Marie Kraja, Arnavut operasının öncü sanatçılarından biri olarak anılıyor

Arnavutluk Bilimler Akademisi, Arnavut opera müziğinin en seçkin seslerinden ve Ulusal Opera ve Bale Tiyatrosu’nun kurucu isimlerinden biri olan Marie Kraja’yı, vefatının yıl dönümünde andı.
Marie Kraja, 24 Eylül 1911’de Hırvatistan’ın Dalmaçya bölgesindeki Zadar kentinde dünyaya geldi. Küçük yaşta ailesiyle birlikte İşkodra’ya yerleşti. Yükseköğrenimini Avusturya’daki Graz Konservatuvarı’nda şan eğitimi alarak 1934 yılına kadar sürdürdü. Eğitimini tamamladıktan sonra Arnavutluk’a dönen Kraja, burada yoğun bir konser ve eğitim faaliyetine başladı. Hayatını Arnavut müziğine ve sanatına adadı.
Graz Konservatuvarı’nda “Marshalla bukurisë tande” ve “Midis ballit më ke një pikë” adlı lirik şarkılarla doktora çalışmalarını tamamlayan sanatçı, Arnavut müziğinin uluslararası bir nitelik kazanmasına da katkıda bulundu.
Yorumlarıyla Arnavut müziğini yalnızca ülkesinde değil, Viyana, Bari, Münih, Floransa ve diğer Avrupa kentlerindeki sahnelerde de tanıttı.
Güzel, güçlü ve duygulu lirik sesi, berrak ve kristal tınısıyla tanınan Marie Kraja, Ulusal Opera ve Bale Tiyatrosu’nun ilk temsilinde sahne aldı. Böylece Arnavut opera sanatının temellerini atan sanatçılar kuşağının önemli isimlerinden biri oldu.
Yüksek profesyonellikle canlandırdığı başlıca roller arasında Arnavut operalarından “Mrika” ve “Lulja e Kujtimit”in yanı sıra “Rusalka”, “Ivan Susanin”, “Satılan Gelin”, “La Traviata”, “Iolanta” ve “Figaro’nun Düğünü” gibi dünyaca ünlü eserler yer aldı.
Sanat yaşamı boyunca hem Arnavutluk’un ilk opera eserlerinde hem de dünya opera repertuvarının başyapıtlarında başroller üstlendi. Opera rollerinin yanı sıra repertuvarında aryalar, romanslar, konser parçaları ve Arnavutluk’un farklı bölgelerinden 300’ü aşkın halk şarkısı bulunuyordu. Arnavut şehir müziğinin zengin geleneğini büyük bir sevgi ve özveriyle korudu, yorumladı ve tanıttı.
Marie Kraja’nın katkıları sahne sanatlarıyla sınırlı kalmadı. Pedagoji alanında da önemli çalışmalar yürüten sanatçı, bilgi ve deneyimini birçok genç şarkıcı kuşağına aktardı.
1936 yılında “Nana Mbretneshë” Kız Enstitüsü’nde öğretmen olarak görev yapan Kraja, kültür ve müziğe farklı bir bakış açısıyla yaklaşan yeni bir kuşağın yetişmesine katkıda bulundu. 1946 yılında Radio Tirana’da ve “Jordan Misja” Sanat Lisesi’nde çalıştı.
1962 yılında Tiran Devlet Konservatuvarı’nda öğretim görevlisi olarak görev yapmaya başlayan sanatçı, 1966 yılında emekli olana kadar çalışmalarını sürdürdü.
Olağanüstü sanatsal faaliyetleri nedeniyle Marie Kraja’ya “Halk Sanatçısı” unvanı, Birinci Sınıf “Naim Frashëri” Nişanı, “Büyük Emek Ustası” madalyası ve Birinci Sınıf Cumhuriyet Ödülü verildi.
Marie Kraja, 21 Kasım 1999 tarihinde Tiran’da hayatını kaybetti.
/ Bora Meco /




