Arnavutluk Merkez Bankası’nın 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin araştırmasına katılan işletmelerin yaklaşık yüzde 94’ü kârla çalıştığını bildirdi. İşletmelerin satışlar, yatırımlar ve faaliyetlerini genişletme konusundaki beklentileri de olumlu yönde seyrediyor.

Araştırma, ülke genelinde faaliyet gösteren ve ekonominin başlıca sektörlerinde yer alan farklı büyüklüklerdeki toplam 1.355 işletmeyi kapsadı.

Verilere göre satışlar ve finansal sonuçlar olumlu bir seyir izledi. Finansal sonuçlardaki en belirgin iyileşme küçük işletmelerde görüldü. Bu göstergede önceki altı aylık döneme kıyasla bir miktar yavaşlama yaşansa da sonuçlar geçen yılın aynı dönemine göre daha iyi gerçekleşti.

Öte yandan rekabet ve üretim maliyetleri, işletmelerin karşılaştığı başlıca zorluklar olmaya devam ediyor. Büyük işletmeler için yeni pazarlar bulmak da önemli bir sorun teşkil ederken, küçük işletmeler açısından finansmana erişim ve finansman maliyetleri öne çıkıyor.

Finansman konusunda işletmelerin yaklaşık yüzde 57’si yalnızca satış gelirlerine dayandığını belirtti. Bu durum, işletmelerin faaliyetlerini finanse etmede öz kaynakların ve iç gelirlerin önemli rolünü ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre yanıt veren işletmelerin yüzde 31’inin hâlihazırda geri ödemekte olduğu bir kredisi bulunuyor. Bu oran, önceki altı aylık döneme kıyasla 4 yüzde puan, yıllık bazda ise yaklaşık 2 yüzde puan geriledi.

Kredi kullanan işletmelerin oranının en yüksek olduğu sektör, yaklaşık yüzde 40 ile inşaat sektörü oldu. En düşük oran ise yüzde 22 ile hizmetler sektöründe kaydedildi.

Kredi borcu bulunan işletmelerin oranı düşmesine rağmen, ortalama kredi/sermaye oranı yaklaşık yüzde 79’a yükseldi. Diğer taraftan, kredi kullanan işletmelerin yüzde 81’i kredi geri ödemelerinin toplam gelirlerinin yüzde 20’sini aşmadığını bildirdi.

İşletmeler bankalarla ilişkilerini önemli görmeye devam ederken, kredi alma sürecini hâlâ zor olarak değerlendiriyor. Bu durum özellikle küçük işletmelerde daha belirgin şekilde hissediliyor.

2026 yılının ikinci yarısına ilişkin beklentilerde kredi talebinin olumlu seyretmesi öngörülüyor. Ancak bu beklentilerde önceki döneme kıyasla hafif bir zayıflama bulunuyor. Bununla birlikte işletmeler, yatırımların artması ve ekonomik faaliyetlerin daha da genişlemesi konusunda olumlu beklentilerini koruyor.

/ Aida Vishko /