Ujëvara e Niagarës ka qenë një magnet që tërheq udhëtarët globalë për të paktën dy shekuj. Por deri në këtë vit, një tunel i madh i varrosur thellë nën kaskadë ka qenë i ndaluar për vizitorët.

Shkëmbinjtë nën ujëvarën gjigante që shtrihen në kufirin midis shtetit të Nju Jorkut të SHBA-së dhe provincës kanadeze të Ontarios janë të mbushura me dhoma të gdhendura dhe sot, një tunel i ndërtuar më shumë se një shekull më parë në anën kanadeze është hapur për të zbuluar shkallën e mrekullueshme të këtyre mrekullive inxhinierike.

Që nga korriku 2022, eksplorimi i tunelit ofron një pamje magjepsëse të punës pioniere që ndihmoi në sjelljen e këtij cepi të Amerikës së Veriut në epokën moderne.

Stacioni i energjisë, i cili funksionoi nga viti 1905 deri në vitin 2006, devijoi ujin nga lumi i fuqishëm Niagara për të drejtuar gjeneratorë gjigantë që elektrizuan industrinë rajonale dhe kontribuuan që porti i Liqeneve të Madhe të Buffalo-s aty pranë të bëhej i njohur si Qyteti i Dritës.

Rajoni rreth ujëvarës dikur ishte një qendër aktiviteti për biznesmenët që donin të fitonin para nga shfrytëzimi i energjisë hidrike.

Hidrocentrali Adams ishte i pari që u hap, duke funksionuar në anën e SHBA nga 1895 deri në 1961. Në anën kanadeze, Ontario Poëer Company operoi nga 1905 deri në 1999 dhe Stacioni i Gjenerimit të Energjisë së Torontos nga 1906 deri në 1974.

Sot, stacioni i Niagara Parks është i vetmi hidrocentral plotësisht i paprekur në botë i epokës së tij. Para se të mbërrijnë në tunel, vizitorëve në stacionin elektrik u tregohet një model në shkallë të punimeve masive inxhinierike që shkuan në shndërrimin e ujërave të forta në energji elektrike.

Tuneli është gjithashtu një atraksion historik, i veçantë dhe përfshihet në çmimin e hyrjes së termocentralit. U deshën mijëra punëtorë dhe katër vjet për të gërmuar argjilën nën dhomën kryesore të gjenerimit duke përdorur fenerë, dinamit, kazma dhe lopata.

I ndërtuar si një kështjellë, tuneli me lakim të butë përbëhet nga katër shtresa tullash dhe 18 centimetra betoni dhe është i rrethuar nga argjilë.

Afër fundit të tunelit del në një platformë shikimi 20 metra në nivelin e lumit.

/rtsh.al/