Siguria kolektive e Perëndimit po përballet me një nga momentet e saj më kritike. Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka ashpërsuar retorikën ndaj NATO-s, duke deklaruar se aleatët “janë testuar dhe kanë dështuar”, ndërsa Shtëpia e Bardhë konfirmon se opsioni i tërheqjes së SHBA-së nga organizata mbetet ende në tavolinë.

“Është mjaft e trishtueshme që NATO ia ktheu shpinën popullit amerikan në një kohë kur është pikërisht populli amerikan ai që ka financuar mbrojtjen e tyre,” thuhet në deklaratën e Presidentit.

Takimi me Mark Rutte

Deklarata vjen në prag të një takimi kyç në Uashington midis Presidentit Trump dhe Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte. Sipas zëdhënëses së Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, biseda pritet të jetë “e sinqertë dhe e ndershme”, një eufemizëm diplomatik që paralajmëron diskutime të tensionuara mbi të ardhmen e angazhimit amerikan në Evropë.

Pika kryesore e rendit të ditës do të jetë shqyrtimi i vijueshmërisë së anëtarësimit të SHBA-së në Aleancë, një lëvizje që do të përmbyste arkitekturën e sigurisë të ndërtuar që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.

Kritikat e Trump

Presidenti Trump ka mbajtur prej kohësh një qëndrim kritik ndaj NATO-s, duke argumentuar se shumica e shteteve anëtare nuk i përmbushin detyrimet për shpenzimet ushtarake (2% e PBB-së).

Sipas Shtëpisë së Bardhë, Evropa mbështetet tepër te fuqia ushtarake amerikane pa dhënë kontributin e duhur.

Deklarata se aleatët “dështuan në test” sugjeron një pakënaqësi të thellë me mënyrën se si NATO ka reaguar ndaj krizave të fundit globale.

Pasojat e një tërheqjeje të mundshme

Ekspertët e gjeopolitikës paralajmërojnë se një tërheqje e mundshme e SHBA-së do të shkaktonte një vakum të pariparueshëm fuqie. Pa mbrojtjen e artikullit 5 (mbrojtja kolektive), Evropa do të duhej të krijonte me shpejtësi një strukturë mbrojtëse të pavarur, në një kohë kur tensionet me Rusinë dhe krizat në Lindjen e Mesme janë në kulmin e tyre.

Nga ana tjetër, Mark Rutte, i njohur si një pragmatist dhe negociator i aftë, pritet të përdorë takimin për të bindur administratën amerikane se një NATO e fortë është gjithashtu në interesin strategjik dhe ekonomik të vetë Shteteve të Bashkuara.

/rtsh.al/