Balkanların Zirveleri, üç ülkenin dağ köylerine yeniden hayat veriyor

Arnavutluk, Kosova ve Karadağ’ın dağlık bölgelerinden geçen “Balkanların Zirveleri” (Peaks of the Balkans) yürüyüş rotası, bölgenin doğal ve kültürel zenginliklerini uluslararası ziyaretçilerle buluştururken, yerel toplulukların ekonomik kalkınmasına da önemli katkı sağlıyor. Yaklaşık 192 kilometrelik güzergâh boyunca uzanan rota; el değmemiş doğası, etkileyici dağ manzaraları, geleneksel köyleri ve misafirperverlik kültürüyle dikkat çekiyor. Prestijli seyahat dergisi Condé Nast Traveler’da yayımlanan kapsamlı bir gezi yazısında, rotanın yalnızca bir doğa turizmi destinasyonu olmadığı, aynı zamanda geçmişte savaşlar ve göç nedeniyle birbirinden kopmuş toplulukları yeniden bir araya getiren önemli bir proje olduğu vurgulanıyor.
2010’lu yılların başında sınır ötesi barış ve turizm girişimi olarak hayata geçirilen “Balkanların Zirveleri”, özellikle kırsal bölgelerde yeni ekonomik fırsatlar yarattı. Aile pansiyonları, dağ evleri ve yerel işletmeler sayesinde birçok aile yeniden doğdukları topraklara dönerek turizm faaliyetlerine başladı. Journal of Outdoor Recreation and Tourism dergisinde 2025 yılının sonunda yayımlanan bir araştırmaya göre, rotayı her yıl yaklaşık 43 bin kişi ziyaret ediyor. Dağ turizminin bölge ekonomisine yıllık katkısının ise 25 milyon avroyu aştığı tahmin ediliyor. Ancak artan ziyaretçi sayısı, özellikle Arnavutluk’taki Dobërdol gibi popüler noktalarda yoğunluğa neden olurken, güzergâhın diğer bölümleri görece sakinliğini koruyor.
Rotanın yerel halk üzerindeki etkisi, özellikle Kosova’nın Drelaj köyünde ve Arnavutluk’un Valbona Vadisi’nde açıkça görülüyor. Kosova Savaşı sırasında ailesiyle birlikte köyünü terk etmek zorunda kalan Konaku i Malsorit pansiyonunun sahibi Blendi Lajqi, turizm sayesinde ailesinin yıllar sonra yeniden topraklarına döndüğünü ve eski evlerini uluslararası ziyaretçileri ağırlayan bir pansiyona dönüştürdüğünü anlatıyor. Valbona’da ise turizmin gelişmesiyle çiftçiler ürünlerini daha iyi fiyatlarla satma, aileler yeni gelir kaynakları oluşturma imkânı buldu. Bununla birlikte yerel işletme sahipleri, turizmin kontrolsüz büyümesinin geleneksel mimariye ve bölgenin doğal karakterine zarar vermemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, ziyaretçilerin yalnızca popüler duraklarda yoğunlaşmak yerine Kosova’daki güzergâhlara ve daha az bilinen alternatif yürüyüş parkurlarına yönlendirilmesini öneriyor.
Yaklaşık 10-13 günde tamamlanabilen “Balkanların Zirveleri” rotası, günlük 5-8 saatlik yürüyüşler ve önemli yükseklik değişimleri içeriyor. Yürüyüş için en uygun dönem haziran-eylül ayları olarak gösterilirken, eylül ayı elverişli hava koşulları ve sonbahar öncesindeki doğal güzellikleriyle öne çıkıyor. Güzergâh üzerinde aile pansiyonlarından küçük otellere kadar farklı konaklama seçenekleri bulunuyor ve yemekler dâhil kişi başı gecelik ortalama 25-55 dolar arasında bütçe ayrılması öneriliyor. Uzmanlara göre rotanın gelecekteki başarısı, ziyaretçi sayısını artırmanın yanı sıra doğal çevrenin, yerel kültürün ve geleneksel yaşam biçiminin korunmasına bağlı. “Balkanların Zirveleri” böylece üç ülkenin dağlarını birbirine bağlamanın ötesinde, geçmişin izlerini taşıyan köylere yeniden hayat kazandıran önemli bir turizm ve iş birliği örneği olarak öne çıkıyor.
/ Bora Meco /




