Në rubrikën e shëndetit në RTSH, fizioterapisti Arian Llaperi foli për osteoporozën, një problem gjithnjë e më shqetësues sidomos për moshën e tretë, duke theksuar se kjo sëmundje shpesh zbulohet vetëm kur ndodh një frakturë.

Sipas tij, të dhënat jozyrtare të referuara gjatë bisedës tregojnë se një në tre gra mbi 50 vjeç mund të ketë osteoporozë, ndërsa tek meshkujt raporti është një në pesë, çka e bën parandalimin dhe ndërgjegjësimin edhe më të domosdoshëm.

Pse shfaqet më shpesh pas një moshe të caktuar?

Llaperi shpjegoi se osteoporoza lidhet ngushtë me ndryshimet hormonale:

•             te gratë pas moshës 50 vjeç, rënia e estrogjenit e bën kockën më poroze;

•             te burrat pas moshës 60 vjeç, rënia e testosteronit ka të njëjtin efekt.

Kontrolli që nuk duhet shtyrë: densiteti kockor

Ai theksoi se osteoporoza “nuk të lajmëron” dhe nuk jep shenja të qarta, ndaj diagnostikimi bëhet përmes:

•             matjes së densitetit kockor,

•             analizës së vitaminës D,

•             analizës së kalciumit.

Kontrollet këshillohen:

•             pas moshës 50 vjeç për gratë,

•             pas moshës 60 vjeç për burrat.

Gabimi i madh: frika nga lëvizja

Një nga mesazhet kryesore të fizioterapistit ishte se, sapo dikush diagnostikohet me osteoporozë, nuk duhet të “ngrijë” nga frika.

Sipas tij, vetëm mjekimi (kalcium, vitaminë D, ushqyerja e mirë) nuk mjafton: ushtrimet dhe lëvizja janë pjesa që e mban situatën nën kontroll dhe ndihmon në forcimin e muskujve, të cilët janë mbështetja kryesore e skeletit.

Raste konkrete: fraktura që ndryshon jetën

Llaperi solli edhe dy shembuj nga klinika:

•             një grua rreth 65 vjeçe pësoi frakturë të kokës së femurit nga një rrëzim i lehtë dhe iu desh ndërhyrje me protezë; rehabilitimi me fizioterapi e riktheu në një jetë më aktive;

•             një burrë rreth 66 vjeç pësoi frakturë të vertebrave pas ngritjes së një peshe, pa e ditur se kishte osteoporozë.

Në të dy rastet u theksua se fraktura nuk prek vetëm individin, por ndryshon jetën e gjithë familjes, duke u kthyer edhe në problem social.

Ushtrime të thjeshta, por të domosdoshme

Gjatë rubrikës, fizioterapisti këshilloi ushtrime bazike që mund të bëhen edhe në shtëpi:

•             ngritje–ulje në karrige,

•             ngritje gjunjësh (majtas/djathtas) disa herë,

•             lëvizje të trungut,

•             ngritje në majë të gishtave për të forcuar kyçet dhe gjunjët,

•             ushtrime për ekuilibrin (qëndrim në një këmbë për 20 sekonda), pasi ekuilibri i dobët rrit rrezikun e rrëzimeve dhe frakturave.

Mesazhi final: “Lëvizja është jetë”

Në përmbyllje, Arian Llaperi dha një mesazh të drejtpërdrejtë për publikun:

osteoporoza mësohet kur thyejmë kockat, ndaj njerëzit duhet të bëjnë kontrolle në kohë dhe të mos e kalojnë ditën ulur.

Ai sugjeroi edhe një hap praktik: të përdoren më shumë shkallët dhe më pak ashensori, pasi forcimi i muskujve ndihmon edhe në rritjen e densitetit kockor.

Rubrika u mbyll me thirrjen për më shumë aktivitet fizik dhe më pak sedentarizëm, si një nga mënyrat më të mira për të ruajtur shëndetin në moshën e tretë.

/rtsh.al/