Çmimi Nobel në Ekonomi për vitin 2026 u është akorduar dy ekonomistëve amerikanë, Robert E. Hall dhe Michael Woodford, për kërkimet e tyre mbi modelet ekonomike që ndihmojnë në stabilizimin e ekonomisë dhe zbutjen e krizave.

Sipas Akademisë Mbretërore Suedeze të Shkencave, puna e tyre ka kontribuar në zhvillimin e modeleve të reja kejnesiane, të cilat u mundësojnë qeverive dhe bankave qendrore të kuptojnë më mirë luhatjet ekonomike dhe të ndërhyjnë në kohën e duhur për të kufizuar pasojat e recesioneve dhe inflacionit.

Kërkimet e dy ekonomistëve kanë ndihmuar në ndryshimin e mënyrës se si analizohet dhe menaxhohet ekonomia. Në vend që të mbështeten vetëm te treguesit e përgjithshëm makroekonomikë, modelet e tyre marrin parasysh edhe vendimet e familjeve dhe bizneseve, si dhe mënyrën se si pritshmëritë për të ardhmen ndikojnë në konsum, çmime dhe investime.

Robert E. Hall, profesor në Universitetin Stanford, ka studiuar veçanërisht sjelljen e konsumatorëve dhe ndikimin që pritshmëritë për të ardhurat e ardhshme kanë te vendimet e tyre për shpenzimet. Ndërsa Michael Woodford, profesor në Universitetin Columbia, ka kontribuar në zhvillimin e teorive që shpjegojnë lidhjen mes vendimeve të bizneseve për çmimet, inflacionit dhe politikës monetare.

Kontributi i tyre ka rëndësi të veçantë për bankat qendrore, të cilat përpiqen të kontrollojnë inflacionin dhe të mbështesin aktivitetin ekonomik përmes normave të interesit dhe komunikimit të politikave të ardhshme monetare.

Modelet e zhvilluara nga dy ekonomistët kanë ndihmuar në përmirësimin e mjeteve që përdoren për të përballuar tronditjet ekonomike, përfshirë krizën financiare të vitit 2008 dhe pasojat ekonomike të pandemisë së COVID-19. Megjithatë, këto modele nuk i eliminojnë krizat, por ndihmojnë në kuptimin e tyre dhe në hartimin e politikave që mund të zbusin ndikimin e tyre.

Çmimi, i njohur zyrtarisht si Çmimi i Bankës së Suedisë për Shkencat Ekonomike në Kujtim të Alfred Nobelit, ka një vlerë prej 12 milionë koronash suedeze, rreth 1.2 milionë dollarë, shumë që do të ndahet mes dy fituesve.