Çevre reformu: Arnavutluk, AB standartlarına uygun yeni pil düzenleme çerçevesini hazırlıyor.

Çevreden sorumlu Bakanlık, Arnavutluk mevzuatını AB’nin 2023/1542 sayılı Tüzüğü ile tamamen uyumlu hâle getirmeyi amaçlayan “Piller ve Atık Piller Hakkında” karar taslağını hazırladı.
Yeni düzenleme, pillerin tüm yaşam döngüsünü kapsayan yeni kurallar getiriyor. Bu kurallar; pillerin tasarımından ithalatına ve piyasaya sunulmasına, ayrı toplanmasından işlenmesine ve atık olarak geri dönüştürülmesine kadar tüm süreçleri kapsıyor.
Açıklayıcı rapora göre düzenlemenin temel amacı, pillerin içerdiği tehlikeli maddelerin olumsuz etkilerini önleyerek çevreyi ve insan sağlığını korumak.
Yeni düzenleme beş ana pil kategorisini kapsıyor:
-
Taşınabilir piller
-
SLI pilleri (araçların çalıştırılmasında kullanılan aküler)
-
Endüstriyel piller
-
Hafif ulaşım araçlarına yönelik piller (LMT)
-
Elektrikli araç pilleri (EV)
Karar taslağının en önemli yeniliklerinden biri, yeni teknolojik ve çevresel mekanizmaların devreye alınması.
Ürünlerin içeriği ve performansı hakkında bilgi sağlamak amacıyla QR kodları ve dijital pil pasaportu aracılığıyla bir izlenebilirlik sistemi oluşturulacak.
Yeni düzenleme kapsamında ayrıca:
-
Karbon ayak izinin beyan edilmesi zorunlu olacak.
-
Yeni üretilen pillerde asgari oranda geri dönüştürülmüş malzeme bulunması sağlanacak.
-
Şirketler, ham madde tedarik zincirindeki sosyal ve çevresel riskleri en aza indirmek için denetim politikaları uygulayacak.
Karar taslağı, büyük ölçüde Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) ilkesine dayanıyor.
Bu ilke kapsamında, pil toplama ve geri dönüşüm ağının kurulmasına ilişkin tüm maliyetler pil üreticileri ve ithalatçıları tarafından karşılanacak. Böylece devlet bütçesine doğrudan herhangi bir mali yük getirilmemesi hedefleniyor.
Piyasa projeksiyonlarına göre Arnavutluk pazarına sunulan pil miktarının 2026 yılında yaklaşık 7.423 ton olması bekleniyor. Bu miktarın 2035 yılına kadar 10.290 tonun üzerine çıkacağı öngörülüyor.
Bu hacmi karşılamak amacıyla ülke genelinde taşınabilir piller için yaklaşık 5.000 toplama noktası kurulması planlanıyor. İlk yatırım maliyetinin ise 350.000 avroya kadar ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Sistemin yıllık işletme maliyetinin, geri dönüşüm hedeflerinin kademeli olarak artırılmasına paralel şekilde yükselmesi bekleniyor:
-
2027 yılında yaklaşık 700 bin avro,
-
2036 yılında ise 5,4 milyon avronun üzerinde.
Öngörülen tedbirlerin uygulanması, yeni idari yapılar oluşturulmasına gerek kalmadan mevcut kurumlar aracılığıyla aşamalı olarak gerçekleştirilecek.
/ Aida Vishko /




