Arnavutluk Meclisi, saat 10.00’dan bu yana genel kurul oturumunu sürdürüyor. Oturumda, Sosyalist Parti’nin ülkenin idari-bölgesel haritasında değişiklik yapılmasını öngören ve belediye sayısının 61’den 46’ya düşürülmesini içeren yasa tasarısı görüşülüyor.

Muhalefet milletvekilleri, usul gerekçesiyle söz alarak yasa tasarısının bugün oylanmamasını ve taraflar arasında uzlaşma sağlanana kadar geri çekilmesini talep etti.

Demokrat Parti Milletvekili Jorida Tabaku, idari-bölgesel haritadaki değişikliklerin vatandaşların görüşleri alınarak gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi. Tabaku, ülkenin üçte birini oluşturan Tiran vatandaşlarının görüşlerinin alınmadığını belirtti.

Demokrat Parti Milletvekili, bu idari-bölgesel reformu destekleyen milletvekillerinin “utanç listesine” gireceğini ifade etti.

Tabaku, “Siyasete onur kazandırmayan bazı listeler var. Ulusal Tiyatro’nun yıkılmasını onaylayanların listesi siyaset açısından bir utanç listesidir. Stratejik yatırımlar yasasını onaylayanların listesi siyaset açısından bir utanç listesidir. Korunan alanlar yasasını onaylayanların listesi de siyaset açısından bir utanç listesidir. Bugün, vatandaşların görüşünü almadan, son en az üç ay içinde belediye meclislerinin aldığı tüm kararlara aykırı şekilde ve Tiran Belediyesi’nin tek bir temsilcisini bile dinlemeden, bir kalem darbesiyle 50 belediyeyi ortadan kaldıracak olanların listesi de bunlara eklenecek” dedi.

Demokrat Parti Milletvekili Enno Bozdo ise birleştirilmesi öngörülen 15 belediyenin “tekme tokat alınmış” olduğunu söyleyerek, idari-bölgesel haritanın değiştirilme yöntemine karşı çıktı.

Bozdo, “Sosyalist Parti grubundan az önce bize idari-bölgesel reforma katılmamız yönünde davet geldi. Mali konular ve yerel yönetimlerin mali özerkliği hakkında konuşmadan, ademimerkeziyetçilikten ve yerel özerklikten söz etmeden harita nasıl ele geçirilebilir? Önce belediyeleri haritadan silecek, ardından bir hafta sonra bizi davet edip idari-bölgesel haritanın nasıl daha iyi yapılabileceğini tartışacaksınız” ifadelerini kullandı.

Demokrat Parti Milletvekili Ina Zhupa ise Sosyalist Parti Milletvekili Vullnet Sinaj’dan, Sosyalist Parti’nin idari-bölgesel reform tasarısına karşı oy kullanmasını ve Selenica Belediyesi’nin birleştirilmesine karşı daha önce yaptığı açıklamaların arkasında durmasını istedi.

Sosyalist Parti Parlamento Grubu Başkanı Taulant Balla ise konuşmasında idari-bölgesel reformun bugün oylanacağını doğruladı.

Balla, “Yeni oluşturulacak 46 belediyenin tüm vatandaşlarına daha iyi kamu hizmetleri sunulacağını garanti ediyoruz. Yeni belediyelere, bugün bazı belediyelerin vatandaşlara sunamadığı hizmetlerle ilgili yetkileri devretmeye hazırız. Bizimle sizin aranızdaki fark budur. Sizin derdiniz koltuklar, bizim derdimiz ise hizmetler” dedi.

Sosyalist Parti Genel Sekreteri ve Milletvekili Blendi Klosi, bazı belediyelerin birleştirilmesinin bu yerel yönetim birimlerini ekonomik açıdan güçlendireceğini ve kalkınmalarını teşvik edeceğini söyledi.

Klosi, “Hiç olmadığımız kadar güçlüyüz. Bugün oylamadan çıkacak belediyelerden sizin elinizde beş parmağı geçmeyecek kadar belediye kalması için sizi meydan okumaya davet ediyoruz. Bunları ancak bizim bir hata yapmamız durumunda alabilirsiniz. Hata yapmazsak, bugün oylamadan çıkacak tüm belediyeleri biz kazanacağız” diye konuştu.

