Sekretari Amerikan i Shtetit, Marco Rubio, thotë se negociatorët amerikanë dhe iranianë kanë “një marrëveshje mjaft solide në tavolinë” dhe se dakordësia midis dy vendeve mund të arrihet të hënën. “Jemi ende në proces”, tha Rubio gjatë një vizite në Indi.

Ai foli pasi Presidenti i SHBA-ve Donald Trump tha se i kishte udhëzuar negociatorët “të mos nxitoheshin për një marrëveshje”, pasi më parë kishte sugjeruar se një e tillë ishte afër.

Marrëveshja thuhet se përfshin një zgjatje të armëpushimit 60-ditor, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe një plan për negociata të mëtejshme mbi programin bërthamor të Iranit.

“Jemi ende në proces. Siç thashë, e dini, menduam se mund të kishim disa lajme mbrëmë. Ndoshta sot”, tha Rubio të hënën në kryeqytetin indian, Delhi.

“Pra, kemi atë që mendoj se është një gjë mjaft e fortë në tryezë për sa i përket aftësisë së tyre për të hapur ngushticën”, tha ai duke iu referuar Ngushticës së Hormuzit, rruga ujore vendimtare ku kalon 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë, të cilën Irani e ka bllokuar.

Rubio tha se “duhet pak kohë për të marrë përgjigje nga Irani”.

CBS News, ka raportuar se inteligjenca amerikane beson se Udhëheqësi Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, i cili u plagos në një sulm izraelit në ditën e parë të luftës që vrau babanë dhe paraardhësin e tij, është fshehur në një vendndodhje të pazbuluar, duke e bërë të vështirë komunikimin me të dërguarit e tij dhe për këtë arsye duke vonuar ritmin e bisedimeve me SHBA-në.

Zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, tha në fundjavë se të dy palët ishin “shumë afër dhe shumë larg” nga arritja e një marrëveshjeje.

Sipas mediave amerikane, marrëveshja e diskutuar nuk është një zgjidhje përfundimtare dhe në vend të kësaj lë disa nga çështjet më të mprehta për t’u negociuar më vonë, duke përfshirë fushëveprimin dhe kohën e lehtësimit të sanksioneve iraniane, lirimin e fondeve të ngrira iraniane dhe kërkesat e Uashingtonit që Irani të frenojë ambiciet e tij bërthamore.

Marrëveshja e raportuar ka përçarë republikanët e Trump, me disa që argumentojnë publikisht se është shumë e butë ndaj Iranit.

Senatori Ted Cruz tha se do të ishte “një gabim katastrofik”, ndërsa Roger Wicker, i cili kryeson Komitetin e Shërbimeve të Armatosura të Senatit, tha se një armëpushim 60-ditor do të thoshte se “çdo gjë e arritur nga Operacioni Epic Fury do të ishte e kotë!”.

Senatori Lindsey Graham, i cili është një aleat i ngushtë i Trump, gjithashtu kritikoi çdo marrëveshje që do ta bënte Iranin të perceptuar si një forcë dominuese në rajon. “Të bën të pyesësh veten pse filloi lufta”, tha ai.

Trump u përgjigj duke thënë se nuk “i dëgjoi humbësit, të cilët janë kritikë për diçka për të cilën nuk dinë asgjë”.

“Nëse bëj një marrëveshje me Iranin, do të jetë një e mirë dhe e duhur”, shkroi ai në Truth Social.

SHBA-të dhe Izraeli nisën sulme të gjera ndaj Iranit më 28 shkurt, duke shkaktuar konflikt në të gjithë Lindjen e Mesme. Irani u përgjigj duke sulmuar Izraelin dhe shtetet aleate të SHBA-së në Gjirin Persik, dhe në fakt mbylli Ngushticën e Hormuzit. Ky veprim bëri që çmimet e naftës të rriteshin në nivel global.

Menjëherë pas një armëpushimi të arritur në fillim të prillit, SHBA-të vendosën një bllokadë të porteve iraniane, të cilën Trump thotë se do të mbetet “në fuqi dhe efekt të plotë derisa të arrihet, certifikohet dhe nënshkruhet një marrëveshje”.

Në postimin e së dielës në Truth Social, Trump përsëriti se Irani “duhet të kuptojë” se nuk mund të zhvillojë një armë bërthamore. Teherani ka thënë vazhdimisht se programi i tij bërthamor është vetëm për qëllime paqësore.

Disa raportime në mediat amerikane sugjerojnë se marrëveshja mund ta shohë Iranin të bjerë dakord që përfundimisht të dorëzojë uraniumin e tij të pasuruar shumë.

Në fillim të luftës, mendohet se Irani kishte rreth 440 kg (970 lbs) uranium që ishte pasuruar deri në 60% pastërti, një proces i shkurtër larg pasurimit të mëtejshëm deri në 90% të gradës së armëve, gjë që teorikisht mund ta lejonte atë të krijonte një bombë bërthamore.

Presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, i tha televizionit shtetëror se Irani ishte gati “të siguronte botën se nuk kërkonte armë bërthamore”.