Arnavutluk sinemasının efsanevi ismi, usta yönetmen Dhimitër Anagnosti, 1 Eylül sabahının ilk saatlerinde 89 yaşında hayatını kaybetti.

Acı haberi kızı Juna Anagnosti, sosyal medya hesabından yaptığı duygusal bir paylaşımla duyurdu:
“Elveda Dhimitër Anagnosti, hayatımızın yönetmeni… Uzun süren bir hastalığın ardından, yaşamın kaçınılmaz yasasına boyun eğdin. Elveda canım babam…”

Anagnosti, Arnavutluk’un Himarë kentine bağlı Vuno köyünde, 23 Ocak 1936’da dünyaya geldi. Vlorë’deki “Ali Demi” Lisesi’ni başarıyla tamamladıktan sonra, 1954-1960 yılları arasında Moskova’daki ünlü VGIK Sinematografi Enstitüsü’nde eğitim aldı ve görüntü yönetmenliği bölümünden mezun oldu.

Sanat hayatına genç yaşlarda adım atan Anagnosti, diploma filmi olan “İnsan Asla Ölmez” ile büyük yankı uyandırdı. Ernest Hemingway’in bir hikâyesinden uyarladığı bu film, 1961 yılında Hollanda’da düzenlenen Sinema Okulları Festivali’nde Birincilik Ödülü kazandı.

Eğitiminin ardından “Yeni Arnavutluk” Kinostudyo’sunda göreve başlayan Anagnosti, Arnavut sinemasının altın dönemine damga vuran filmlere imza attı. Yönetmen, senarist ve görüntü yönetmeni olarak yaptığı çalışmalar, sinemaseverler tarafından büyük ilgiyle karşılandı.
Sanat kariyeri boyunca üç kez Cumhuriyet Ödülü (1969, 1979, 1983), üç Festival Kupası ve sayısız ulusal ve uluslararası ödüle layık görüldü.

Anagnosti’nin en dikkat çeken yapımları arasında “Duvarlardaki Gelincikler”, “Evimizde”, “Geçmişten Bir Masal” ve “Abazi’nin Oğlu Gjoleka” gibi filmler yer alıyor. Bu eserler, yalnızca Arnavutluk’ta değil, yurt dışında da takdirle karşılandı ve birçok uluslararası ödül kazandı.

1987 yılında kendisine “Halk Sanatçısı” unvanı verildi. 1995 yılında ise Arnavut Sanat Filmleri Festivali’nde Kariyer Ödülü ile onurlandırıldı.

Anagnosti sadece sanat dünyasında değil, siyasette de etkin bir rol oynadı. Arnavutluk’un ilk çok partili parlamentosunda Demokratik Parti milletvekili olarak görev yaptı ve 1992 yılında kurulan ilk demokratik hükümette Kültür, Gençlik ve Spor Bakanı olarak kabinede yer aldı.

2011 yılında, Arnavut kültür ve sanatına yaptığı katkılardan dolayı ülkenin en yüksek devlet onurlarından biri olan “Ulusun Onuru” madalyası ile ödüllendirildi.

Dhimitër Anagnosti, ardında unutulmaz filmler, güçlü bir kültürel miras ve ülkesine adanmış bir ömür bırakarak aramızdan ayrıldı.

/ Bora Meco /