Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin 3,9 milyar lek (yaklaşık 40 milyon avro) olması öngörülüyor. Bu rakam, 2026 yılına kıyasla 220 milyon lek, yani yüzde 6’lık bir artışa karşılık geliyor.

Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha, 2027 yılı bütçe tasarısının Avrupa ve Dışişleri Komisyonunda yapılan ön görüşmeleri sırasında, ayrılan kaynakların diplomatik temsilciliklerin faaliyetlerini, ekonomik ve kamu diplomasisini, konsolosluk hizmetlerini ve Dışişleri Teşkilatının kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesini destekleyeceğini açıkladı.

Hoxha, “Rekor düzeyde bir bütçemiz var ve bu bütçeyle sonuç üretme konusunda büyük bir sorumluluk taşıyoruz” dedi.

Bakan, bakanlık bütçesinin toplam kamu bütçesinin yalnızca yüzde 0,4’ünü oluşturmasına rağmen Avrupa ile bütünleşme, güvenlik, uluslararası temsil, ulusal çıkarların korunması ve yurt dışında yaşayan Arnavut vatandaşlarına hizmet sunulması gibi stratejik hedefleri finanse ettiğini vurguladı.

Hoxha, “Bütçemizin kamu bütçesi içerisindeki payı oldukça düşük, yalnızca yüzde 0,4. Buna rağmen Avrupa ile bütünleşme, güvenlik, uluslararası temsil, ulusal çıkarların korunması ve yurt dışındaki Arnavut vatandaşlarına hizmet sunulması gibi bazı stratejik hedefleri finanse ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Diplomatik temsilcilikler ve ekonomik diplomasi

Hoxha’nın açıklamasına göre, büyükelçilikler, diplomatik misyonlar ve konsolosluklar dahil olmak üzere diplomatik temsilciliklerin faaliyetleri için 1,3 milyar lek ayrılacak.

Diplomatik gündemin desteklenmesi, kamu diplomasisi ve ekonomik diplomasi faaliyetleri için ise 300 milyon lek tahsis edilecek.

Bakan, Arnavutluk’un uluslararası alandaki varlığının ülkeye daha fazla nüfuz, uluslararası ilişki, tanıtım, iş ağı ve somut yatırım kazandırması gerektiğini belirtti. Özellikle yerli üretimin desteklenmesinin önemine dikkat çekti.

Hoxha, “Uluslararası alandaki varlığımız; ülkemiz ve vatandaşlarımız için daha fazla temsil, etki, ilişki, imaj, iş ağı ve somut yatırım üretmelidir. Özellikle yerli üretimi desteklemelidir” dedi.

Arnavut işletmelerinin ve ürünlerinin Avrupa pazarındaki rekabete hazırlanmasının önemini vurgulayan Hoxha, ülkenin AB üyeliği perspektifi doğrultusunda şirketlerin daha geniş bir pazarda faaliyet gösterebilecek kapasiteye ulaşması gerektiğini ifade etti.

Bakan, “Bu nedenle işletmelerimizi ve ürünlerimizi nasıl tanıtacağımızı bugünden düşünmeye başlamamız gerekiyor. Böylece şimdiye kadar düşündüğümüz sınırların ötesine uzanan büyük bir pazarda rekabet edebilecek şekilde hazırlıklı olacaklar” diye konuştu.

Avrupa ile bütünleşme ve kalkınma gündeminin desteklenmesi amacıyla, hem merkez teşkilatında hem de özellikle Avrupa ülkelerindeki diplomatik misyonlar aracılığıyla yürütülecek çalışmalar için 180 milyon lek ayrılması planlanıyor.

Yabancı yatırımlar ve diasporanın ekonomik potansiyeli

Hoxha, ekonomik diplomasinin öncelikleri arasında yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi ve diasporanın ekonomik potansiyelinden yararlanılmasının da bulunduğunu belirtti.

