Mund të mos keni dëgjuar për kolinën më parë, por studimet tregojnë se është thelbësore për shëndetin tonë, në faza të ndryshme të jetës. Kolina nuk është as vitaminë dhe as mineral, është një përbërës organik që është jetik për funksionimin e shëndetshëm të sistemit nervor të njeriut. Tani ka prova në zhvillim se konsumimi i më shumë kolinës mund të ketë një gamë të gjerë efektesh të fuqishme, nga përmirësimi i performancës njohëse deri te mbrojtja kundër çrregullimeve neurozhvillimore, duke përfshirë çrregullimin e deficitit të vëmendjes/hiperaktivitetit (ADHD) dhe disleksinë.

Lëndë ushqyese gjithashtu duket se luan një rol të rëndësishëm në neurozhvillimin njerëzor. Në një studim, foshnjat, nënat e të cilëve morën suplemente të kolinës gjatë shtatzënisë lindën foshnja me aftësi më të lartë shpejtësie të përpunimit të informacionit.

Shkencëtarët thonë se kolina është një lëndë ushqyese e mrekullueshme, por se është anashkaluar shumë. Pra, nga vjen kolina dhe a po e marrim mjaftueshëm atë?

Çdo qelizë në trupin tonë përmban kolinë, thotë Xinyin Jiang, profesor i shkencave të shëndetit dhe të ushqyerit në Kolegjin Brooklyn në Nju Jork, SHBA.

Kolina është një lëndë ushqyese thelbësore, që do të thotë se ne kemi nevojë për atë për shëndetin tonë, por trupi ynë nuk prodhon mjaftueshëm vetë. Në vend të kësaj, ne duhet të marrim një pjesë të saj nga dietat tona. Në këtë kuptim, është e ngjashme me acidet yndyrore omega 3, megjithëse në fakt është e lidhur ngushtë edhe me vitaminat B. Kolina mund të gjendet kryesisht në ushqimet me bazë shtazore, duke përfshirë viçin, vezët, peshkun, pulën dhe qumështin, por është gjithashtu në kikirikë, fasule, kërpudha dhe perime kryqëzuese si brokoli, megjithëse ushqimet shtazore priren të përmbajnë më shumë kolinë sesa burimet me bazë bimore.

Ne kemi nevojë për kolinë për funksione të shumta në trupin tonë, duke përfshirë funksionin e mëlçisë. Mungesa e saj mund të shkaktojë një sërë problemesh.

“Kolina ndihmon në transportin e yndyrës nga mëlçia dhe kur një person ka mungesë, ai mund të përfundojë me një mëlçi të yndyrshme”, thotë Jiang. Kolina gjithashtu ndihmon trupin të sintetizojë fosfolipide, të cilat janë përbërësi kryesor i membranave qelizore në trupin tonë. Të qenit me mungesë të lëndës ushqyese mund të ndikojë në shprehjen e gjeneve të përfshira në procesin e ndarjes së qelizave tona. Gjatë zhvillimit të fetusit, mungesa e kolinës mund të jetë veçanërisht e dëmshme sepse pengon përhapjen e qelizave në tru.

Roli i kolinës në tru është thelbësore, në fakt është kryesisht një “lëndë ushqyese e trurit”, thotë Derbyshire. Është e nevojshme që trupi ynë të prodhojë neurotransmetuesin acetilkolinë, i cili është një kimikat që bart mesazhe nga truri në trup përmes qelizave nervore. Acetilkolina luan një rol kryesor në qelizat nervore të trurit, të cilat janë të nevojshme për kujtesën, të menduarit dhe të mësuarit tonë.

Në një studim që përfshinte pothuajse 1,400 njerëz të moshës 36 deri në 83 vjeç, studiuesit zbuluan se njerëzit me një konsum më të lartë të kolinës prireshin të kishin kujtime më të mira dhe marrja e kolinës gjatë moshës së mesme mund të ndihmojë në mbrojtjen e trurit tonë.

Nga ana tjetër, mungesa e kolinës është shoqëruar gjithashtu me çrregullime neurodegjenerative si sëmundja e Alzheimerit dhe Parkinsonit.

Një mënyrë tjetër se si kolina mund të ndikojë në tru është shëndeti ynë mendor. Një studim zbuloi se marrja më e lartë e kolinës shoqërohej me nivele më të ulëta ankthi. Në një studim tjetër, të kesh një konsum më të lartë diete me kolinë ishte e lidhura me një rrezik më të ulët të depresionit.

Marrja e sasisë së duhur të kolinës mund të vijë edhe me një sërë përfitimesh të tjera. Kolina mund të ndihmojë në uljen e niveleve të homocisteinës, një aminoacid i cili mund të rrisë rrezikun e sëmundjeve të zemrës. Nivelet e larta të homocisteinës mund të lidhen gjithashtu me osteoporozën dhe hulumtimet kanë zbuluar se njerëzit me konsum më të lartë të kolinës nga dietat e tyre priren të kenë një densitet më të lartë të kockave, një tregues i kockave të forta dhe të shëndetshme me një rrezik më të ulët për t’u thyer.

Është vërtetuar mirë se dy vitet e para të një fëmije janë kritike për zhvillimin e tyre dhe dieta e nënës gjatë shtatzënisë dhe ushqyerja me gji ka një ndikim integral në këtë. Studimet tregojnë se kolina është shumë e rëndësishme për zhvillimin e një foshnje në bark. Në fakt foshnjat lindin me tre herë më shumë kolinë se nënat e tyre, gjë që tregon se sa e rëndësishme është në këtë fazë të jetës.

Disa studime kanë zbuluar se furnizimi me kolinë në mitër lidhet me rezultatin njohës të foshnjës, dhe përfitimet e tij mund të vazhdojnë për vite me radhë ndërsa fëmija zhvillohet. Në një studim, gratë shtatzëna që kishin marrjen më të lartë të kolinës gjatë tremujorit të dytë të shtatzënisë (nga java e 13 në javën e 28) vazhduan të kishin fëmijë që shënuan rezultate më të larta në një test të kujtesës afatshkurtër dhe afatgjatë në moshën shtatë vjeçare.

Disa kërkime madje sugjerojnë se marrja e pamjaftueshme e kolinës kur një grua është shtatzënë mund të lidhet me ADHD te fëmijët e tyre.

Një rishikim i vitit 2020 arriti në përfundimin se plotësimi i kolinës ndihmon zhvillimin e trurit.

Vezët janë një nga burimet më të fuqishme të kolinës. Një studim zbuloi se njerëzit që hanë vezë kanë pothuajse dyfishin e marrjes së zakonshme të kolinës në krahasim me ata që nuk hanë, duke bërë që studiuesit të arrijnë në përfundimin se konsumimi i sasisë së duhur ditore të kolinës ishte “jashtëzakonisht i vështirë” pa ngrënë vezë ose pa marrë një suplement.

Rekomandimi për 400 mg kolinë në ditë është i arritshëm për shumicën e njerëzve nëse planifikoni dietën tuaj me kujdes.

/rtsh.al/