Thellë në pyjet paqësore të Lituanisë perëndimore, aty ku dikur fshiheshin raketat bërthamore sovjetike të gatshme për shkatërrim, sot qëndron një dëshmi e çuditshme e historisë së Luftës së Ftohtë. Baza e Raketave Plokštinė, dikur një kompleks ushtarak tejet sekret, është shndërruar në Muzeun e Luftës së Ftohtë, duke tërhequr mijëra vizitorë nga e gjithë bota.

Një kujtesë e epokës bërthamore

E vendosur në thellësitë e Parkut Kombëtar Žemaitija, një zonë idilike me liqene, ligatina dhe fshatra të vjetra, baza ishte një vend strategjik për ruajtjen e kokave bërthamore që synonin vendet e NATO-s. E ndërtuar në vitin 1962 pas dy vitesh punë intensive nga më shumë se 10,000 punëtorë, ajo mbeti një sekret i ruajtur mirë, aq sa inteligjenca amerikane e zbuloi atë vetëm në vitin 1978 përmes zbulimit satelitor.

Sot, vizitorët përshëndeten nga disa rreshta telash me gjemba, përpara se të shfaqen katër kupola të bardha – bunkerët që dikur strehonin armë të shkatërrimit në masë. Këto struktura, që duken si kërpudha parazitare në peizazhin natyror, ofrojnë një pamje të ftohtë të së kaluarës.

Një botë nëntokësore e fshehur

Hyrja në objekt bëhet përmes një vrime në tokë, me një tabelë në rusisht që shkruan “Ju lutem, fshijini këmbët” – një kujtesë e rëndësisë së pastërtisë në një vend pune të tillë, veçanërisht kur punohet me koka bërthamore.

Baza e Raketave Plokštinė ishte një projekt ushtarak i përpunuar, me një qendër komande nëntokësore, një rrjet korridoresh dhe katër boshte 100 metra të gjata që strehonin raketa tokë-tokë R-12 Dvina. Kishte madje edhe një termocentral nëntokësor për të gjeneruar energji në raste emergjence.

Brenda labirintit të errët nëntokësor, vizitorët kalojnë nëpër salla interaktive tematike kushtuar fazave të ndryshme të Luftës së Ftohtë. Manekinë silikoni të ushtarëve të vrenjtur, statuja të Leninit dhe Stalinit, çmime ushtarake, dhe sende të tjera origjinale sovjetike, krijojnë një atmosferë të çuditshme dhe të thellë.

Atraksioni qendror është siloja, ku vizitorët mund të qëndrojnë në buzë të vrimës 100 metra të thellë. Edhe pse raketat nuk u larguan kurrë nga ky bosht, baza ka pasur viktima gjatë viteve, duke përfshirë ushtarë që humbën jetën gjatë kontrolleve rutinë apo derdhjeve të acidit nitrik, siç kujton guida e muzeut, Aušra Brazdeikytė.

Qyteti fantazmë dhe parajsa natyrore

Vetëm pak hapa larg siloseve ndodhet një qytet fantazmë i paemërtuar, i cili dikur strehonte rreth 300 ushtarë dhe oficerë. Pas çmontimit të bazës, disa ndërtesa administrative të qytetit u shndërruan çuditërisht në një kamp veror për fëmijë, i quajtur Žuvėdra (pulëbardhë), i cili funksionoi deri në vitin 1990. Sot, nga ky qytet kanë mbetur vetëm disa ish-hangarë magazinimi, që duken si piramida të lashta të humbura në pyll.

Prania e kësaj baze të braktisur bërthamore dhe rajonit të bukur përreth saj, me liqenin Plateliai, shtigjet për çiklizëm dhe ecje, dhe restorantet piktoreske, është një alegori e Lituanisë moderne. Vendi ka kapërcyer me sukses dekadat e pushtimit sovjetik dhe i ka shndërruar plagët e Luftës së Ftohtë në momente të mësueshme.

Parku Kombëtar Žemaitija është një perlë e fshehur e udhëtimit të ngadaltë evropian, duke ofruar jo vetëm histori të thellë, por edhe kulturë të pasur lokale, me tradita pagane dhe të krishtera që bashkëjetojnë, si dhe kuzhinë të shijshme me specialitete si petullat samogitane dhe supa e ftohtë me panxhar. cnn

/rtsh.al/