Eski Arnavutluk Başbakanı Fatos Nano, ciddi sağlık sorunlarının ardından 73 yaşında yaşamını yitirdi.

Fatos Nano, 16 Eylül 1952’de Tiran’da sanat ve kültürle iç içe bir ailede dünyaya geldi. Tiran Üniversitesi’nde politik ekonomi eğitimi aldı, ardından Viyana dâhil olmak üzere yurt dışında çeşitli uzmanlık programlarına katıldı. Viyana’da Doğu Avrupa Ülkeleri Ekonomik Araştırmaları Enstitüsü’nde araştırmacı olarak görev yaptı.

1983 yılında ekonomi alanında “Bilim Doktoru” unvanını, daha sonra “Profesör Doktor” unvanını aldı. 2000 yılında Milano Uluslararası Üniversitesi ve Bari Üniversitesi tarafından kendisine iki “Doktor Honoris Causa” unvanı verildi.

1980’li yıllarda Nano, devletin ekonomik kurumlarında çalıştı ve Arnavutluk ekonomisinin kademeli olarak açılması gerektiğini savunan az sayıdaki entelektüelden biri olarak öne çıktı. 1990 yılında Ramiz Alia tarafından Başbakan olarak atandı. Bu görev, onun yeni siyasi dönemine bir sıçrama tahtası oldu.

Haziran 1991’de düzenlenen 10. Emek Partisi Kongresi’nde parti, Arnavutluk Sosyalist Partisi olarak yeniden kuruldu ve Fatos Nano partinin ilk genel başkanı seçildi. Nano, partiyi Batı tarzı sosyal demokrat bir çizgiye yöneltti; genç entelektüelleri bünyesine kattı ve partiyi Sosyalist Enternasyonal’e entegre etti.

1993 yılında Sali Berisha hükümeti tarafından siyasi gerekçelerle tutuklandı ve yaklaşık dört yıl hapiste kaldı. Bu dönemde partiyi cezaevinden yönetti ve Sosyalist Parti’yi yeniden iktidara hazırladı. 1997’deki ekonomik kriz ve piramit skandallarının ardından Sosyalist Parti seçimleri kazandı ve Nano yeniden Başbakan oldu. Bu dönemde ülkenin istikrara kavuşması, AB ve NATO ile yakınlaşması için çalıştı.

Fatos Nano, üç kez başbakanlık yaptı ve hapis yılları dâhil olmak üzere toplam 14 yıl 1 ay boyunca Sosyalist Parti Genel Başkanı olarak görev yaptı.

2023 yılında Başbakan Edi Rama, Nano’ya “Anayasal ve demokratik devletin inşasına, Sosyalist Parti’nin reform ve modernizasyonuna yaptığı olağanüstü katkılardan dolayı” “Yıldızlı Büyük Kamu Takdir Nişanı”nı takdim etti.

Fatos Nano, Arnavutluk’ta modern solun kurucusu olarak kabul edilir. Partinin geçmişini gizlemeyip, onu Avrupa değerleri ve demokratik standartlar doğrultusunda dönüştüren bir lider olarak tanınır.