Vendimi i 22 tetorit 2012 për të zhveshur Lance Armstrong nga shtatë titujt e tij të Tour de France (1999–2005) dhe për t’i dhënë atij një pezullim të përjetshëm shënoi pikën kulmore të një prej hetimeve më komplekse në historinë e mjekësisë sportive. Miti i çiklistit amerikan — i cili mposhti kancerin e avancuar për t’u bërë figura më dominuese në çiklizëm — u rrëzua nga një raport prej më shumë se 1 000 faqesh i publikuar nga Agjencia Antidoping e Shteteve të Bashkuara (USADA).

Hetimi i USADA-s, i udhëhequr nga Travis Tygart, e cilësoi programin e skuadrës US Postal Service si “programin më të sofistikuar, profesional dhe të suksesshëm të dopingut që sporti ka parë ndonjëherë”. Rrjeti mbështetej në përdorimin e rregullt të eritropoetinës (EPO), transfuzioneve të gjakut, testosteronit, hormonit të rritjes dhe kortizonit. Hetuesit zbuluan se sistemi funksiononte me një precizion pothuajse ushtarak: doktorët e ekipit, si mjeku kontrovers italian Michele Ferrari, përllogaritnin me saktësi kohën e marrjes së substancave dhe mikrodozave për të shmangur kapjen në testet e kohës.

Ajo që e bëri këtë hetim të padiskutueshëm nuk ishin vetëm analizat e gjakut, por dëshmitë e drejtpërdrejta nga vetë brenda kampionatit. USADA mblodhi dëshmi nën betim nga 26 persona, përfshirë 11 ish-shokë skuadre të Armstrong, mes të cilëve emra të njohur si George Hincapie, Tyler Hamilton e Floyd Landis. Ish-kolegët rrëfyen se si Armstrong jo vetëm që përdorte vetë substanca të ndaluara, por ushtronte presion mbi çiklistët e tjerë që të ndiqnin të njëjtin protokoll nëse donin të mbeteshin në ekip.

Për vite me radhë, Armstrong i kishte mohuar me forcë akuzat duke paditur në gjykatë gazetarët, dëshmitarët dhe kritikët. Megjithatë, pas vendimit të UCI-s dhe humbjes së gjithë sponsorëve kryesorë (si Nike e Oakley), presioni u bë i papërballueshëm. Në janar 2013, gjatë një interviste televizive me Oprah Winfrey, Armstrong e pranoi publikisht për herë të parë se kishte përdorur substanca të ndaluara në çdo fitore të tij në Tour de France, duke konfirmuar se ishte e pamundur të fitohej ajo garë pa u dopuar në atë epokë.

Pasojat e skandalit prekën gjithë strukturën e çiklizmit botëror. Bashkimi Ndërkombëtar i Çiklizmit (UCI) vendosi të mos i kalonte titujt e viteve 1999–2005 te çiklistët e renditur në vendet e dytë, pasi pjesa më e madhe e tyre ishin gjithashtu të lidhur me procese dopingu, duke lënë një “zbrazëti zyrtare” në historinë e garës më të madhe në botë.

/rtsh.al/