Arnavutluk Bilimler Akademisi, Arnavut arkeolojisinin kurucu isimlerinden arkeolog ve araştırmacı Hasan Ceka’yı, vefatının 28. yıl dönümünde düzenlenen anma etkinliğiyle andı. Akademi, Ceka’nın arkeolojik araştırmaların kurulması ve geliştirilmesine yaptığı önemli katkıları vurguladı. 2 Ağustos 1900’de Elbasan’da doğan Ceka, Viyana’daki eğitimini tamamladıktan sonra 1930 yılında ülkesine dönerek bilimsel çalışmalarına başladı. Ulusal Kütüphane’de görev yapan Ceka, burada arkeolojik bir koleksiyon oluşturdu ve daha sonra Apolonia ile Butrint’teki yabancı arkeoloji misyonlarında Arnavutluk devletini temsil etti.

Ceka, 1947 yılında Apolonia’daki ilk arkeolojik kazı ekibine başkanlık etti. 1956’dan itibaren araştırmalarının önemli bir bölümünü bu antik kente ayırdı. Kazılar sırasında mimari komplekslerin, nymphaeumun ve tarihî açıdan önemli diğer anıtların ortaya çıkarılmasına katkıda bulundu. Araştırmalarının bir diğer önemli alanı ise özellikle Dyrrah ve Apolonia antik kentlerine ait sikkeler üzerine yoğunlaşan nümizmatik çalışmalarıydı. 1965 yılında yayımlanan “İlir Nümizmatiğinin Sorunları” adlı eseri ile “Dyrrah ve Apolonia Sikkeleri” başlıklı araştırması, bu alandaki önemli çalışmaları arasında yer aldı.

Eski Yunanca ve Latince bilen Hasan Ceka, “Antik Yazarların Eserlerinde İlirler ve İlirya” adlı kitabın Arnavutçaya çevrilmesi ve hazırlanmasına da katkı sağladı. Bilimsel araştırmaları, makaleleri ve bildirileri ise “İlir Tarihinin İzinde” adlı eserde bir araya getirildi. Kazıları, keşifleri ve akademik yayınlarıyla Arnavut topraklarındaki antik tarih ve uygarlığın araştırılmasında kalıcı bir miras bırakan Ceka, 2 Kasım 1998’de hayatını kaybetti. Arnavut arkeolojisinin öncü isimlerinden biri olarak bilim dünyasındaki yerini koruyor.

/ Bora Meco/