Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj, Birleşmiş Milletler 80. Genel Kurul Oturumu’nun Genel Görüşme bölümünde bir konuşma gerçekleştirdi. Bu oturum, Arnavutluk’un BM’ye katılımının 70. yıldönümüne denk gelen anlamlı bir döneme rastladı.

Begaj, bu yıldönümünün uluslararası diyalog ve iş birliği vizyonunun bir hatırlatıcısı olduğunu vurguladı. Aynı zamanda dünya barışını, adaleti ve küresel dayanışmayı savunma yönünde daha güçlü bir bağlılık için bir fırsat sunduğunu ifade etti.

“BM, Arnavutluk için evrensel bir diyalog platformudur”

Begaj, BM’nin kuruluşunun 80. yılının, devletler arasında diyalog ve iş birliğini teşvik eden bir dünya vizyonunun ürünü olduğunu söyledi.

“Bu, aynı zamanda BM Şartı’nda somutlaşan barış, eşitlik ve iş birliği değerlerine olan bağlılığımızı tazeleme fırsatıdır. Karşıtlık yerine iş birliğini, ayrışma yerine diyaloğu, kayıtsızlık yerine dayanışmayı seçmeliyiz,” dedi Begaj.

Ukrayna’ya destek, Rusya’ya kınama

Begaj, dünya genelindeki krizlere değinerek, Arnavutluk’un Ukrayna’nın egemenliğine sarsılmaz desteğini ve Rusya’nın saldırganlığını kararlılıkla kınadığını yineledi.
Ayrıca, savaşın devam ettiği Gazze konusuna değinerek:

“Gazze’deki savaş sona ermeli, tüm rehineler serbest bırakılmalı ve ağır insani kriz acilen ele alınmalıdır,” dedi.

Begaj, ABD, Mısır ve Katar’ın ateşkes anlaşmasına yönelik çabalarını desteklediklerini, bu çabaların kalıcı barışa zemin hazırlayacağını belirtti.

“Küresel zorluklar çok taraflı iş birliği gerektiriyor”

“Dünya genelindeki çatışmalar, terörizm, iklim değişikliği, yapay zekâ ve ekonomik belirsizlik gibi sorunlar yalnızca karmaşık değil; aynı zamanda birbiriyle bağlantılıdır. Bu nedenle insanlık, daha fazla çok taraflı iş birliğine ihtiyaç duyuyor,” dedi Begaj.

Arnavutluk’un, BM ve NATO üyesi, aynı zamanda Avrupa değerlerine bağlı bir ülke olarak, **uluslararası barış ve güvenliğe katkı sunmaya hazır olduğunu vurguladı.

Kosova’nın BM üyeliği çağrısı

Begaj, Kosova’nın BM Genel Kurulu’ndaki koltuğunun hâlâ boş olmasının adaletsiz bir durum olduğunu belirterek:

“Kosova, bağımsızlığını ilan edeli 17 yıl oldu. Güçlü kurumları, aktif toplumu ve bölgesel iş birliğe yaptığı katkılarla, uluslararası toplumun sorumlu bir üyesidir.”

“Kosova’nın bağımsızlığının tanınması ve BM ile diğer uluslararası örgütlere üyeliği, Kosova halkı için bir adalet eylemidir. Aynı zamanda Balkanlar’da barış ve Avrupa’da istikrar için önemli bir adımdır.”

Presheva Vadisi’ndeki Arnavutların hakları

Begaj, Sırbistan’daki Presheva Vadisi’nde yaşayan Arnavutların haklarının korunması gerektiğini vurguladı:

“Presheva Arnavutlarının ayrımcılığa uğramadan, tamamen entegre edilerek; Arnavutçayı kullanabilmeleri, kültürlerinin, kimliklerinin ve geleneklerinin korunup teşvik edilmesi gereklidir.”

AB üyeliği hedefi: 2030

Begaj, Arnavutluk’un Avrupa Birliği üyeliğine çok yaklaştığını belirterek:

“Müzakerelerin açılmasının ardından reformlara hızlı bir şekilde devam ediyoruz. Hedefimiz, 2027’ye kadar müzakere sürecini tamamlayıp, 2030’da tam üye olmaktır. Bu yolculuk sadece siyasi bir hedef değil; demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi temel değerlerimize derinden bağlılığımızın göstergesidir.”

Sürdürülebilir kalkınma ve dijital dönüşüm

Begaj, Arnavutluk’un sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma, temiz enerji, dijitalleşme, cinsiyet eşitliği ve gençlerin kalkınma sürecine dahil edilmesi konularında önemli adımlar attığını söyledi.

İklim değişikliği: Yüzyılımızın belirleyici sınavı

Begaj, iklim değişikliğinin 21. yüzyılın en büyük zorluklarından biri olduğunu belirterek:

“Her yıl yaşanan seller, yangınlar ve kuraklıklar, küresel taahhütleri güçlendirmemiz gerektiğini hatırlatıyor. Kimse geride bırakılmamalı.”

Yapay zekânın yükselişine de değinen Begaj:

“Teknoloji, insanlığın ilerlemesiyle paralel giderse faydalıdır. Zamanımızın sorunları yapay zekâ ile değil; insan zekâsı ve merhametiyle çözülmelidir,” dedi.

Dijitalleşme ve insan hakları odaklı yaklaşım

“Dijital dönüşüm, Arnavutluk için önceliktir. Kamu hizmetlerini dijitalleştirmek, şeffaflığı artırmak ve yolsuzlukla mücadele etmek amacıyla cesur reformlar başlattık.”

Begaj ayrıca, Arnavutluk’un Kenya ile birlikte Bilgi Toplumu Dünya Zirvesi’nin değerlendirme sürecini yönettiğini, tüm üye ülkelerle başarılı bir sonuç için çalışacaklarını açıkladı.

“Toplumlar, özgürlük ve çeşitlilikle gelişir”

“İnsan hakları ve her bireyin onuru, misyonumuzun merkezinde olmalıdır. Demokratik dönüşümümüz, özgürlüklerin korunduğu, kadınların ve gençlerin güçlendiği, çeşitliliğin zenginlik olarak kabul edildiği toplumların geliştiğini göstermiştir.”

/ Aida Vishko /