Uluslararası medya kuruluşları, Arnavutluk’ta tırmanan öğrenci protestolarını haberlerinde geniş yer vererek, eğitim reformu taleplerini yolsuzluk iddiaları, siyasi hesap verebilirlik ve ülkenin geleceğine ilişkin endişelerle ilişkilendirdi.

The Guardian, Reuters, Associated Press (AP), Deutsche Welle (DW) ve Anadolu Ajansı’nın haberlerine göre, Tiran’da öğrencilerin öncülüğünde düzenlenen gösteriler 14 Ekim’de şiddetlendi. Eğitim Bakanlığı önünde başlayan protestolara vatandaşlar da katıldı. Göstericilerin Bakanlık binasına ve çevredeki işletmelere molotofkokteyli ve taş attığı, çöp konteynerlerini ateşe verdiği bildirildi. Olaylarda Eğitim Bakanlığı binası ve iki banka yangından etkilenirken, polis kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Yetkililer çok sayıda kişinin gözaltına alındığını ve yaralandığını açıkladı. Gösteriler 15 Ekim’de de devam ederken, başkentteki yürüyüşlere lise öğrencileri de katıldı.

Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre öğrenciler, eğitim koşullarının iyileştirilmesinin yanı sıra yetersiz yatırımlar, yüksek kira maliyetleri, öğrenci yurtlarının eksikliği ve güncelliğini yitirmiş müfredatlar gibi sorunların çözülmesini talep ediyor. Daha geniş kapsamlı protesto hareketi ise eğitim alanındaki taleplerin ötesine geçerek, yolsuzluk iddialarına yönelik tepkileri ve Başbakan Edi Rama’nın istifası çağrılarını da içeriyor. Gösteriler ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile bağlantılı, Arnavutluk’un güney kıyısında planlanan tartışmalı lüks turizm projesine yönelik itirazlarla da ilişkilendiriliyor.

Reuters’ın 15 Ekim tarihli haberine göre Başbakan Edi Rama, protestolar sürerken istifa etmeyeceğini açıkladı. Rama, Arnavutluk’un Avrupa Birliği üyeliği hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdüreceğini vurgularken, hükümetin görevine devam edeceği mesajını verdi. Al Jazeera ise protestoların, eğitim sistemindeki sorunların yanı sıra gençler arasındaki ekonomik kaygıları, yolsuzluk iddialarına yönelik tepkileri ve siyasi değişim taleplerini de yansıttığına dikkat çekti. Karadağ merkezli Vijesti de Tiran’daki olayları haberleştirerek Eğitim Bakanlığı binasında çıkan yangını, polis ile göstericiler arasındaki çatışmaları ve öğrencilerin eğitim koşullarına ilişkin taleplerini aktardı.

Arnavutluk hükümeti şiddet olaylarını kınarken, protesto hakkının barışçıl biçimde kullanılması gerektiğini vurguladı. Ana muhalefetteki Demokrat Parti gösterilere destek vererek geçici bir hükümet kurulması ve erken seçim yapılması çağrısında bulundu. Avrupa Birliği’nin Arnavutluk Delegasyonu ise olayların tırmanmasından duyduğu endişeyi dile getirerek, polisin aşırı güç kullandığı yönündeki iddiaların soruşturulmasını istedi ve tüm tarafları gerilimi düşürmeye çağırdı. Üçüncü gününde de devam eden protestolar, eğitim reformu, siyasi hesap verebilirlik ve barışçıl gösteri hakkının korunması konularını Arnavutluk gündeminin merkezine taşıdı.

• The Guardian⁠
• Reuters – Student protests⁠
• Reuters – Rama’s response⁠
• Associated Press (AP)⁠
• Associated Press (AP) – Further coverage⁠
• Deutsche Welle (DW)⁠
• Deutsche Welle (DW) – Video report⁠
• Anadolu Ajansı (AA)

/ Bora Meco /