Publikimi i raportit prej 888 faqesh i Komisionit Warren më 27 shtator 1964 shënoi një nga pikat më kritike institucionale në historinë moderne të SHBA-së.Dokumenti synonte t’i jepte fund pasigurisë dhe trazirave politike që kishin kapluar vendin që nga 22 nëntori 1963, dita kur Presidenti John F. Kennedy u vra gjatë një parakalimi me makinë të hapur në sheshin “Dealey Plaza” në Dallas, Teksas.

Krijimi dhe përbërja e Komisionit

Vrasja e JFK-së jo vetëm që tronditi opinionin publik botëror, por u ndoq menjëherë nga një tjetër ngjarje e pazakontë: dy ditë pas arrestimit, më 24 nëntor 1963, i dyshuari kryesor Lee Harvey Oswald u ekzekutua direkt në ambientet e policisë së Dallasit nga Jack Ruby, një pronar lokal klubi nate. Vdekja e Oswald-it pamundësoi zhvillimin e një gjyqi publik, duke lënë hapësirë të madhe për teori të shumta konspirative.

Për të shmangur hetimet e fragmentuara dhe për të garantuar transparencë, Presidenti i ri Lyndon B. Johnson krijoi me dekret “Komisionin Presidencial për Vrasjen e Presidentit Kennedy”.Në krye të tij u vendos Kryetari i Gjykatës së Lartë, Earl Warren (nga ku mori edhe emrin popullor “Komisioni Warren”).Pjesë e trupës ishin figura të larta politike dhe të inteligjencës, përfshirë kongresmenin e atëhershëm Gerald Ford dhe ish-drejtorin e CIA-s, Allen Dulles.

Konkluzionet kryesore të raportit

Pas një hetimi 10-mujor, gjatë të cilit u morën në pyetje mbi 550 dëshmitarë dhe u analizuan mijëra prova balistike e fotografike, raporti arriti në tre përfundime themelore:

Veprimi individual

Lee Harvey Oswald ishte i vetmi qitës.Ai kishte qëlluar me tre plumba nga dritarja e katit të gjashtë të ndërtesës “Texas School Book Depository”, ku punonte.

Hedhja poshtë e konspiracionit

Nuk u gjet asnjë provë e besueshme se Oswald apo Jack Ruby ishin pjesë e ndonjë komploti vendas apo të huaj (përfshirë hipotezat mbi përfshirjen e Bashkimit Sovjetik, Kubës apo krimit të organizuar).

Teoria e “plumbit të vetëm”

Për të shpjeguar plagët e marra njëkohësisht nga Presidenti Kennedy dhe Guvernatori i Teksasit, John Connally, komisioni përcaktoi se një nga plumbat kishte tejshpuar qafën e Presidentit dhe më pas kishte shkaktuar plagët e shumta te guvernatori.

Pasojat dhe skepticizmi publik

Mbyllja zyrtare e hetimit nga Komisioni Warren nuk arriti të qetësonte dyshimet e publikut amerikan dhe ndërkombëtar. Mungesa e hetimit të thelluar mbi aktivitetet e inteligjencës dhe pyetjet e hapura rreth prapaskenave politike nxitën debate që vazhdojnë edhe sot.

Skepticizmi u rrit kaq shumë sa që në vitin 1979, një komitet i posaçëm i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së (HSCA) rihapi çështjen dhe arriti në përfundimin se, ndonëse Oswald mbeti qitësi kryesor, ekzistonte mundësia e lartë që vrasja e JFK-së të kishte qenë rezultat i një konspiracioni më të gjerë.

/rtsh.al/