Lahey’de düzenlenen NATO Zirvesi, 25 Haziran Çarşamba günü ikinci gün çalışmalarını sürdürüyor. Zirveye üye ülkeler ve müttefik devletlerin liderleri katılıyor. Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Hollanda’da bulunuyor ve burada Hollanda Kraliyet Ailesi tarafından düzenlenen kabul yemeğinden aile fotoğrafı paylaştı.

Kral Willem-Alexander ve Kraliçe Máxima, NATO liderleri onuruna “Huis ten Bosch” Kraliyet Sarayı’nda resmi olmayan bir akşam yemeği verdi. Katılımcılar arasında ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye, Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda, Güney Kore ve Ukrayna devlet ve hükümet başkanları yer aldı. Ayrıca Avrupa Konseyi ve Avrupa Komisyonu başkanları da yemeğe katıldı.

Zirvenin ilk gününde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefiklere, ortaklara ve savunma sanayisine, ittifakın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için iş birliği çağrısında bulundu.

“Güçlü bir savunma sanayisi olmadan savunma olmaz, güçlü bir transatlantik bağ olmadan da Avrupa güvenliği olmaz,” dedi Rutte.

Bu arada Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin “Hazırlık 2030” planını sundu. Bu plan, savunmaya 800 milyar euroya kadar kaynak seferber etmeyi ve savunma sanayinde engelleri kaldırarak transatlantik iş birliğini teşvik etmeyi amaçlıyor.

Neden harcamaların artırılması gerekiyor ?

NATO liderlerinin, ülkelerinin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) %5’ini güvenlik ve dış saldırılara karşı savunma için harcama sözü vermesi bekleniyor. Ancak İspanya, %5’lik hedeften muaf tutulması için NATO ile anlaşma yaptığını açıkladı. İspanya Dışişleri Bakanı José Albares, İspanya’nın “örgütün belirlediği kabiliyetlere %2.1’le ulaşabileceğini” söyledi.

Diğer üye ülkeler hedefi yerine getirmeyi kabul etti, ancak bu hedefe ulaşma süresi ülkelerin kendisine bırakıldı. Hedefin 2035’e kadar gerçekleştirilmesi planlanıyor.

“NATO kesinlikle İspanya’nın %3.5 harcama yapması gerektiğine inanıyor. Her ülke artık harcamaları ve hedeflere ulaşma konusunda düzenli rapor verecek. Göreceğiz. Ayrıca, 2029’da bir değerlendirme yapılacak,” dedi Rutte.

NATO uzmanlarına göre, Avrupa ve Kuzey Amerika’nın Rus saldırısına karşı savunması için en az %3 yatırım gerekmektedir.

%5’lik hedef iki bölümden oluşuyor. Müttefikler, savunma harcamalarını GSYİH’nin %3.5’ine çıkaracak ve kalan %1.5 ise yollar, köprüler, limanlar ve havaalanlarının geliştirilmesini, orduların daha iyi yerleşmesini, siber ve hibrit saldırılara karşı önlemler alınmasını ve toplumların gelecekteki çatışmalara hazırlanmasını kapsayacak.

/ Aida Vishko /