Ekonomi ve İnovasyon Bakanı Delina Ibrahimaj, Karadağ’ın Çetine kentinde düzenlenen Berlin Süreci Ekonomi Bakanları Toplantısı’na katıldı. Toplantıya Batı Balkanlar’daki altı ülkenin ekonomi bakanlarının yanı sıra Avrupa Komisyonu, bölgesel kuruluşlar ve uluslararası finans kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Toplantının gündeminde Ortak Bölgesel Pazar (Common Regional Market) Eylem Planı’nın uygulanması, ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi ve ticari engellerin azaltılması ile rekabet gücünün artırılması yoluyla Batı Balkan ülkelerinin Avrupa Birliği ile yakınlaşmasının ilerletilmesi yer aldı.

Bakan Ibrahimaj konuşmasında, bölgesel iş birliğinin bir sonraki aşamasının uygulamaya ve işletmeler ile vatandaşlar açısından somut sonuçlara odaklanması gerektiğini vurguladı.

“Önceliğimiz açık olmalıdır: taahhütlerden uygulamaya, anlaşmalardan ise işletmeler ve vatandaşlar için ölçülebilir sonuçlara geçmeliyiz” ifadelerini kullandı.

Bu doğrultuda Bakan, CEFTA’nın 20. yılında Arnavutluk’un CEFTA Dönem Başkanlığı kapsamındaki önceliklerini, ticaretin kolaylaştırılması ve işletmelerin maliyetlerinin azaltılması hedefiyle açıkladı. Bu kapsamda Yeşil Hatların genişletilmesi, sınır kapılarındaki yetkili makamların çalışma saatlerinin uyumlaştırılması, meyve ve sebzelere yönelik kontrollerin basitleştirilmesi, sanayi ürünlerine ilişkin uygunluk değerlendirmesi sonuçlarının tanınması ve elektronik güven hizmetlerinin kullanılması gibi tedbirler bulunuyor.

“Bölgesel entegrasyon, onayladığımız anlaşmaların sayısıyla değil, işletmelerin tasarruf ettiği zaman ve parayla ve büyümeleri için yarattığımız fırsatlarla ölçülmelidir” dedi.

Ticaretin kolaylaştırılmasının yanı sıra Ibrahimaj, yatırım, üretim ve inovasyon açısından daha entegre bir bölgesel alan oluşturulması gerektiğini vurguladı. Bu çerçevede Arnavutluk’un CEFTA Dönem Başkanlığı’nın önceliklerinden biri olan “Higher Quality Investment & Higher Productivity” (Daha Yüksek Kaliteli Yatırım ve Daha Yüksek Verimlilik) girişimi; teknoloji ve beceri kazandıran, verimliliği artıran ve yetkinlikler ile istihdam olanaklarını geliştiren yatırımların çekilmesini amaçlıyor.

Bakan ayrıca tarım-gıda, imalat, turizm ve hizmetler gibi tamamlayıcı potansiyele sahip sektörlerde bölgesel değer zincirlerinin oluşturulmasının ve bölgedeki şirketlerin Avrupa değer zincirleriyle bağlantılarının güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti. İnovasyon, dijitalleşme ve beşeri sermayenin geliştirilmesi, bölgenin gelecekteki rekabet gücü açısından önemli unsurlar olarak öne çıktı.

Görüşmelerin bir bölümü, bölgesel entegrasyon ile Avrupa entegrasyonu süreci arasındaki bağlantıya ayrıldı. Ibrahimaj, Ortak Bölgesel Pazar’ın AB entegrasyonuna bir alternatif olmadığını, aksine bu süreci hızlandırmaya yönelik pratik bir araç olduğunu vurguladı.

“Arnavutluk için Ortak Bölgesel Pazar, Avrupa entegrasyonuna bir alternatif değildir. Aksine, bu süreci hızlandırmaya yönelik pratik bir araçtır” ifadelerini kullandı.

Bu doğrultuda Bakan, Batı Balkanlar Büyüme Planı’nın rolüne dikkat çekti. Söz konusu plan, bölgesel ekonomik entegrasyonu; mallar, hizmetler, çalışanların serbest dolaşımı, SEPA, karayolu taşımacılığı, enerji ve dijital entegrasyon gibi alanlarda Avrupa Tek Pazarı’na kademeli erişimle ilişkilendiriyor.

“Büyüme Planı’nın uygulanması açısından Arnavutluk, bölgede en iyi performansa sahip ülkedir” dedi.

Entegrasyonun bir sonraki aşamasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ibrahimaj, bölgesel iş birliğinin ortak standartları koruması gerektiğini, buna karşılık hazır olan ülkelerin belirli alanlarda daha hızlı ilerleyebilmesine imkân tanınması gerektiğini belirtti.

“Esneklik, parçalanma yaratmak yerine entegrasyonu hızlandırmalıdır” diye vurguladı.

Bakan Ibrahimaj, CEFTA’nın 20. yılı kapsamında, bölgenin ekonomik entegrasyonunun bir sonraki aşamasına ilişkin görüşmelerin sürdürülmesi amacıyla bakanları ve uluslararası ortakları Tiran’a davet etti.

/ Aida Vishko /