Arnavutluk Bilimler Akademisi, ünlü besteci Çesk Zadeja’yı, ölüm yıl dönümünde bugün saygıyla anıyor.

Çesk Zadeja, 8 Haziran 1927’de İşkodra’da doğdu ve 15 Ağustos 1997’de Roma’da hayatını kaybetti. İlk müzik eğitimini kentteki Fransisken okulunda aldı. Burada müzikle tanıştı ve Peder Martin Gjoka, Filip Mazreku ve Prenk Jakova’nın yönetimindeki Fransisken Kilisesi korosunda yer aldı. Daha genç yaşlarda yeteneğiyle dikkat çeken Zadeja, kentteki amatör müzik gruplarında da aktif olarak görev aldı.

Ülkenin kurtuluşunun ardından, 1946-1947 yıllarında Radio Shkodra’da müzik bölümünün sorumlusu olarak çalıştı. Daha sonra eğitim almak üzere Moskova’ya gönderildi ve Çaykovski Konservatuvarı’nda ünlü profesörler Cullaki ve Bogatyrieff’in kompozisyon sınıfından mezun oldu. Başarılı bir öğrenci olarak Arnavutluk’a dönen Zadeja, ülkenin müzik yaşamının temel isimlerinden biri haline geldi.

1957-1962 yılları arasında Devlet Şarkı ve Halk Dansları Topluluğu’nu yöneten Çesk Zadeja, hem besteci hem de organizatör olarak önemli katkılar sundu. Daha sonra Tiran Konservatuvarı’nda (bugünkü Sanat Akademisi) öğretim görevlisi, Opera ve Bale Tiyatrosu’nda sanat yönetmeni ve Yüksek Sanatlar Enstitüsü’nde müzik bölümünün yöneticisi olarak görev yaptı. Zadeja, onlarca yıl boyunca Arnavutluk’taki müzik kurumlarının gelişiminde öncü bir rol üstlendi.

Besteci olarak Zadeja, Arnavut müziğinin en büyük yaratıcı figürü kabul edilir ve ulusal klasik müziğin temellerini atan isimlerin başında gelir. “Kuzey Süiti”, “Koro Süiti”, “Senfonik Eskizler”, “Vokal Şiir”, “Romans”, “Senfoni”, “Keman için Rapsodi” ve “Hey Siz Dağlar” gibi eserleri, folklorik unsurları modern müzik diliyle ustaca harmanladığını gösterir.

Müziğinde Arnavutluk’un kuzey ve güney folklorunun renklerini koruyan Zadeja, bu unsurları yeni ve kendine özgü bir Arnavut müzik anlayışı içinde birleştirdi.

Bir eğitimci olarak da Zadeja, aralarında Tonin Harapi, Kujtim Laro, Thoma Gaqi, Agim Krajka, Limoz Dizdari ve Aleksandër Peçi’nin de bulunduğu birçok besteci kuşağının yetişmesine katkı sağladı. Bu isimler bugün Arnavut müzik yaratımının temel direkleri arasında yer alıyor. Zadeja’nın Arnavutluk müzik yaşamındaki etkisi eşsiz kabul ediliyor; çalışmaları sonraki kuşaklar için yol gösterici ve belirleyici oldu.

Çesk Zadeja, Arnavut müziğinin ulusal bir simgesi olmayı sürdürüyor. Eserleriyle Arnavut müziğinin Avrupa kültüründe hak ettiği yeri edinmesine önemli katkı sağlayan Zadeja, 2022 yılında “Akademi Onuru” (“Nderi i Akademisë”) unvanına layık görüldü.