Klosi ayrıca, “Tartışma açıldığında konuşmak istemiyorsunuz, şimdi ise usul gerekçesiyle konuşarak protestoya gideceğinizi söylüyorsunuz. Biz burada argümanlarla karşı karşıya gelmek için bulunuyoruz. Biz, belediyelerin birleştirilmesinin onları daha güçlü hale getireceğini, ekonomik açıdan teşvik edeceğini ve bugün kendi imkânlarıyla gerçekleştiremeyecekleri yatırımları yapmalarına olanak sağlayacağını düşünüyoruz” dedi.

İdari-Bölgesel Reform Özel Komisyonu Eş Başkanı Arbjan Mazniku da bugün Meclis’te yeni idari-bölgesel reform hakkında konuştu. Mazniku, yerel yönetim birimlerinin yapılanmasının, vatandaşlara kaliteli hizmet sunma kapasiteleriyle doğrudan bağlantılı olması gerektiğini savundu.

Mazniku, vatandaşların idari harita üzerinde değil, evlerde, mahallelerde, köylerde ve şehirlerde yaşadığını belirterek, vatandaşların yol, su, temizlik, aydınlatma, drenaj ve sulama kanalları ile kreş, anaokulu ve toplu taşımaya ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Mazniku, “İnsanlar haritada yaşamıyor. İnsanlar kendi evlerinde yaşıyor; yollarının evlerine ulaşmasını, sularının evlerine gelmesini istiyorlar. İnsanlar kendi mahallelerinde yaşıyor; mahallelerinin temizlenmesini ve aydınlatılmasını istiyorlar. İnsanlar kendi köylerinde yaşıyor; drenaj ve sulama kanallarının olmasını, tarlalarına ulaşan yolların bulunmasını istiyorlar. İnsanlar kendi şehirlerinde yaşıyor; burada kreşlerin, anaokullarının ve toplu taşımanın olmasını istiyorlar” ifadelerini kullandı.

Mazniku, idari-bölgesel reformun, idari yapıların vatandaşlara sunmakla yükümlü oldukları hizmetleri sağlama kapasitesi temelinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Belediyelere yasayla verilen görevler üzerinde de duran Mazniku, mevcut yerel yönetim birimlerinin bu görevleri yerine getirme kapasitelerinin aynı olmadığını vurguladı.

Mazniku, “Bugün Arnavutluk yasaları, 36 bütçesel işlev altında yapılandırılmış 42 işlev öngörüyor. Arnavutluk’taki belediyeler ortalama olarak bunların 16-17’sini yerine getiriyor. 41 belediye ise bu işlevlerin yarısından fazlasını yerine getiremiyor. Bu da belediyelerin bir bölümünün görevlerin yarısından fazlasını yerine getiremediği anlamına geliyor” dedi.

Mazniku’ya göre bu durum, belediyelerin veya belediye başkanlarının hizmet sunma konusunda isteksiz olmasından değil, sahip oldukları kapasiteden kaynaklanıyor.

Mazniku, belediyelerin görevlerini etkin biçimde yerine getirebilmeleri ve ölçek ekonomisi oluşturabilmeleri için yeterli gelire, insan kaynağına ve idari kapasiteye sahip olmaları gerektiğini savundu.

Mazniku, “Sorun şu ki, bir idari yapıya sahip olduğumuz ilk anda, bu idari yapının sunması gereken hizmetleri sunabilecek imkâna sahip olduğundan emin olmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Demokrat Parti Genel Başkanı Sali Berisha ise bugün Meclis’te idari-bölgesel reformun referanduma götürülmesini talep etti. Berisha, vatandaşların farklı seçenekler arasında tercih yapabilmesini önerdi.

Berisha, Meclis’e sunulan projeye karşı çıkarak reformun kamu hizmetlerinin örgütlenmesi, toplumların yaşamı ve kalkınmalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu savundu.

Berisha, “Bu projeyi, vatandaşlara karşı düşmanca bir proje olarak reddedin. Her siyasi görüşten vatandaşın oy vermeyeceği bu projeyi reddedin. Bugün reddedelim ve referanduma gitme kararı alalım. Vatandaşlara, her şeyden önce bulundukları yerdeki yaşamlarıyla ilgili büyük bir süreç hakkında soralım. Bu, onlara sunulacak hizmetlerle, toplulukların geleceği ve her yerdeki kalkınmalarıyla ilgilidir. Projeyi reddedin ve iki seçenekle referanduma gitmeye karar verelim. Vatandaşlar hangi seçeneğe oy verirse, o seçeneği buraya getirip yasalaştıralım” dedi.

