Arnavut halkının kültürel tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri sayılan 22 Kasım Arnavutça Alfabe Günü, bugün ülkenin dört bir yanında kutlanırken, Başbakan Edi Rama da günün anlam ve önemine dair bir mesaj paylaştı. Manastır Kongresi’nde 1908 yılında birleştirilen Arnavut alfabesi, yalnızca bir yazı sistemi değil, ulusal kimliğin ve kültürel bütünlüğün temel yapı taşlarından biri olarak kabul ediliyor.

Başbakan Rama, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Alfabe Günü’nün Arnavutçanın yalnızca bir dil kodu olarak değil, aynı zamanda bir kimlik ve kültür evreni olarak şekillenmesindeki rolünü vurguladı. Başbakan Rama mesajında şu ifadelere yer verdi:

“Güzel Alfabe Gününüz kutlu olsun; bu gün, Arnavutçayı sadece bir dil kodu olarak değil, aynı zamanda bir kimlik, düşünce ve kültür evreni olarak mühürleyen gündür. Geleceğe giden yolda Arnavutça kelime, ruhu dilinde olan bir ulusun tarihini yazmaya devam ediyor.”

Arnavutça Alfabe Günü nedeniyle Arnavutluk’un üst düzey isimlerden kutlama mesajları geldi.
Meclis Başkanı Niko Peleshi, sosyal medya paylaşımında Arnavutça alfabetinin “yazdığımız her kelimenin ve anlattığımız her hikâyenin temeli” olduğunu vurguladı. Peleshi, Manastır Kongresi’nin tarihî kararını onurlandırarak, “Alfabe, eğitimimizin, kültürümüzün ve ulusal kimliğimizin temelidir” ifadelerini kullandı.

Avrupa ve Dışişleri Bakanı Elisa Spiropali ise yayımladığı duygusal videoda, diasporadaki Arnavut çocuklarının anadillerinde şiir okumasının “Arnavutçanın nesiller boyunca, dünyanın neresinde olursa olsun yaşatıldığının bir kanıtı” olduğunu belirtti.

Arnavutça Alfabe Günü’nün temelini oluşturan Manastır Kongresi, 14–22 Kasım 1908 tarihlerinde Manastır’da düzenlenmiş ve Arnavutların siyasi-kültürel tarihinde dönüm noktası niteliği taşımıştı. Kongrede 50 delege bir araya gelerek, farklı bölgelerde kullanılan çeşitli alfabeler arasından ulusal birliği sağlayacak ortak bir yazı sisteminin belirlenmesi için çalışmıştı.

Uzun tartışmaların ardından tamamen Latin harflerine dayanan yeni alfabe kabul edilmiş, birkaç yıl içinde de tüm Arnavutlar tarafından benimsenerek bugünkü modern Arnavut alfabesinin temelini oluşturmuştu.

Manastır Kongresi’nde alınan kararlar, yalnızca alfabe alanında değil, Arnavut kültürünün, eğitiminin ve ulusal bilincinin güçlenmesinde de kritik bir rol oynayarak, ulusal hareketin daha güçlü bir zemine oturmasına katkı sağlamıştı.

/ Bora Meco /