Një sulm kibernetik tejet i sofistikuar, që ka prekur një numër të vogël, por të rëndësishëm, zyrtarësh qeveritarë, politikanësh, ekspertësh të teknologjisë dhe gazetarësh, ka ngritur alarmin global mbi dobësitë e sigurisë së smartfonëve. Ky incident, që filloi në fund të vitit të kaluar dhe vazhdoi gjatë vitit 2025, tregon një zhvendosje të strategjisë së hakerëve të lidhur me shtetin, të cilët tani mund të depërtojnë në telefona pa asnjë klikim nga përdoruesi.

Hetuesit e sigurisë kibernetike në firmën iVerify vunë re një model shqetësues: të gjitha viktimat kishin punuar në fusha me interes për qeverinë e Kinës dhe ishin shënjestruar nga hakerët kinezë edhe në të kaluarën. Edhe pse sulmuesit nuk lanë gjurmë të identitetit të tyre, ky model sugjeron fort përfshirjen e grupeve kibernetike kineze.

Smartfonët – një hallkë e dobët në mbrojtjen kibernetike

Ekspertët e sigurisë kombëtare dhe teknologjisë theksojnë se smartfonët, pajisjet e tjera celulare dhe aplikacionet e tyre janë kthyer në një hallkë të dobët në mbrojtjen kibernetike, sidomos për Shtetet e Bashkuara. Grupet e lidhura me shërbimet ushtarake dhe të inteligjencës kineze kanë synuar telefonat inteligjentë të amerikanëve të shquar dhe kanë depërtuar thellë në rrjetet e telekomunikacionit.

Rocky Cole, ish-ekspert i sigurisë kibernetike në Agjencinë e Sigurisë Kombëtare dhe Google, aktualisht drejtor operacionesh në iVerify, e përmbledh situatën me një deklaratë të qartë: “Bota është në një krizë sigurie mobile tani.”

Kjo situatë nxjerr në pah sa të cenueshme janë pajisjet dhe aplikacionet celulare, dhe rrezikun që dështimet e sigurisë mund të ekspozojnë informacione të ndjeshme ose t’i lënë interesat amerikane të hapura ndaj sulmeve kibernetike.

Akuzat reciproke SHBA-Kinë

Autoritetet amerikane paralajmëruan në dhjetor për një fushatë të gjerë hakerimi kineze, e cila synonte aksesin në mesazhet dhe bisedat telefonike të një numri të panjohur amerikanësh. Përfaqësuesi Raja Krishnamoorthi i Illinois, anëtar i Komitetit të Inteligjencës së Dhomës së Përfaqësuesve, theksoi se hakerët ishin në gjendje “të dëgjonin thirrjet telefonike në kohë reale dhe të lexonin mesazhe me tekst.” Më tej, hakerët kinezë kërkuan qasje në telefonat e përdorur nga Donald Trump dhe JD Vance gjatë fushatës së vitit 2024.

Nga ana tjetër, qeveria kineze ka mohuar akuzat për spiunazh kibernetik dhe ka akuzuar SHBA-në për organizimin e operacioneve të veta kibernetike. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Kinës, Lin Jian, deklaroi se SHBA-ja ka përdorur prej kohësh metoda të ndryshme për të vjedhur sekretet e vendeve të tjera, duke iu referuar një përpjekjeje të CIA-s për të rekrutuar informatorë kinezë.

Zyrtarët e inteligjencës amerikane e shohin Kinën si një kërcënim të rëndësishëm dhe të vazhdueshëm për interesat ekonomike dhe politike të SHBA-së, duke përdorur propagandën, dezinformimin online, inteligjencën artificiale dhe spiunazhin kibernetik për të fituar një avantazh strategjik në çdo konflikt ushtarak.

Rrjetet celulare një shqetësim i madh

Rrjetet celulare janë kthyer në një shqetësim madhor për sigurinë kombëtare. SHBA-ja dhe aleatët e saj kryesorë kanë ndaluar kompanitë kineze të telekomunikacionit nga rrjetet e tyre. Vende të tjera, si Gjermania, po heqin gradualisht përfshirjen kineze për shkak të shqetësimeve të sigurisë. Megjithatë, firmat kineze të teknologjisë mbeten një pjesë e madhe e sistemeve në shumë vende, duke u dhënë kompanive të kontrolluara nga shteti një gjurmë globale që mund të shfrytëzohet për sulme kibernetike.

