RTSH.al

Başbakan Rama: Arnavutçanın zenginliğini dijital kütüphanede buluşturalım

Başbakan Edi Rama, Manastır’daki Europe House’da Arnavutluk, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ ve Preşova’dan gençlerin yanı sıra üniversite rektörleri ve temsilcileriyle bir araya geldi. Görüşmede eğitim, kültürel kimlik, gençler arası iş birliği ve ortak Avrupa geleceği ele alındı.

Rama konuşmasında, buluşmayı Arnavut alfabesinin tarihine adanan günün kapanış etkinliği olarak nitelendirdi. Manastır Kongresi’nin Müze Evi’ni ziyaret etmenin, dilin korunması için geçmiş nesillerin verdiği mücadele ve fedakârlıkları daha somut biçimde hissettirdiğini vurguladı.

“Bu, özünde alfabenin hafızasına adanmış bir günün kapanış anı. Gerçekten dokunaklı bir gündü. Manastır’daki tarihi Kongre binasına girdiğinizde belgeleri, el yazmalarını ve dokuz gün boyunca Kongre’ye hayat veren kişilerin portrelerini gördüğünüzde, bugün sahip olduğumuz pek çok şeyi sanki her zaman varmış gibi kabul ettiğimizi düşünmeden edemiyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Başbakan, Arnavutçanın Arnavutları bir araya getiren temel unsur ve kimliklerinin önemli bir dayanağı olduğunu belirterek, dilin yüzyıllar boyunca olağanüstü fedakârlıklarla korunduğuna dikkat çekti.

“Konuştuğumuz ve yazdığımız, bizi kimliğimizin temel unsuru olarak birleştiren dil için olağanüstü fedakârlıklar yapıldı. İnsanlar hayatlarını ve çok uzun zamanlarını feda etti. Arnavutçanın yaşatılması, miras olarak gelecek nesillere aktarılması, sayısız insan için bir yaşam misyonu oldu” dedi.

Rama, Arnavutçanın korunmasına ve nesilden nesile aktarılmasına katkıda bulunan herkese, Ulusal Uyanış dönemi aydınlarından diasporada eğitim veren öğretmenlere kadar minnettarlığını ifade etti.

“Bugün burada sizlerle birlikte, Arnavutçayı günümüze taşıyan herkese, az ya da çok katkıda bulunan tüm isimlere derin bir minnet ve teşekkür duygusuyla şükranlarımı sunmak istiyorum. Manastır Kongresi’nde bir araya gelen Parashqevi Qiriazi ve diğer vatanseverlerden başlayarak…” diye konuştu.

Başbakan, bölgede Arnavutlar açısından tarihi süreçlere katkı sunan isimleri de anarak Ohri Anlaşması’na atıfta bulundu.

Özellikle Arbën Xhaferi’yi büyük saygıyla anan Rama, onu “hayatını genel olarak Arnavut davasına, özel olarak ise Kuzey Makedonya Arnavutlarına adayan; Arnavutçayı en iyi şekilde işleyen ve bu dili çok özel bir davanın hizmetine sunan isimlerden biri” olarak nitelendirdi.

Rama, diasporada görev yapan öğretmenlerin çalışmalarını da takdir etti. Ailelerini geçindirmek için günlük işlerini sürdürürken, yurt dışında yaşayan Arnavut çocuklara ana dillerini öğretmek için emek veren öğretmenlerin önemine dikkat çekti.

“Bir öğretmen, ailesini geçindirmek için çalışmasının yanı sıra, diasporadaki Arnavut çocuklara dilimizi öğretmek amacıyla sınıfa dönüştürülmüş bir odaya da gidiyor” dedi.

Rama, Arnavutçanın öğrenilmesinden edebî eserlerin okunmasına kadar geniş bir içeriği kapsayacak dijital bir kütüphane kurulması için harekete geçilmesi çağrısında bulundu. Arnavutçanın tüm zenginliğini bünyesinde barındıracak böyle bir kütüphanenin hayata geçirilmesinde teknolojinin önemli katkı sağlayacağını vurguladı.

“Artık Kosova hükümetiyle birlikte, Arnavutçanın gelişimi için oluşturulmuş diğer kurumlar ve toplumsal yapılarla da iş birliği yaparak, ortak bir ulusal Arnavutça kütüphanesi kurmanın zamanı geldi. İki ülkemizin sınırları dışında yaşayan Arnavut toplulukları arasında dünyanın dört bir yanına yayılmış yüzlerce, belki de binlerce küçük veya daha büyük kuruluş bulunuyor. Hep birlikte, herkesin erişimine açık bir dijital kütüphane oluşturmak için çalışmalıyız. Bu kütüphane, Arnavutça öğreniminden farklı türlerde yazılmış veya Arnavutçaya çevrilmiş tüm eserlerin okunmasına kadar geniş bir imkân sunmalı” ifadelerini kullandı.

Arnavutçanın bütün zenginliğini bünyesinde barındıracak bu kütüphanenin teknolojinin sunduğu imkânlarla destekleneceğini belirten Rama, projenin Arnavutluk hükümeti tarafından hayata geçirileceğini söyledi.

Kosova hükümetinin de projeye tam destek vereceğine inandığını belirten Rama, iki ülkenin ortak Arnavutça alfabesi ve diasporada Arnavutça eğitim kitaplarının hazırlanması konusunda önemli bir sürecin temellerini attığını, ancak bu noktaya gelmenin uzun zaman aldığını ifade etti.

/ Bora Meco /

Benzerleri

RTI