Rreth 12,000 qytetarë nga Koreja e Veriut që punojnë në uzinën e prodhimit të dronëve Yelabuga në Tatarstan të Rusisë po përballen me “shkelje të rënda të të drejtave të njeriut dhe trafikim të qenieve njerëzore”. Përfundimet publike janë pjesë e një raporti të përbashkët të publikuar më 14 tetor nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) në Uashington dhe Instituti George W. Bush në Dallas.

Dokumenti analizon boshtin e bashkëpunimit mes Rusisë, Koresë së Veriut, Kinës dhe Iranit për zgjerimin e prodhimit të mjeteve ajrore pa pilot (UAV). Ndërsa Moska siguron mbi 5,500 dronë në muaj për frontin me Ukrainën, Kina shërben si furnizuesi kryesor i përbërësve me përdorim të dyfishtë (elektronikë, motorë, bateri e sisteme navigimi), kurse Irani ofron teknologjinë bazë të dronëve Shahed për zhvillimin e varianteve ruse Geran. Përfitimi i Phenianit është drejtpërdrejt financiar, duke mbajtur deri në 90% të pagave të punëtorëve të saj.

Shkelja e rezolutave të OKB-së dhe “skllavëria shtetërore”

Sipas raportit, veprimet e Moskës dhe Phenianit bien në ndeshje të drejtpërdrejtë me Rezolutën 2397 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së (dhjetor 2017), e cila detyronte shtetet anëtare të riatdhesonin të gjithë punëtorët koreano-veriorë brenda dy vitesh.

Lidhur me statusin e këtyre punëtorëve, raporti thekson përgjegjësinë e regjimit të Kim Jong Un:

“Regjimi i Koresë së Veriut po shet punën e qytetarëve të tij sipas një marrëveshjeje shtet-me-shtet, duke kontrolluar nëse ata mund të largohen dhe duke mbledhur pjesën më të madhe të pagave të tyre. Kjo është përkufizimi i punës së detyruar.”

Këtë realitet e konfirmon edhe Song Young-Chae, aktivist i të drejtave të njeriut nga Koalicioni Botëror për të Ndaluar Gjenocidin në Korenë e Veriut. Për Deutsche Welle, ai u shpreh se Pheniani “po kryen në mënyrë efektive skllavëri ndaj popullit të vet dhe për përfitimin e vet”, duke shtuar se prania e koreano-veriorëve shtrihet edhe në punimet e ndërtimit në territoret e pushtuara ukrainase, në kampe druri apo si trupa ushtarake në vijën e frontit.

Rënia e efektivitetit të sanksioneve dhe sfidat ushtarake

Ekspertët vënë në dukje pamundësinë e ndërhyrjes ndërkombëtare për shkak të gjeografisë dhe pozitës politike të këtyre vendeve. Dan Pinkston, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Troy në Seul, sqaron se kufijtë e përbashkët tokësorë e bëjnë të pamundur bllokimin e transportit.

Duke analizuar moszbatimin e rregullave nga dy anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit, Pinkston nënvizoi dështimin e mekanizmave ekzistues:

“Rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së mbi punëtorët e Koresë së Veriut, mbi përhapjen e armëve, mbi shitjen e teknologjive me përdorim të dyfishtë po injorohen, kështu që mendoj se mund të कहें se regjimi i sanksioneve të OKB-së është praktikisht i vdekur.”

Sipas tij, përvoja praktike në Yelabuga i shërben gjithashtu Koresë së Veriut për të testuar dhe zhvilluar kapacitetet e veta të dronëve, çka sjell implikime serioze për mbrojtjen ushtarake të Koresë së Jugut.

/rtsh.al/