Ligjvënësit amerikanë janë gjithashtu të shqetësuar për faktin se firmat kineze të telekomunikacionit mirëmbajnë ende disa sisteme rrugëzimi dhe ruajtjeje në cloud në SHBA. Përfaqësuesi amerikan John Moolenaar, kryetar i komitetit të Kinës, ka lëshuar thirrje gjyqësore për këto kompani, duke kërkuar informacion mbi operacionet e tyre në SHBA, me arsyetimin se “populli amerikan meriton të dijë nëse Pekini po përdor në heshtje firmat shtetërore për të depërtuar në infrastrukturën tonë kritike.”

Pajisjet celulare thesare të inteligjencës, por shpesh me siguri të dobët

Pajisjet celulare janë bërë thesar i inteligjencës. Ato mund të përdoren për të blerë aksione, për të lëshuar dronë dhe për të vënë në punë termocentrale. Por përhapja e tyre shpesh e ka tejkaluar sigurinë e tyre. Telefonat e zyrtarëve të lartë qeveritarë janë veçanërisht të vlefshëm, pasi përmbajnë informacione të ndjeshme qeveritare, fjalëkalime dhe një pamje të brendshme të diskutimeve mbi politikat dhe vendimmarrjen.

Një rast i fundit ku dikush imitonte Susie Wiles, shefen e stafit të Trump, dhe u kishte drejtuar mesazhe dhe telefonata guvernatorëve, senatorëve dhe udhëheqësve të biznesit, tregon se si hakerët mund të përdorin edhe qasjen në kontakte personale për të kryer mashtrime.

Ndërsa shumica e smartfonëve dhe tabletëve vijnë me siguri të fuqishme, aplikacionet dhe pajisjet e lidhura shpesh u mungojnë këto mbrojtje ose përditësimet e rregullta të softuerit. Kjo e bën çdo monitor fitnesi, monitor fëmijësh ose pajisje inteligjente një pikëmbështetje të mundshme për hakerët që kërkojnë të depërtojnë në rrjete, të marrin informacion ose të infektojnë sistemet me programe keqdashëse. Edhe pse zyrtarët federalë kanë nisur një program për të krijuar një “shenjë besimi kibernetik” për pajisjet e lidhura, ekspertët si Snehal Antani, ish-zyrtar kryesor i teknologjisë për Komandën e Përbashkët të Operacioneve Speciale të Pentagonit, paralajmërojnë se: “Po gjejnë dyer të pasme te kukullat Barbie,” duke iu referuar rrezikut të hakerimit të pajisjeve të thjeshta të lidhura.

Rreziqet kur përdoruesit nuk marrin masa paraprake

Ekspertët theksojnë se siguria e një pajisjeje celulare humbet rëndësinë nëse përdoruesi nuk ndjek masat themelore të sigurisë, veçanërisht kur pajisja përmban informacione të klasifikuara ose të ndjeshme. Rastet si ai i Mike Waltz, ish-këshilltar i sigurisë kombëtare të Trump, i cili pa dashje shtoi një gazetar në një bisedë në Signal mbi plane ushtarake, apo Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth, i cili përdori një lidhje interneti që anashkalonte protokollet e sigurisë së Pentagonit për të përdorur Signal në një kompjuter personal, theksojnë rëndësinë e protokolleve të rrepta.

Kina dhe vende të tjera do të përpiqen të përfitojnë nga lëshime të tilla, dhe zyrtarët e sigurisë kombëtare duhet të ndërmarrin hapa për të parandaluar përsëritjen e tyre. Michael Williams, ekspert i sigurisë kombëtare në Universitetin e Syracuse, thekson:

“Të gjithë kanë qasje në një sërë platformash të sigurta komunikimi. Thjesht nuk mund t’i ndajmë gjërat me të tjerët pa dashur.”

Kjo nënvizon rëndësinë e edukimit dhe ndërgjegjësimit për sigurinë kibernetike për të gjithë përdoruesit, veçanërisht ata që operojnë me informacione të klasifikuara. AP

/rtsh.al/