Kosova Başbakanı Albin Kurti, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Kosova’nın Avrupa yolunun reformlarda kaydedilecek ilerlemeye ve hukukun üstünlüğüne saygıya bağlı olduğunu vurguladı. Kurti, yargının bağımsızlığının dokunulmaz olması gerektiğinin altını çizdi.

Önerilen Özel Mahkemeler Kanunu’nda değişiklik yapılmasına ilişkin yasa tasarısı sorulduğunda Von der Leyen, Kosova’nın atmak istediği adımlara kendisinin karar vereceğini, ancak yargı sisteminin bağımsızlığının korunmasının temel önem taşıdığını söyledi.

Başbakan Albin Kurti ise Avrupa Komisyonu Başkanı’na Kosova ve vatandaşlarına yönelik sürekli desteği için teşekkür ederek, ülkeye sık sık gerçekleştirdiği ziyaretleri takdir etti. Kurti, ilk görüşmelerinden bu yana Kosova’nın demokrasi, hukukun üstünlüğü, yolsuzlukla mücadele ve insan haklarının korunması alanlarında önemli ilerleme kaydettiğini söyledi.

Kurti, bağımsız uluslararası değerlendiricilerin Kosova’nın demokratik ilerlemesini teyit ettiğini belirterek, ülkenin son on yılda bölgedeki demokratik göstergelerde en hızlı gelişmelerden birini yaşadığını ifade etti.

Kurti, “Güneydoğu Avrupa bölgemizde seçimsel otokrasiler varken, bizde seçimsel demokrasi var” dedi ve Kosova’daki seçimlerin özgür, adil ve rekabetçi olduğunu belirtti.

Kurti, esprili bir ifadeyle seçimlerin bir yıl içinde iki kez değil, dört yılda bir yapılması gerektiğini söyledi ve bunu Von der Leyen’e gülümseyerek dile getirdi.

Başbakan, Kosova’nın Avrupa Birliği Antlaşması’nın 2. maddesinde yer alan değerlere bağlılığını sürdürdüğünü ve vatandaşların Avrupa entegrasyonuna verdiği desteğin bölgede en yüksek oranlar arasında olmaya devam ettiğini vurguladı.

Güvenlik konusunda Kurti, Kosova’nın Avrupa’nın en güvenli ülkeleri arasında yer aldığını söyledi. Kurti’ye göre her 10 vatandaştan 9’u gece tek başına yürürken kendisini güvende hissediyor. Güvenlik ve hukukun üstünlüğü alanındaki en büyük iyileşmelerin ise ülkenin kuzeyinde kaydedildiğini belirtti.

Ekonomik gelişmeye ilişkin Kurti, Kosova ekonomisinin yıllık yaklaşık yüzde 4 oranında büyümeye devam ettiğini, kamu borcunun ise Avrupa’daki en düşük oranlar arasında bulunduğunu söyledi.

Kurti ayrıca hükümetin çocuklar ve annelere yönelik ödemeler, emekli maaşları ve asgari ücrette artışlar da dahil olmak üzere hayata geçirdiği sosyal politikaları anlattı ve ekonomik büyümenin sağladığı kazanımların vatandaşlarla paylaşıldığını vurguladı.

Kurti, Kosova’nın Avrupa Birliği’nin dış ve güvenlik politikasıyla, Ukrayna’ya yönelik saldırının ardından Rusya’ya uygulanan yaptırımlara verilen destek de dahil olmak üzere, tamamen uyumlu olduğunu yeniden ifade etti.

Basın toplantısında Kurti, AB’nin Batı Balkanlar için Büyüme Planı hakkında da konuştu. Kosova Hükümeti’nin haziran ayına kadar hazırlanması gereken 12 yasadan 10’unu kabul ettiğini ve bunları Meclis’e gönderdiğini açıkladı. Kurti, milletvekillerinin bu yasaları kısa sürede kabul edeceğine ve böylece Kosova’nın reformlar için ayrılan Avrupa fonlarını kaybetmeyeceğine inandığını söyledi.

Von der Leyen ile görüşmesinde Başbakan, Avrupa Birliği’nden bazı önemli entegrasyon adımları konusunda destek istedi.

Kurti, Kosova’nın Ortak Transit Sözleşmesi’ne katılmasını, Avrupa standardizasyon kuruluşlarına ve Avrupa akreditasyon çerçevesine entegrasyonunu talep ettiğini belirtti.

Buna göre bu süreçler, Kosova ile AB ülkeleri arasındaki mal dolaşımını kolaylaştıracak, işletmelerin maliyetlerini azaltacak ve Kosova ekonomisini Avrupa Tek Pazarı’na daha fazla yaklaştıracak.

Kurti ayrıca Avrupa Komisyonu’ndan Kosova’ya aday ülke statüsü verilmesini desteklemesini ve Kosova’nın AB üyelik başvurusuna ilişkin Komisyon görüşünün alınması için AB Konseyi’ne tavsiyede bulunmasını istedi. Kurti, aralık ayında Kosova’nın üyelik başvurusunu yapmasının üzerinden dört yıl geçmiş olacağını hatırlattı.

Basın toplantısının Lahey’deki Özel Mahkemeler’in son kararına ayrılan bölümünde Kurti, uluslararası arenada vurgulanması gereken üç unsur bulunduğunu söyledi.

Kurti’ye göre sözde “Sarı Ev” ve organ kaçakçılığı iddiaları iddianamenin bir parçası olmadı; insanlığa karşı suçlar ile sivil nüfusa yönelik geniş çaplı ve sistematik saldırılara ilişkin suçlamalar reddedildi. Ayrıca Özel Mahkemeler, Kosova Kurtuluş Ordusu’nun yargılanmadığını ve kararın kurtuluş savaşının meşruiyetini sorgulamayı amaçlamadığını belirtti.

Bununla birlikte Başbakan, verilen bazı sonuçlara ve cezalara itiraz ederek bunların olgusal, tarihsel ve hukuki hatalar içerdiğini savundu.

Kurti, bu konuların temyiz sürecinde ele alınmasını ve düzeltilmesini beklediğini ifade etti.

Kurti, “Adalet tarafsız olmalı ve tarafsız olarak görülmeli ve yaşanmalıdır” dedi. Kosova’nın savaşın tüm mağdurları için adalet talep etmeye devam ettiğini belirten Kurti, yaklaşık 20 bin cinsel şiddet mağduru da dahil olmak üzere tüm mağdurlar için adalet sağlanmasını ve suçların tüm faillerinin ayrım gözetilmeksizin cezalandırılmasını istedi.

Kurti ayrıca savaş sırasında işlenen suçlarda sorumluluk ve suçluluğu eşitleyen anlatıların oluşturulmasına izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.

/ Aida Vishko /