Një ish-diplomat amerikan, i cili shërbeu si ambasador i SHBA-së në Bolivi, është akuzuar se ka shërbyer si agjent sekret për shërbimet e inteligjencës së Kubës që datojnë dekada më pare. Kjo u bë e ditur nga të hënën nga Departamenti i Drejtësisë.

Dokumentet gjyqësore pretendojnë se Manuel Rocha u angazhua në “veprimtari klandestine” në emër të Kubës që nga viti 1981, duke përfshirë takimin me operativët e inteligjencës kubane, si dhe duke u dhënë informacion të rremë zyrtarëve të qeverisë amerikane për udhëtimet dhe kontaktet e tij.

Ankesa, e paraqitur në gjykatën federale në Miami, akuzon Rocha për krime duke përfshirë veprimin si agjent i paligjshëm i një qeverie të huaj.

Ai ofron një rast studimor të gjallë në atë që zyrtarët amerikanë thonë se janë përpjekje të gjata nga Kuba dhe shërbimet e saj famëkeqe të inteligjencës tepër të sofistikuara, për të synuar zyrtarët e qeverisë amerikane që mund tu ‘rrëshqiste këmba’.

73-vjeçari Rocha, i cili u arrestua në shtëpinë e tij në Miami të premten, do të dilte në gjykatë më vonë të hënën. Nuk ishte menjëherë e qartë nëse ai kishte një avokat.

Karriera e tij prej dy dekadash si diplomat amerikan përfshinte poste kryesore në Bolivi, Argjentinë dhe Seksionin e Interesave të SHBA-së në Havana në mesin e viteve 1990. 

Departamenti i Drejtësisë nuk zbuloi se si Rocha tërhoqi vëmendjen e operativëve të inteligjencës së Kubës dhe as nuk detajoi se çfarë informacioni mund të kishte dhënë gjatë kohës që ai ishte në qeveri.

Dokumenti i akuzës gjurmon lidhjet e paligjshme të Roçës me Kubën që nga viti 1981, kur ai u bashkua për herë të parë në Departamentin e Shtetit, deri pas largimit të tij nga qeveria federale, kur ai mori një punë fitimprurëse në sektorin privat – së fundmi si këshilltar i lartë biznesi në një firmë ndërkombëtare për marrëdhëniet me publikun.

FBI-ja mësoi për marrëdhënien vitin e kaluar dhe organizoi një seri takimesh të fshehta në qendër të qytetit të Majamit midis Rocha dhe dikujt që pretendohej të ishte një operativ i inteligjencës kubane.

Gjatë një takimi të tillë, thuhet në deklaratë, Rocha tha se ai ishte drejtuar nga shërbimet e inteligjencës së qeverisë për të “vijuar një jetë normale” dhe kishte krijuar “legjendën” ose personazhin artificial “të një personi të krahut të djathtë”.

“Gjithmonë i thosha vetes: ‘E vetmja gjë që mund të vërë në rrezik gjithçka që kemi bërë është – është … tradhtia e dikujt, e dikujt që mund të më ketë takuar, e dikujt që mund të ketë ditur diçka në një moment’, tha Rocha sipas dokumenti.

Në një takim tjetër vitin e kaluar, Rocha iu referua Kubës që rrëzoi dy avionë të paarmatosur të dërguar nga grupi i të mërguarve në Miami, Brothers to the Rescue, në të cilin katër kundërshtarë të qeverisë së Kastros u vranë në 1996.

Nuk ka asnjë tregues në ankesën se Rocha i ndihmoi kubanezët me operacionin ushtarak – një pikë e madhe përplasjeje në më shumë se një gjysmë shekulli kufiri mes ishullit të sunduar nga komunistët dhe kundërshtarëve të tij të krahut të djathtë në Miami. 

Por në atë kohë ai shërbeu si oficer i lartë politik në seksionin e interesit special të SHBA-së në Havana.

“E përjetova, sepse isha në krye”, tha Rocha. “Ishte një kohë e shumë tensioni.”

I lindur në Kolumbi, Rocha u rrit në një shtëpi të klasës punëtore në qytetin e Nju Jorkut dhe vazhdoi të merrte një sërë diplomash të arteve liberale nga Yale, Harvard dhe Georgetown përpara se të bashkohej me shërbimin e jashtëm në 1981.

Ai ishte diplomati më i lartë i SHBA-së në Argjentinë ndërmjet viteve 1997 dhe 2000, ndërsa një program dhjetëvjeçar i stabilizimit të monedhës i mbështetur nga Uashingtoni po zhbëhej nën peshën e borxhit të jashtëm të madh, duke shkaktuar një krizë politike që do ta shihte vendin e Amerikës së Jugut në vështërsi serioze.

Në postin e tij të radhës si ambasador në Bolivi, ai ndërhyri drejtpërdrejt në garën presidenciale të vitit 2002, duke paralajmëruar javë përpara votimit se SHBA do të ndërpresë ndihmën për vendin e varfër të Amerikës së Jugut nëse do të zgjidhte ish-prodhuesin e kokainës, Evo Morales.

“Dua t’i kujtoj elektoratit bolivian se nëse ata votojnë për ata që duan që Bolivia të kthehet në eksportimin e kokainës, kjo do të rrezikojë seriozisht çdo ndihmë të ardhshme për Bolivinë nga Shtetet e Bashkuara”, tha Rocha në një fjalim që u interpretua gjerësisht si një përpjekje për të mbështetur dominimin e SHBA-së në rajon.

Kjo zemëroi bolivianët dhe i dha Morales një nxitje në minutën e fundit. Kur ai u zgjodh përfundimisht tre vjet më vonë, lideri i majtë dëboi pasardhësin e Rocha si shef i misionit diplomatik për nxitjen e “luftës civile”.

Rocha shërbeu gjithashtu në Itali, Honduras, Meksikë dhe Republikën Domenikane dhe punoi si eksperte e Amerikës Latine për Këshillin e Sigurisë Kombëtare.

Pas daljes në pension nga Departamenti i Shtetit, Rocha filloi një karrierë të dytë në biznes, duke shërbyer si president i një miniere ari në Republikën Domenikane pjesërisht në pronësi të Barrick Gold të Kanadasë.

Kohët e fundit, ai ka mbajtur role të larta në XCoal, një eksportues qymyri me bazë në Pensilvani; Clover Leaf Capital, një kompani e krijuar për të lehtësuar bashkimet në industrinë e kanabisit; firma ligjore Foley & Lardner; dhe firma spanjolle e marrëdhënieve me publikun Llorente & Cuenca.

John Feeley, i cili i dha fund një karriere të gjatë diplomatike duke shërbyer si ambasador i SHBA-së në Panama, tha se ishte “i pikëlluar dhe i tronditur që ish-mentori im doli të kishte një nishan kuban në karrierë”.

Feeley, i cili u tërhoq nga Departamenti i Shtetit për shkak të mosmarrëveshjeve me administratën e Presidentit Donald Trump, tha se herën e fundit që pa Rocha ishte i befasuar nga mënyra sesi një diplomat që i kishte shërbyer administratave të të dyja palëve kishte përqafuar aq fort markën e politikës së Trump.

“Është përtej ironisë që ai e kultivoi këtë personazh vizatimor dhe ne të gjithë me sa duket e blemë atë,” tha ai. AP

/rtsh.al/