Çfarë duhet për të arritur moshën 70 vjeç dhe për të mos pasur ndonjë sëmundje kronike? Një ekip studiuesish të udhëhequr nga shkencëtarë nga Shkolla e Shëndetit Publik Harvard TH Chan u përpoq t’i përgjigjej kësaj pyetjeje duke ndjekur mbi 100,000 amerikanë në të 40-at, 50-at dhe 60-at e tyre deri në tre dekada.

Rezultatet, të botuara më 24 mars në revistën Nature Medicine, zbuluan se dietat e shëndetshme më herët në jetë shoqëroheshin me një probabilitet më të lartë për plakje të shëndetshme, edhe pas llogaritjes së faktorëve të tjerë të stilit të jetesës, si aktiviteti fizik dhe statusi i pirjes së duhanit.

Por cilat dieta mund të rrisin shanset për plakje të shëndetshme?

Studiuesit pyetën pjesëmarrësit e studimit për zakonet e tyre të të ushqyerit deri në tre dekada, derisa arritën moshën 70 vjeç. Pjesëmarrësit dokumentuan rregullisht dhe gjerësisht konsumin e tyre të ushqimit, duke raportuar se sa shpesh hanin më shumë se 130 ushqime të ndryshme.

Ekipi i studimit më pas klasifikoi konsumin e ushqimit duke matur se sa afër ishte modeli i konsumit me tetë lloje dietash të shëndetshme dhe konsumin e ushqimit të pashëndetshëm ultra të përpunuar.

Në fund të periudhës së studimit tre dekada më vonë, studiuesit zbuluan se 9,771 nga 105,015 pjesëmarrës, ose rreth 9.3%, arritën atë që ata e përcaktuan si plakje të shëndetshme, e cila po jeton deri në moshën 70 vjeç pa sëmundje kronike si diabeti, hipertensioni dhe sëmundjet e zemrës, dhe pa dëmtime njohëse, fizike ose mendore. Ekipi i studimit zbuloi se për secilën nga tetë dietat e shëndetshme, respektimi më i lartë shoqërohej me gjasa më të mëdha për plakje të shëndetshme.

Përveç kësaj, studiuesit zbuluan se konsumi më i lartë i frutave, perimeve, drithërave, arroreve, bishtajoreve, yndyrave të pangopura dhe produkteve të qumështit me pak yndyrë lidhej me shanse më të mëdha për plakje të shëndetshme. Nga ana tjetër, konsumi më i lartë i yndyrave trans, natriumit, pijeve me sheqer dhe mishit të kuq ose të përpunuar shoqërohej me shanse më të ulëta për plakje të shëndetshme. Ky studim tregon bindshëm se ndjekja e një diete të shëndetshme më herët në jetë është një faktor kyç i përfshirë në plakjen e shëndetshme. Ky hulumtim është në përputhje me studime të tjera që kanë zbuluar se njerëzit mund të fitojnë vite duke ngrënë më shumë perime, fruta, drithëra dhe arra dhe duke shmangur pijet me sheqer dhe ushqimin e përpunuar.

Sipas studiuesve, këto gjetje duhet t’i shtyjnë njerëzit të mendojnë për një dietë ushqyese si një komponent kyç i plakjes së shëndetshme. Kur bëjnë zgjedhje ushqyese, të gjithë duhet të synojnë ushqime të plota që përpunohen minimalisht, të tilla si perimet me gjethe jeshile, frutat e freskëta dhe drithërat. Ky studim dhe të tjerët tregojnë vazhdimisht përfitimet e arrave, si dhe bishtajoreve, të tilla si fasulet dhe thjerrëzat. Peshku dhe mishi pa yndyrë mund të jenë gjithashtu pjesë e një diete të shëndetshme. Nga ana tjetër, mishi shumë i përpunuar, shoqërohet me rezultate më të këqija shëndetësore./ CNN

/rtsh.al/