112 yıl önce, Gollomboç’ta, ünlü yazar Sterjo Spasse (1914-1989) dünyaya geldi.

Sterjo Spasse, 1930’lu yıllardan sonra Arnavut edebiyatının en tanınmış yazarlarından biri ve önemli katkılarda bulunmuş bir düzyazı ustasıdır. 1935 yılında yayımlanan “Neden?” (Pse?) adlı romanı, Arnavutluk’ta Arnavutça yazılmış ilk felsefi roman olarak kabul edilir.

Edebî çalışmalarına geçen yüzyılın 1930’lu yıllarında başlayan Spasse, özellikle öykü ve roman alanındaki eserleriyle öne çıktı. O yılların simge niteliğindeki düzyazı yazarlarından biri olarak kabul edilen Spasse, dönemin romanlarında yaygın olan temalardan uzaklaşarak Arnavut düzyazısı ve roman tarihinde yeni bir anlatı türünün oluşmasına katkıda bulundu ve edebiyatı modernizme doğru taşıdı.

Sterjo Spasse’nin edebî faaliyetleri oldukça çeşitlidir. Pedagoji alanında çalışmalar ve ders kitapları yazdı, çeviriler yaptı; çeşitli makaleler, monografiler, öyküler ve romanlar kaleme aldı.

Dört öykü derlemesi yayımladı: “Gençliğin Tacı” (Kurorë rinie, 1934), “Bir Kadının Kollarında” (Në krahët e një femre, 1934), “Duvarsız Gelin” (Nusja pa duvak, 1944) ve “Köyden Selamlar” (Të fala nga fshati, 1958).

Ayrıca on roman yazdı: “Hayattan Hayata – Neden!?” (Nga jeta në jetë – Pse!?, 1935) — başyapıtı olarak kabul edilir —, “Afërdita” (1944), “Onlar Yalnız Değildi” (Ata nuk ishin vetëm, 1952), “Afërdita Yeniden Köyde” (Afërdita përsëri në fshat, 1954), “Göl Kıyısında” (Buzë liqenit, 1965), “Ateşler…” (Zjarre…, 1972), “Uyanış” (Zgjimi, 1973), “Meşaleciler” (Pishtarë, 1975), “Ya Ölüm Ya Özgürlük” (Ja vdekje ja liri, 1978) ve “İsyancılar” (Kryengritësit, 1983).

“Rilindja” Yayınları 1968 yılında Spasse’nin eserlerini sekiz cilt halinde yayımladı ve sonraki yıllarda da çeşitli eserlerini basmaya devam etti. 1980-1985 yılları arasında ise eserlerinin tamamı “Vepra” (Eserler) adıyla dokuz cilt halinde Tiran’da yayımlandı. 1980 yılında “Uyanış” romanı İngilizceye çevrildi.

Sterjo Spasse, 1989 yılında hayatını kaybetti. Pustec’teki evi restore edilerek müzeye dönüştürüldü.