Gjergj Fishta, 23 Ekim 1871’de Zadrima bölgesindeki Fishtë köyünde dünyaya geldi ve Zef adıyla vaftiz edildi. Lezha’daki Troshan Fransisken Ruhban Okulu’nun kurucusu Marian Pizzochini, ailesinden onu rahip olarak yetiştirmek üzere kendisine teslim etmelerini istedi. Fishta, 1882 yılına kadar İşkodra’daki Fransisken Koleji’nde, daha sonra ise Troshan’daki Fransisken Koleji’nde eğitim gördü. Ardından Bosna’da felsefe ve teoloji öğrenimi aldı. 1894 yılında, henüz 23 yaşındayken Troshan’da rahip olarak görevlendirildi.

1899 yılında “Bashkimi” (Birlik) adlı derneğin kurucu üyeleri arasında yer aldı. 1902’de İşkodra Fransisken Lisesi’nin ilk Arnavut müdürü oldu. Okulun yönetimini devralır almaz eğitim dilini İtalyancadan Arnavutçaya çevirdi. 15 Şubat 1907’de Gjeçov ile birlikte Arnavut topraklarındaki ilk okul kütüphanesini kurdu.

Fishta, 1919’da Versay Konferansı’nda Arnavutluk’un tercümanlığını yaptı ve Paris Barış Konferansı’nda Arnavut heyetinin sekreterliğini üstlendi. İşkodra milletvekili olarak görev yaptı ve 1921’de parlamentonun başkan yardımcısı oldu. 1925 ve 1926 yıllarını İtalya’da geçirdi. Bu dönemde sürekli olarak yeni eserler yazdı, yayımladı ve yeniden bastırdı. Dramalarının, lirik dramalarının ve trajedilerinin büyük bölümü de bu döneme aittir.

Arnavutluk’a dönüşünün ardından Fishta’nın edebî üretiminde son dönem başladı. Bu dönemin en önemli eseri, “Lahuta e Malësisë” (Malësia’nın Lavtası) adlı destanının tamamlanması ve 1937’de bütünüyle yayımlanması oldu.

Fishta, 1912 yılında Sultan V. Mehmed tarafından Maarif Nişanı İkinci Sınıf ile onurlandırıldı (soldan birinci nişan). Ayrıca Avusturya İmparatorluk Franz Joseph Nişanı’nın Şövalye Haçı’na layık görüldü (soldan ikinci nişan). 1925’te Papa XI. Pius tarafından “Medaglia di Benemerenza” (Liyakat Madalyası) ile ödüllendirildi (soldan üçüncü nişan). 1931’de ise Yunanistan hükümeti tarafından Feniks Nişanı Komutanı unvanı ve madalyası verildi (boynunda asılı olan madalya).

Peder Gjergj Fishta, 31 Aralık 1940’ta hayatını kaybetti ve İşkodra’daki Gjuhadol Kilisesi’ne defnedildi. 1945’ten sonra komünist rejim, Arnavutların millî şairi Gjergj Fishta’nın eserlerine sansür uyguladı. Eserleri edebî dolaşımdan çıkarıldı ve akademik kurumlarda incelenmesi yasaklandı. Bu durum, Arnavutluk’un ulusal kültüründe son derece büyük bir boşluğa yol açtı.

1967 yılında Fishta’nın mezarı tahrip edildi. Görgü tanıklarının ifadelerine göre kemikleri Drin Nehri’ne atıldı. Şairin yeniden defnedilme töreni, 29 Aralık 1996’da İşkodra’daki Gjuhadol Fransisken Kilisesi’nde gerçekleştirildi.

23 Ekim 2020’de ise Leş’e bağlı Troshan’da, şairin doğduğu evin açılışı yapıldı.

/ Aida Vishko /