Bakan, “Yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi, dış hizmet teşkilatımızın her zaman temel görevlerinden biri olmuştur. Ancak bundan da önemlisi, bu potansiyeli en üst düzeyde değerlendirmeyi bilmemiz gerekiyor. Daha yetkin, daha donanımlı ve daha organize olarak hem diğer ekonomik aktörler hem de diasporamızın ekonomik gücü aracılığıyla ekonomimizi desteklemeliyiz” ifadelerini kullandı.

Diasporaya eğitim ve kültür desteği

Bakanlığın bir diğer önceliği, 2021-2026 Ulusal Diaspora Stratejisi’nin uygulanmasını sürdürmek ve Arnavutça dil eğitiminin kapsamını genişletmek olacak.

Hoxha, diasporayla eğitim, kültür ve ekonomi alanlarındaki ilişkilerin güçlendirilerek Arnavut kimliğinin korunmasının hedeflendiğini söyledi.

Bu kapsamda, Yunanistan’da uygulanan “Yunanistan İçin Öğretmenler” programının ardından yeni bir girişim olarak “İtalya İçin Öğretmenler” programının başlatılacağı açıklandı.

Konsolosluk hizmetlerinin modernizasyonu

Bütçenin öncelikleri arasında konsolosluk hizmetlerinin modernleştirilmesi ve Arnavutluk’un yurt dışındaki fiziksel ve dijital diplomatik varlığının genişletilmesi de bulunuyor.

Hoxha, konsolosluk hizmetlerinin yalnızca resmî mesai saatleriyle ve iş günleriyle sınırlı kalmamasını, mümkün olan yerlerde haftanın 7 günü, günün 24 saati hizmet verebilecek bir yapıya kavuşturulmasını hedeflediklerini belirtti.

Bakan, “Konsolosluk hizmetleri kamu hizmetlerinin önemli bir parçasıdır. Bu hizmetleri daha da modernleştirmeyi hedefliyoruz. Konsolosluk varlığının yalnızca resmî çalışma saatleriyle veya iş günleriyle sınırlı kalmamasını, fiziksel olarak mümkün olan yerlerde ve yüz yüze hizmet gerektiren işlemlerde haftanın 7 günü, günün 24 saati erişilebilir olmasını istiyoruz. Dijital hizmetlerin kapsamı da giderek genişleyecek” dedi.

Diplomatik teşkilatın güçlendirilmesi

Hoxha, Dışişleri Teşkilatının kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi çalışmalarının da sürdürüleceğini açıkladı.

Bu kapsamda diplomatik kariyer sisteminin profesyonelleştirilmesi, Diplomasi Akademisinin güçlendirilmesi ve yurt dışındaki diplomatik temsilcilik ağının genişletilmesi planlanıyor.

Bakan, “Diplomatik kariyeri daha profesyonel hale getirecek ve mevcut olmasına rağmen diplomatlarımızın yetiştirilmesi ve eğitilmesinde gerçek ve temel bir rol üstlenmesini istediğimiz Diplomasi Akademisini güçlendireceğiz. Ayrıca diplomatik temsilcilik ağımızı da geliştireceğiz” ifadelerini kullandı.

Uluslararası platformlarda Arnavutluk’un temsili

Bakan, ikili ve çok taraflı diplomatik faaliyetlerin önemine de değinerek Arnavutluk’un uluslararası platformlarda kendi çıkarlarını etkin biçimde savunması gerektiğini vurguladı.

Hoxha, “Küçük bir ülke olarak Arnavutluk’un uluslararası platformlarda sesini mümkün olduğunca güçlü duyurmasının ve çıkarlarını savunmasının son derece önemli olduğunu unutmamalıyız” dedi.

Hoxha ayrıca, insani yardım alanındaki uluslararası iş birliğini geliştirmek amacıyla Uluslararası İnsani Yardım İş Birliği Ajansının kurulacağını da açıkladı.

/ Aida Vishko /