Berisha’ya göre idari-bölgesel yapılanmaya ilişkin karar doğrudan vatandaşların iradesine sunulmalı ve Meclis, referandumda onların desteğini alan seçeneği onaylamalı.

Meclis önünde protesto

Meclis binası önünde bugün, Sosyalist Parti tarafından önerilen idari-bölgesel reform yasa tasarısının kabul edilmesine karşı protesto düzenleniyor.

Protesto, Demokrat Parti ve müttefiklerinin yanı sıra günlerdir Başbakanlık binası önünde gösteri düzenleyen diğer protestocu gruplar tarafından da çağrıldı.

Demokrat Parti destekçileri parti genel merkezinden hareket ederek Namazgâh Camisi yakınında toplandı. Vatandaşlar ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ise Meclis önünde bulunuyor. Aralarında, yeni idari-bölgesel yapılanma sonucunda belediye sayısının azaltılmasına karşı çıkan diğer belediyelerin sakinleri de yer alıyor.

Polis, gösterinin düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla Meclis çevresinde güvenlik çemberi oluşturdu ve protestocuların Meclis binasına yaklaşmasına izin vermedi. Bölgede, protestoculara müdahale edilmesi durumunda kullanılmak üzere bir TOMA da hazır bekletiliyor.

Protesto sırasında gerginlik de yaşandı. Namazgâh Camisi bölgesinde göstericiler, Elbasan Caddesi’nin camiye doğru uzanan bölümündeki kavşağı trafiğe kapattı. Bunun üzerine yolu trafiğe açmalarını isteyen polis ile protestocular arasında arbede yaşandı.

Daha sonra vatandaşlar, “Zhan D’Ark” Bulvarı’na yerleştirilen metal bariyerleri zorla kaldırmaya çalıştı. Polis ise göz yaşartıcı gazla karşılık verdi. Protestocular da polise yumurta ve sis bombalarıyla karşılık verdi.

Çatışmanın yaşandığı bölgede, olaylar sırasında kendisini kötü hisseden protestoculara ilk yardım sağlamak amacıyla ambulans da hazır bulundu.

Protestoya Demokrat Parti milletvekilleri Bardh Spahia, Klevis Balliu ve Saimir Korreshi de katıldı.

İdari-bölgesel reformdan etkilenecek bazı belediye başkanları da protestoda yer aldı.

Fushë-Arrëz Belediye Başkanı Hilë Curri, birleştirilecek 15 belediyenin yaklaşık 300 bin kişiyi etkilediğini söyledi.

Curri, “İdari-bölgesel haritayı hazırlayan grubun, AB uzmanlarının haritasıyla hiçbir ilgisi olmayan müşteri odaklı reformundan etkilenen 15 belediye başkanından biriyim. Bu reform 300 bin vatandaşı etkiliyor. Konispol ve Delvina nasıl kurtuldu? Bu, Arbjan Mazniku’yu tarihin takip edeceği bir reformdur. Bu harita Avrupa toplumuna uygun değil, hizmetleri vatandaşlara yaklaştırmıyor; tarihi, kimliği ve bölgesel özellikleri bulunan belediyeleri yok ediyor” dedi.

Memaliaj Belediye Başkanı Albert Malaj da protestodan milletvekillerine reformu onaylamamaları çağrısında bulundu.

Malaj, “Bu 15 belediyenin vatandaşları yaklaşık iki aydır kendi şehirlerinde protesto ediyor. Sadece Gjirokastër milletvekillerine değil, Meclis’teki tüm milletvekillerine çağrıda bulunuyorum: Bu nüfus kaybına yol açan reformu, Anayasa’ya aykırı olan bu reformu kabul etmeyin. Bu reform AB Şartı’na da aykırıdır” dedi.

Malaj, Namazgâh Camisi yakınında polis ekipleriyle de arbede yaşadı.

Bugünkü protestoya Kavajë Belediye Başkanı Fisnik Qosja da katıldı. Aynı saatlerde Meclis’te idari-bölgesel reformla ilgili oylama görüşülüyor.

Sosyalist Parti’nin yasa tasarısı, 15 belediyenin birleştirilmesi yoluyla ülkedeki belediye sayısının 61’den 46’ya düşürülmesini öngörüyor.

Birleştirilmesi öngörülen belediyeler şunlar: Fushë-Arrëz, Klos, Rrogozhinë, Dimal, Poliçan, Patos, Divjakë, Selenicë, Maliq, Këlcyrë, Memaliaj, Libohovë, Cërrik, Belsh ve Prrenjas.

/ Bora Meco /