I “gdhendur” nga lumi i fuqishëm Danub, Budapesti dhe horizonti i tij i bukur e bëjnë atë një nga qytetet më të bukura dhe më tërheqëse të Evropës.

Kryeqyteti i Hungarisë u bë një qytet në 1873, ndërsa ndërtesa e tij e madhe e parlamentit, kalaja dhe kështjella janë legjendare. Por Budapesti i vërtetë zbulohet pas këtyre pamjeve përrallore.

Sot, Budapesti po del nga dekada ndryshimesh me ritme të shpejta, të shkaktuara nga kolapsi i komunizmit në 1989 dhe shpërthimi i energjisë krijuese që erdhi me liritë e reja. Brutaliteti i 40 viteve të sundimit komunist dhe i periudhës së mëparshme të fashizmit ka lënë gjurmë në qytet.

Distrikti i Bareve të Rrënojave është optimizmi i banorëve vendas që shohin mundësi në fatkeqësi. Dhe ndërsa shumë prej atyre që menaxhojnë, punojnë dhe pinë në këto institucione mund të mos e mbajnë mend rënien e Murit të Berlinit, është e qartë se psikologjia dhe filozofia e tyre janë prekur nga ngjarja e rëndësishme.

Baret e rrënojave të Budapestit u shfaqën për herë të parë në fillim të viteve 2000, kur krijuesit e rinj që kërkonin një hapësirë ​​të re, të përballueshme për njerëzit që të rrinin, filluan të zhvillonin bare pop-up në ndërtesat e shkatërruara në distriktin VII, i cili gjatë kohës naziste kishte qenë getoja hebreje.

Është një fakt i kthjellët që, vetëm 35 vjet më parë, në Budapest kishte një ndjenjë shumë të ndryshme në krahasim me atë aktual. Një atmosferë frike dhe terrori ishte e përhapur dhe “60 Andrassy” ishte qendra nervore e gjithë kësaj.

Sot, është shtëpia e muzeut të Shtëpisë së Terrorit. Në mishërimet e mëparshme ishte selia e partisë lokale naziste.

Ai ka qenë një memorial për të kapur, mbajtur, torturuar dhe vrarë në këtë ndërtesë nga të dy regjimet, gjatë asaj që ata në Budapest e quajnë pushtim të dyfishtë. Muri i imazheve që tregon më shumë se 3000 njerëzit që humbën jetën është një kujtesë e ashpër e brutalitetit të përjetuar nga banorët vendas gjatë gjysmës së dytë të shekullit të 20-të.

Shpërthimi i propagandës komuniste dhe qelitë e ngushta sigurojnë që vizitorët të mos kenë asnjë dyshim se sa sfiduese ishin këto kohë.

Ekspozita e përhershme “Memento Park” flet për ngjarjen më të madhe, më rrëqethëse në Hungari midis fundit të Luftës së Dytë Botërore dhe rënies së komunizmit: 12 ditët në nëntor 1956 kur trupat sovjetike hynë në Budapest dhe shtypën brutalisht një kryengritje që kërkonte politikë më demokratike.

Ndërsa Shtëpia e Terrorit nxjerr në pah tmerret e fshehura të pushtimit, Memento Park tregon përpjekjet më të dukshme e të jashtme të sundimtarëve komunistë për të ushtruar ndikimin e tyre.

Hungaria e sotme ka një frymë shumë më ndryshe në krahasim me atë të vendit që ishte i pushtuar për kaq shumë kohë. Është pjesë e Bashkimit Evropian, anëtare e NATO-s dhe ndihet më e sigurt se kurrë drejt perëndimit./ CNN

/rtsh.al/