Krokodili filipinas, i njohur shkencërisht si Crocodylus mindorensis, konsiderohet një nga speciet më të rralla dhe më të rrezikuara në botë. I njohur për reputacionin e tij të keq, ky zvarranik rrezikon të zhduket, por një përpjekje e kombinuar mes shkencëtarëve dhe komuniteteve indigjene po bën të mundur shpëtimin e tij.

Nga kulti te persekutimi

Në të kaluarën, popullsitë indigjene të Filipineve e nderonin krokodilin, duke e quajtur “Nono” ose gjysh dhe duke e parë si simbol të forcës. Megjithatë, ky perceptim ndryshoi me ardhjen e kolonizatorëve spanjollë në vitet 1560, të cilët i përshkruanin krokodilët si “mostruozë” dhe “të etur për gjak”.

Me kalimin e shekujve, shpyllëzimi, zhvillimi urban dhe gjuetia intensive e çuan krokodilin filipinas në prag të zhdukjes. Nga rreth 10,000 individë, numri i tyre ra në vetëm 100 në fillim të viteve 1990.

Një përpjekje e përbashkët për ruajtje

Për të ndalur këtë rënie drastike, një koalicion i shkencëtarëve, organizatave dhe komuniteteve lokale, si Fondacioni Mabuwaya, po ndërmarrin veprime konkrete:

Mbarështimi në robëri: Programet e riprodhimit në ferma dhe kopshte zoologjike në mbarë botën po ndihmojnë në rritjen e numrit të tyre. Megjithatë, ri-futja e tyre në natyrë ka pasur rezultate të përziera, duke treguar nevojën për përshtatje graduale.

Ruajtja në vend: Përmes bashkëpunimit me komunitetet indigjene si populli Agta, janë krijuar rezerva të mbrojtura ku ndalohet bujqësia, blegtoria dhe peshkimi komercial. Vullnetarë vendas, të njohur si Bantay Santuwaryo, patrullojnë dhe monitorojnë popullatën e krokodilëve.

Programi “Headstart”: Për të rritur shanset e mbijetesës, vullnetarët mbledhin këlyshët e vegjël dhe i dërgojnë në një qendër konservimi ku rriten në një mjedis të kontrolluar derisa të jenë mjaftueshëm të fortë për t’u lëshuar sërish. Falë kësaj metode, shkalla e mbijetesës së tyre ka arritur në 79%.

Ndryshimi i perceptimit

Një nga sfidat më të mëdha mbetet ndryshimi i perceptimit negativ të njerëzve ndaj krokodilëve. Gjatë dekadave, krokodili është parë si një simbol i politikanëve të korruptuar, por organizata si Fondacioni Mabuwaya po punojnë përmes fushatave edukative, posterave, shfaqjeve me kukulla dhe promovimit të turizmit ekologjik për të rivendosur marrëdhënien e respektit mes njerëzve dhe këtyre zvarranikëve.

Falë këtyre përpjekjeve, popullsia e krokodilëve filipinas në Malet Sierra Madre ka arritur në rreth 125 individë, një numër modest por shpresëdhënës për të ardhmen e kësaj specie unike.

/rtsh.al/