Qeveria shqiptare ka hartuar projektligjin e ri “Për produktet mjekësore veterinare”, një projekt gjithëpërfshirës që synon përafrimin e plotë të kuadrit ligjor kombëtar me acquis të Bashkimit Evropian dhe mbrojtjen e shëndetit publik sipas konceptit ndërkombëtar “Një Shëndet” (One Health).

Projektligji i ri, i parashikuar për miratim brenda vitit 2026 në kuadër të Planit Kombëtar për Integrimin Evropian, vendos rregulla të rrepta për të gjithë ciklin e jetës së barnave veterinare — nga prodhimi, importi dhe tregtimi, te recetat mjekësore, farmakovigjilenca dhe kontrolli i mbetjeve në ushqimet me origjinë shtazore.

Përafrimi me BE-në dhe qasja “Një Shëndet”

Drafti i ri zëvendëson rregullimet e pjesshme ekzistuese dhe përafron legjislacionin shqiptar me Rregulloren (BE) 2019/6, Rregulloren (KE) 470/2009 dhe Direktivën 96/22/KE të Bashkimit Evropian.

Me këtë ndërhyrje ligjore, shteti shqiptar synon të ndërlidhë drejtpërdrejt shëndetin e kafshëve, mbrojtjen e konsumatorit dhe ruajtjen e mjedisit.

“Projektligji merr në konsideratë ndërlidhjen ndërmjet shëndetit të kafshëve, shëndetit publik dhe mbrojtjes së mjedisit, në përputhje me qasjen ‘Një Shëndet’. Në këtë kuadër, ai parashikon masa që lidhen me sigurinë e ushqimeve… si dhe parandalimin dhe kufizimin e zhvillimit të rezistencës ndaj antimikrobikëve.”, thuhet në relacion.

Kufizime të rrepta për antibiotikët dhe receta 5-ditore

Një nga shtyllat qendrore të projektligjit është lufta kundër rezistencës ndaj antimikrobikëve (farmakorezistencës). Rregullat e reja ndalojnë përdorimin e antibiotikëve si masë rutinë profilaktike apo për të mbuluar mungesat e higjienës në ferma.

Pikat kryesore të rregullimit të antimikrobikëve përfshijnë:

• Profilaksia dhe metafilaksia: Lejohen vetëm në raste jashtëzakonisht specifike dhe nën kontroll të rreptë veterinar.
• Afati i recetës: Vlefshmëria e recetës veterinare për barna antimikrobike caktohet në një maksimum prej 5 ditësh nga data e lëshimit.
• Shitja online (e-commerce): Legalizohet vetëm për produktet veterinare që merren pa recetë dhe që nuk përdoren te kafshët ushqim-prodhuese, e garantuar përmes një logoje të sigurt evropiane.
• Rezervimi për mjekësinë humane: Komisioni Evropian dhe autoritetet kompetente mund të ndalojnë përdorimin në sektorin veterinar të antimikrobikëve me rëndësi kritike për njerëzit.

Zero tolerancë për hormonet dhe kufijtë e mbetjeve në ushqim

Projektligji vendos rregulla strikte për garantimin e sigurisë ushqimore, duke përcaktuar Kufijtë Maksimalë të Mbetjeve (MRL) dhe Pikat e Referencës për Veprim (RPA) për substancat e paautorizuara.

Në mënyrë të veçantë, ligji aplikon parimin e “zero tolerancës” ndaj përdorimit të paligjshëm të substancave me veprim hormonal, tireostatik apo beta-agonistëve që përdoren për rritjen artificiale të peshës së kafshëve.

“Në territorin e Republikës së Shqipërisë, politika është e qartë: ‘Zero tolerancë’ për substancat që ndryshojnë fiziologjinë e kafshëve për qëllime të paligjshme (siç është shtimi i peshës trupore) Përdorimi i këtyre substancave është përjashtim, jo rregull.”, sqaron relacioni.

Trajtimet hormonale do të lejohen vetëm për arsye rreptësisht terapeutike ose zooteknike, të kryera nga mjeku veterinar dhe të regjistruara detyrimisht në Regjistrin e Mjekimeve të fermës.

Lehtësim burokratik dhe pa efekte shtesë buxhetore

Përveç kontrolleve të ashpra, projektligji sjell edhe lehtësime administrative për sipërmarrjet farmaceutike veterinare:

• Vlefshmëria e autorizimit të tregtimit: Autorizimet e tregtimit (AT) do të kenë vlefshmëri të pakufizuar, duke hequr kufizimet e mëparshme 3-vjeçare dhe duke reduktuar kostot administrative.
• Baza qendrore e të dhënave: Krijon një sistem kombëtar farmakovigjilence të lidhur me bazën e të dhënave të Agjencisë Evropiane të Barnave (EMA).

Sipas relacionit zyrtar të hartuar nga Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, zbatimi i këtij projektligji nuk do të krijojë barrë financiare shtesë në buxhetin e shtetit. Të gjitha funksionet e kontrollit, inspektimit dhe monitorimit do të përballohen nga strukturat ekzistuese veterinare brenda tavaneve buxhetore të programuara.

/rtsh.al/