Arnavutluk’un Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik müzakerelerinin teknik aşamasını Aralık 2027’ye kadar tamamlaması, Avrupa-Atlantik bölgesinde güvenliğin sağlanması, bölgedeki Arnavutların desteklenmesi ve ekonomik diplomasinin güçlendirilmesi, Avrupa ve Dışişleri Bakanlığının gelecek yıl için belirlediği öncelikler arasında yer alıyor.

Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha, 2027 yılı bütçe tasarısının Avrupa ve Dışişleri Komisyonunda genel görüşmesi sırasında yaptığı açıklamada, yeni bütçenin Arnavutluk’un uluslararası alandaki kapasitesini güçlendirmeyi ve ülkeyi AB üyeliğine hazırlamayı hedeflediğini söyledi.

Hoxha, “Biz yalnızca bakanlık teşkilatının veya diplomatik dış hizmet sisteminin işleyişini sağlayacak bir bütçe önermiyoruz. Arnavutluk’un uluslararası kapasitesine ve hazırlık sürecine yatırım yapmayı, bugünden itibaren bir AB üyesi ülke olma anlayışıyla hareket etmeyi öneriyoruz” dedi.

Bakan, dış politikanın temel önceliğinin Avrupa ile bütünleşme ve üyelik müzakerelerinin tamamlanması olduğunu vurguladı.

Hoxha, “Hedefimiz, sürecin teknik bölümünü, yani son teknik aşamayı Aralık 2027’ye kadar tamamlamak. Ardından siyasi aşamaya geçerek Arnavutluk’un bu on yıl içerisinde Avrupa Birliği’ne katılmasını sağlamak istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Bu sürecin, devlet kurumlarının ve diplomatik hizmetlerin yeni döneme hazırlanmasını gerektirdiğini belirten Hoxha, “Devletin mevcut kapasitesiyle bu sürece yanıt vermemiz, Arnavut diplomasisinin, Avrupa ve Dışişleri Bakanlığının ve Dışişleri Hizmetlerinin gireceğimiz yeni aşamaya hazır olması gerekiyor” diye konuştu.

Avrupa-Atlantik güvenliği ve NATO

Dış politikanın bir diğer önceliğinin Avrupa-Atlantik bölgesinde güvenlik ve Arnavutluk’un NATO içerisindeki rolü olacağını belirten Hoxha, ülkenin ittifakın faaliyetlerine katkısını sürdüreceğini söyledi.

Bakan, “İttifakın misyon ve operasyonlarına, savunma ve istihbarat alanındaki iş birliğine, siber güvenliğe ve özellikle dezenformasyon olmak üzere hibrit tehditlerle mücadeleye katkı sağlamaya devam edeceğiz. Bunu müttefiklerimizle yakın iş birliği içerisinde gerçekleştireceğiz” dedi.

Bölgedeki Arnavutlara destek ve Kosova ile ilişkiler

Hoxha, bölgedeki Arnavutların desteklenmesi ve Batı Balkanlar’da istikrarın korunması konularına da değinerek bölgesel iş birliğinin yanı sıra ikili ve çok taraflı ilişkilerin önemini vurguladı.

Bakan, “Kosova ile iş birliğimizi, koordinasyonumuzu ve her türlü alanda sınırsız desteğimizi güçlendireceğiz” açıklamasında bulundu.

Karadağ, Preşova Vadisi ve Kuzey Makedonya’da yaşayan Arnavutların haklarının korunmasına yönelik çalışmaların da güçlendirileceğini belirten Hoxha, komşu ülkelerin Avrupa ile bütünleşme süreçlerinin desteklenmeye devam edileceğini ifade etti.

Bu kapsamda, Berlin Süreci’nin de aralarında bulunduğu yaklaşık 70 bölgesel girişimin önemine dikkat çekti.

Stratejik ortaklıklar

Hoxha, Arnavutluk’un stratejik ortakları arasında ABD, İtalya, Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan’ın bulunduğunu belirtti.

Bakan, “Bu ülkelerle daha kapsamlı bir diyalog, koordinasyon ve uzlaşma sürecine girdik. Amacımız, ikili ilişkilerimizin gündeminde birikmiş meselelerin mümkün olan en kısa sürede çözüme kavuşturulmasını sağlamak” dedi.

Çok taraflı diplomasi ve uluslararası görünürlük

Arnavutluk’un dış politika öncelikleri arasında çok taraflı diplomasinin geliştirilmesi ve ülkenin uluslararası profilinin güçlendirilmesi de bulunuyor.

Hoxha, “Arnavutluk küçük bir ülke olarak çok taraflılığa, uluslararası iş birliğine ve uluslararası hukuka inanıyor. Uluslararası hukuk, uluslararası alanda haklarımızı küçük bir ülke olarak korumanın en iyi güvencesidir” ifadelerini kullandı.

Arnavutluk’un Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve Arnavutluk’un ulusal çıkarlarıyla bağlantılı konseylerdeki faaliyetlerini sürdüreceğini belirten Hoxha, ülkenin ve Arnavut uzmanların uluslararası kuruluşlardaki adaylıklarının da destekleneceğini söyledi.

Bunun yanı sıra Arnavutluk’un uluslararası imajını geliştirmek amacıyla kamu diplomasisi, dijital diplomasi ve kültürel diplomasi faaliyetlerinin teşvik edileceğini kaydetti.

Ekonomik diplomasi ve ihracatın geliştirilmesi

Bakan Hoxha’nın üzerinde durduğu bir diğer önemli konu ise ekonomik diplomasi ve bunun ülkenin ekonomik kalkınma hedefleriyle ilişkilendirilmesi oldu.

Hoxha, “Ekonomik diplomasi artık yalnızca bir slogan veya çalışma planlarımızdaki bir unsur değil. Diplomatik faaliyetlerimizi, günlük çalışmalarımızı ve dış temsilciliklerimizin faaliyetlerini ülkenin ekonomik kalkınma çıkarlarıyla somut biçimde ilişkilendirmek istiyoruz” dedi.

Bu doğrultuda ihracatın teşvik edilmesi ve yeni ekonomik bağlantıların kurulmasının önemli rol oynayacağını vurgulayan Hoxha, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dış temsilciliklerimizin, ihracatın geliştirilmesi, yeni ekonomik bağlantıların kurulması ve çalışmalarımızın her zaman önemli bir parçası olmuş ve olmaya devam edecek diğer faaliyetler aracılığıyla, ülkemizin yurt dışındaki ekonomik temsil ihtiyaçlarıyla sürekli ve kesintisiz biçimde bağlantılı olmasını istiyoruz.”

/ Aida Vishko /