Raporti vjetor i Parlamentit Evropian (PE) mbi progresin e Maqedonisë së Veriut drejt anëtarësimit në BE u miratua të mërkurën në Strasburg, por jo pa debate të forta dhe tensione me Bullgarinë. Raporti, i votuar me 461 vota pro, 121 kundër dhe 107 abstenime, është i pari i këtij lloji në tre vitet e fundit.

Pika kryesore e mosmarrëveshjes ishte përfshirja fillestare e referencave për “gjuhën dhe identitetin maqedonas” në draft-raport. Komiteti për Punë të Jashtme i PE-së e kishte miratuar draftin më 24 qershor, por hodhi poshtë një amendament gojor nga Partia Popullore Evropiane (PPE) që kërkonte shtimin e fjalës “bashkëkohor” para referencave për gjuhën dhe identitetin. Ky veprim nxiti PPE, Socialistët dhe Demokratët (S&D), Renew Europe dhe të Gjelbrit të paraqisnin të njëjtin amendament me shkrim përpara votimit plenar.

Ndryshimet në raport dhe reagimi i Maqedonisë së Veriut

Në fund, eurodeputetët Andrzej Halicki (PPE), Kathleen Van Brempt (S&D) dhe Dan Barna (Renew Europe) paraqitën amendamente me shkrim që kërkonin heqjen e të gjitha përmendjeve të gjuhës dhe identitetit nga raporti, dhe këto amendamente u miratuan.

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, reagoi ashpër ndaj këtij vendimi, duke theksuar në një konferencë shtypi se “Bullgaria punoi kundër nesh. Sot bota pa se me çfarë sfidash dhe padrejtësish përballemi si shtet dhe popull në shekullin e 21-të.” Ai shtoi se Maqedonia e Veriut është në anën e duhur të historisë, ndërsa Bullgaria ka një agjendë të qartë për të shkatërruar kombin dhe identitetin maqedonas.

“Maqedonia është bllokuar në rrugën evropiane nga Bullgaria, por jo që tani, por që nga viti 1990,” tha Mickoski. Ai e quajti situatën një “manifest të Krushevës”, duke bërë thirrje për mobilizim me miqtë dhe aleatët në këtë “luftë për drejtësi dhe vlera themelore.” Sipas Mickoskit, historia e maqedonasve është e bazuar në padrejtësi, dhe kjo luftë nuk fillon e as nuk mbaron sot.

Bullgaria bën thirrje për përmbushje angazhimesh

Nga ana tjetër, Yordanka Fandakova, Kryetare e Komitetit të Politikës së Jashtme të Asamblesë Kombëtare të Bullgarisë, i kërkoi Maqedonisë së Veriut t’i kushtojë vëmendje thirrjes së PE-së për të përmbushur angazhimet e marra në rrugën e integrimit evropian. Në një postim në Facebook, Fandakova i bëri apel autoriteteve në Shkup “të ndalojnë humbjen e kohës dhe përpjekjeve të çmuara për populizëm dhe të përmbushin menjëherë angazhimet e tyre ndaj BE-së, duke përfshirë përfshirjen e bullgarëve [të Maqedonisë së Veriut] si popull i barabartë në të gjitha dispozitat përkatëse të Kushtetutës.” Ajo gjithashtu u kprehur se duhet t’i jepet fund politikave anti-bullgare.

Fandakova shprehu mirënjohjen e saj për eurodeputetët që mbështetën ndryshimet në raport, duke theksuar rëndësinë e heqjes së referencave për gjuhën dhe identitetin, të cilat ajo tha se ishin shfrytëzuar për qëllime populiste. Ajo falënderoi veçanërisht eurodeputetët bullgarë për qëndrimin e tyre të unifikuar dhe parimor.

Ajo theksoi gjithashtu praninë në sallën plenare të PE-së të Ljupço Georgievskit, kryetarit të një klubi kulturor në Manastir, i cili u mbyll nga autoritetet e Maqedonisë së Veriut dhe që mori një dënim me kusht. Fandakova e përshkroi Georgievskin si “një tjetër simbol i luftës për të drejtat e njeriut në Maqedoninë e Veriut të sotme – për të drejtën për t’u identifikuar si bullgar – një kauzë që Bullgaria nuk do ta braktisë kurrë.”

Bullgaria mbetet një mbështetëse e vazhdueshme e perspektivës evropiane të qytetarëve të Maqedonisë së Veriut, por Fandakova theksoi se është qeveria e Maqedonisë së Veriut ajo që duhet të përmbushë detyrimet e saj ndaj BE-së për të kaluar në hapin tjetër të madh.

Mbetet për t’u parë se si do të ndikojnë këto tensione në procesin e anëtarësimit të Maqedonisë së Veriut në BE, dhe nëse palët do të gjejnë një gjuhë të përbashkët për të kapërcyer mosmarrëveshjet identitare dhe historike.

/rtsh.al/