas\u0131; ekosistemler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve bir b\u00f6lgede yap\u0131lan m\u00fcdahalelerin ba\u015fka bir b\u00f6lge \u00fczerindeki olas\u0131 etkilerini dikkate alan bir yakla\u015f\u0131m gerektiriyor.<\/span><\/p>\n<h2 data-d-component=\"title\"><span data-d-streaming-word=\"\">Ormanlar\u0131n restorasyonu: Yaln\u0131zca a\u011fa\u00e7 dikmek de\u011fil<\/span><\/h2>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Orman Peyzajlar\u0131n\u0131n Restorasyonu Plan\u0131, a\u011fa\u00e7 dikmenin \u00f6tesine ge\u00e7meyi hedefliyor. Plan; do\u011fan\u0131n b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bi\u00e7imde iyile\u015ftirilmesini, ormanlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netimini, topra\u011f\u0131n ve su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum sa\u011flanmas\u0131n\u0131 ve do\u011fal afet risklerinin azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik ediyor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Arnavutluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu yakla\u015f\u0131m; bozulmu\u015f alanlar\u0131n yeniden iyile\u015ftirilmesi, erozyonun \u00f6nlenmesi, su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 iklim olaylar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yerel topluluklar\u0131n dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Bununla birlikte elde edilecek sonu\u00e7lar; uygulaman\u0131n niteli\u011fine, finansman\u0131n s\u00fcreklili\u011fine ve al\u0131nan \u00f6nlemlerin sahadaki etkilerinin izlenmesine ba\u011fl\u0131 olacak.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">2030 Biyo\u00e7e\u015fitlilik Stratejik Plan\u0131 ise korunan alanlar a\u011f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini, izleme ve veri toplama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesini ve do\u011fan\u0131n korunmas\u0131n\u0131n ekonomik kalk\u0131nma politikalar\u0131ndan ayr\u0131 ele al\u0131nmamas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Bu konu, arazi planlamas\u0131 ve do\u011fal kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda yaln\u0131zca k\u0131sa vadeli ekonomik kazan\u00e7lar\u0131n de\u011fil, \u00e7evresel maliyetlerin ve yerel topluluklar \u00fczerindeki uzun vadeli etkilerin de dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken Arnavutluk i\u00e7in \u00f6zellikle \u00f6nemli.<\/span><\/p>\n<h2 data-d-component=\"title\"><span data-d-streaming-word=\"\">B\u00f6lgesel i\u015f birli\u011fi neden gerekli?<\/span><\/h2>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">B\u00f6lgesel i\u015f birli\u011fi, bu s\u00fcrecin temel unsurlar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor. Nehirler, ormanlar ve do\u011fal habitatlar devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131nda sona ermiyor. Bu nedenle Arnavutluk ile kom\u015fu \u00fclkeler aras\u0131nda veri payla\u015f\u0131m\u0131, politikalar\u0131n koordinasyonu ve ortak \u00f6nlemlerin uyumlu bi\u00e7imde uygulanmas\u0131, ortak ekosistemleri etkileyen sorunlarla m\u00fccadeleye yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">\u0130ki plan\u0131n kabul edilmesi hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulunan IUCN Do\u011fu Avrupa ve Orta Asya B\u00f6lge Ofisi Direkt\u00f6r\u00fc Oliver Avramoski, do\u011fan\u0131n s\u0131n\u0131r tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131 ile ekosistemlerin bozulmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde koordineli olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Avramoski\u2019ye g\u00f6re IUCN; b\u00f6lgesel taahh\u00fctleri do\u011fan\u0131n korunmas\u0131 ve iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik somut \u00f6nlemlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek amac\u0131yla h\u00fck\u00fcmetler, B\u00f6lgesel \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi ve di\u011fer ortaklarla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><span data-d-streaming-word=\"\">Her iki plan da Bat\u0131 Balkanlar Ye\u015fil G\u00fcndemi\u2019nin do\u011fan\u0131n ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131na odaklanan be\u015finci s\u00fctununun uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7abalar\u0131n bir par\u00e7as\u0131. Planlar, Avrupa ve uluslararas\u0131 hedefleri b\u00f6lge \u00fclkelerinin ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun somut eylemlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7l\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p data-d-component=\"text\"><em>\/ Aida Vishko \/\u00a0<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bat\u0131 Balkanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir geli\u015fme : Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 ve bozulmu\u015f ekosistemlerin 2030 y\u0131l\u0131na kadar yeniden iyile\u015ftirilmesi amac\u0131yla iki ortak b\u00f6lgesel plan\u0131n kabul edilmesi. Arnavutluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu taahh\u00fct \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00dclkemiz; koruma alt\u0131ndaki alanlardan ormanlara, nehirlerden sulak alanlara, k\u0131y\u0131lardan deniz ekosistemlerine kadar \u00f6nemli bir do\u011fal zenginli\u011fe sahip. Bu zenginli\u011fin korunmas\u0131, yaln\u0131zca farkl\u0131 bitki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":66024,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-66023","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arnavutluku-tanitiyoruz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66023"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66025,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66023\/revisions\/66025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rtsh.al\/rti\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}