Kohët e fundit janë rishfaqur shqetësimet në lidhje me inteligjencën artificiale, pas deklaratave të disa figurave politike dhe teknike mbi rreziqet e mundshme të kësaj teknologjie që po evoluon me shpejtësi.

Themeluesi i Microsoft, Bill Gates, ka paralajmëruar për nevojën e ngadalësimit të ritmit të zhvillimit të saj, ndërsa Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka shprehur admirimin për teknologjinë, por ka theksuar domosdoshmërinë e kujdesit në zbatimin e saj.

Këto frikëra rikujtojnë skena të ngjashme nga e kaluara, veçanërisht gjatë Revolucionit Industrial në fillim të shekullit XIX, kur futja e makinerive në fabrika shkaktoi ankth dhe kundërshtim të gjerë midis punëtorëve.

Industria tekstile ishte sektori i parë që përvetësoi makineri moderne, duke rritur prodhimin, por duke sjellë pasiguri për vendet e punës dhe pagat.

Në këtë klimë lindi lëvizja e njohur si “Luddite”, e cila mori emrin nga figura legjendare “Ned Ludd”.

Punëtorët tekstilë kundërshtonin përdorimin e makinerive, rënien e pagave dhe humbjen e mbrojtjes ligjore.

Nga viti 1811, ludistët nisën sulme të organizuara ndaj fabrikave, veçanërisht në Nottingham, duke shkatërruar makineri dhe duke u përplasur me pronarët.

Dhuna e përshkallëzuar alarmoi autoritetet, të cilat dërguan mbi 12.000 ushtarë dhe miratuan ligje të rrepta.

Në vitin 1812, Parlamenti Britanik kriminalizoi shkatërrimin e makinerive, duke vendosur dënime të ashpra, përfshirë ekzekutimin ose internimin e përjetshëm në koloni penale si Australia. Deri në vitin 1816, lëvizja humbi vrullin pas arrestimeve dhe ekzekutimeve, ndërsa makineritë vazhduan të dominonin prodhimin.

Ashtu si në shekullin XIX, edhe sot shfaqet dilema midis përfitimeve të teknologjisë dhe rreziqeve që ajo sjell për vendet e punës, sigurinë dhe stabilitetin shoqëror.

Debati mbi inteligjencën artificiale pasqyron ankthin e hershëm të ludistëve, duke ngritur pyetjen se si mund të balancohet inovacioni me mbrojtjen e interesave njerëzore.

/rtsh.al/