Arnavutluk’un ilerleme durumuna ilişkin olarak Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi tarafından hazırlanan taslak raporda Avrupa Birliği üyeliği yolundaki sürekli kararlılığını memnuniyetle karşıladı.

Belgede, AB’nin genişlemesinin kıtada barış, güvenlik ve demokratik gelişim için stratejik bir yatırım olmaya devam ettiği vurgulanırken, Arnavutluk açık ve net AB üyeliği perspektifi ile AB’nin ortak dış ve güvenlik politikasıyla tam uyumu nedeniyle takdir edilmektedir.

Taslak rapor, 2014 yılından bu yana aday ülke statüsünde olan Arnavutluk’un 13 aylık bir süre içinde müzakere başlıklarının tamamını açtığını ve bunları 2027 yılı sonuna kadar kapatmayı hedeflediğini belirtmektedir. Ancak ilerlemenin, yalnızca mevzuatın resmen kabul edilmesiyle sınırlı kalmayıp reformların tam ve sürdürülebilir biçimde uygulanmasıyla desteklenmesi gerektiği ifade edilmektedir.

11 Mayıs 2025’te yapılacak parlamento seçimlerine ilişkin olarak rapor, AGİT/ODIHR gözlem misyonunun bulgularına atıfta bulunarak, yasal çerçevenin genel olarak rekabetçi seçimler için uygun olduğunu değerlendirmektedir. Milletvekilleri, sivil toplumla iş birliği içinde kapsamlı bir seçim reformu yapılması ve henüz uygulanmamış tavsiyelerin tam olarak hayata geçirilmesi çağrısında bulunmaktadır.

Hukukun üstünlüğü alanında belge, yargı reformunun ve hâkim ile savcıların yeniden değerlendirme (vetting) sürecinin sürdürülmesini memnuniyetle karşılamakla birlikte, yargı sisteminin etkinliği, dava birikimi ve kurumsal bağımsızlığın güçlendirilmesi ihtiyacına ilişkin devam eden zorluklara dikkat çekmektedir.

Yolsuzluk ve organize suçla mücadele öncelikli olmaya devam ederken, özellikle üst düzey yolsuzluk vakalarına yönelik soruşturma ve mahkûmiyet kararlarına vurgu yapılmaktadır.

Rapor, siyasi kutuplaşma ve ayrıştırıcı söylem konusunda endişe dile getirerek, Meclis’in denetim rolünün güçlendirilmesi ve yasama süreçlerinde şeffaflığın artırılması çağrısında bulunmaktadır.

Ayrıca medya özgürlüğü, çoğulculuk ve temel hakların korunması; azınlıklar ve kırılgan grupların haklarının güvence altına alınması için ek çabalar talep edilmektedir.

Sosyo-ekonomik açıdan taslak, Arnavutluk’un Batı Balkanlar için Büyüme Planı kapsamındaki taahhütlerini memnuniyetle karşılamakla birlikte, ekonomideki yapısal zayıflıklar, kayıt dışılık ve son bir yılda çevre ile iklim değişikliği alanında kaydedilen sınırlı ilerlemeye dikkat çekmektedir.

Milletvekilleri ayrıca Arnavutluk’un AB’nin dış politikasıyla tam uyumunu ve bölgesel istikrara yapıcı katkısını takdir ederek, iyi komşuluk ilişkilerinin önemini vurgulamaktadır.

Taslağa göre, AB’nin Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) ve Reform ve Büyüme Mekanizması aracılığıyla sağladığı mali desteğin, somut sonuçlar ve reformların etkin uygulanmasıyla yakından bağlantılı olmaya devam etmesi gerekmektedir.

Kararın, nihai onayın ardından AB kurumlarına ve Arnavutluk makamlarına iletilmesi beklenmektedir.

Taslak rapor, Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi tarafından hazırlanmıştır.

/ Aida Vishko /